Sa loob ng maraming taon, niloko ko ang aking asawa at sumumpa na wala siyang hinala..

Isinulat ko ang pangalan ko sa sobreng iyon na parang pangalan ng isang patay.

Ang mga kamay ko’y ayaw sumunod. Ang papel ay mas mabigat pa kaysa sa lahat ng aking mga kasinungalingan.

Nasa hapag-kainan si Laura. Taglay ang katahimikang iyon na hindi na pasensya, kundi isang pintong nagsara mula sa loob.

Pinunit ko ang sobre.

Sa loob ay may sulat-kamay na liham.

Advertisements

 

 

 

“Javier:

Hindi mo ako kilala, kahit na marami na akong alam tungkol sa iyo.

Ang pangalan ko ay Andrés Rivas. Ako ay isang abogado.

Kinuha ako ni Laura walong buwan na ang nakakaraan, hindi para sirain ka, kundi para tulungan siyang iligtas ang nag-iisang taong kaya pa niyang iligtas.

sarili niya at ng iyong mga anak.

Hinawakan ko ang kamay niya ngayon dahil kakapirma lang niya ng mga papeles ng diborsyo.”

Naramdaman ko ang paglubog ng sahig ng kusina sa ilalim ng aking mga paa.

Nagpatuloy ako sa pagbabasa, pero naghalo-halo at nagtatalon-talon ang mga letra.

“Pinakiusap sa akin ni Laura na huwag akong sumuko hangga’t hindi mo nalalaman ang buong katotohanan.

Ayaw niyang maghiganti. Ayokong ibunyag ka.

Gusto ko, sa pagkakataong ito, na makinig ka nang walang paraan para makalabas.”

Tumingala ako.

“Diborsyo?” tanong ko, na parang wala sa lengguwahe ko ang salitang iyon.

Hindi agad nakasagot si Laura.

Pinagsalikop niya ang kanyang mga braso, hindi para ipagtanggol ang sarili, kundi para manatiling matatag.

“Oo, Javier.”

Mainit pa rin ang pansit na sabaw sa kalan.

Sa sala, nagkalat ang mga laruan ng mga anak ko na parang naantala ang normal na buhay sa gitna.

“Simula kailan?” tanong ko.

“Simula nang naintindihan ko na hindi ako mamamatay sa paghihintay sa iyo.

Gusto ko sanang magalit.

Gusto kong sabihin sa kanya na eksaherado lang siya, na lahat tayo ay nagkakamali, na hindi naman nasisira ang isang pamilya nang ganoon.

Pero bukas pa rin ang folder sa ibabaw ng mesa.

Puno ng mga litrato ko habang umaalis sa mga hotel, restaurant at mga sasakyan ng ibang tao.

Ang depensa ko ay puno ng mga litrato.

“Kaya kong magbago,” sabi ko.

Ngumiti si Laura.

Pero hindi nang may lambing.

Ngumiti siya nang pagod.

“Dapat sinabi mo na ‘yan noong naniniwala pa ako sa’yo.

Nang gabing iyon, hindi ako nakatulog sa aming kama.

Isinara ni Laura ang pinto ng kwarto.

Nakatayo ako sa sopa, nakatitig sa kisame, pinakikinggan ang ugong ng refrigerator at ang paghinga ng mga anak ko sa dulo ng pasilyo.

Alas tres ng madaling araw ay binuksan ko ulit ang folder.

Hindi iyon isang lalagyan ng selos.

Ito ay isang kronika ng pag-abandona.

May mga litrato ng mga kaarawan ko na hindi ko nakasama.

Mga resibo medikal na binayaran ni Laura habang sinasabi kong na-stuck ako sa mga meeting.

Mga screenshot ng ibang babaeng sumusulat sa akin:

“Nami-miss kita.”

Samantalang ako naman ay nagsinungaling sa aking asawa.

Tapos natagpuan ko ang litratong tuluyang sumira sa akin.

Si Laura sa Hospital del Niño Poblano, karga ang aming bunsong anak na lalaki habang ito ay nilalagnat nang husto.

Sa likod ng litratong isinulat niya:

“Sabi ni Javier hindi siya makakapunta. Nang gabing iyon ay nasa Angelópolis ako kasama si Paola.”

Tinakpan ko ang bibig ko.

Sa unang pagkakataon, naunawaan ko ang tunay na lawak ng aking kalupitan.

Kinabukasan, hinatid ni Laura ang mga bata sa paaralan.

Bago umalis, niyakap muna ako ng anak ko.

“Pupuntahan mo ba kami ngayon, Tay?”

Tumingin ako kay Lara.

Wala siyang sinabi.

“Oo,” sagot ko. “Susunduin kita.”

At sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, tinupad ko ang aking pangako.

Sinundo ko sila pagkatapos ng klase.

Bumili kami ng kamote sa Calle de los Dulces dahil gusto ng anak ko yung mga lila.

Naglakad kami sa sentro ng Puebla.

Naglaho ang mga tore ng Katedral sa ilalim ng mga kulay abong ulap.

Nagtawanan ang mga anak ko sa gitna ng mga kalapati.

Nabarahan ako ng hiya.

Sa loob ng maraming taon, sinabi kong nagtrabaho ako para sa kanila.

Kasinungalingan iyon.

Nagtrabaho siya.

Pero nakatakas din siya.

Ng mga bayarin, ng pagod, ng nakagawian at ng sarili kong pagiging pangkaraniwan.

Samantala, mag-isang itinaguyod ni Laura ang buong bahay.

Pagbalik namin, nag-iimbak na siya ng mga damit sa mga kahon.

“Huwag mong gawin ito,” bulong ko.

“Hindi ko ito gagawin ngayon, Javier.”

“Ginagawa ko ‘yan gabi-gabi na hindi ka umuuwi.

“At si Andres?”

“Siya ang abogado ko.”

“Nakinig siya sa akin noong tumigil ka sa paggawa nito.”

Pagkatapos ay idinagdag niya sa mahinang boses:

“Hindi ako natulog kasama niya. Hindi kita pinagtaksilan.”

Pero hinawakan niya ang kamay ko noong pakiramdam ko ay nag-iisa ako.

Mas masakit iyon kaysa sa anumang pagtataksil.

Lumipas ang mga araw nang tahimik.

Natulog ako sa guest room.

Isang Linggo, pumunta kami sa lugar ng Analco kasama ang mga bata.

Bumili ang anak ko ng isang maliit na mangkok ng talavera.

“Mag-ingat ka,” sabi ni Laura sa kanya. Mababasag ang talavera kung hindi mo ito aalagaan.

Hindi ko alam kung ang tinutukoy niya ay ang set ng kasal namin.

Kalaunan, malapit sa Tulay ng Ovando, tinanong ko siya:

“Sabihin mo sa akin kung ano ang kailangan mo mula sa akin.”

“Huwag mong gamitin ang mga bata para manatili ako rito.”

“Ayoko.”

“At huwag kang humingi ng tawad dahil lang sa natatakot ka.”

“Natatakot ako,” pag-amin ko. Pero nahihiya rin ako.

Matagal akong tinitigan ni Laura.

“Walang nabubuo ang kahihiyan, Javier.”

Nang gabing iyon, may naalala akong isang bagay na brutal.

Madali lang ang paghingi ng tawad.

Ang mahirap na bahagi ay ang magbago nang hindi umaasa ng gantimpala.

Pagkatapos ay nagsimula akong magbago.

Hinatid ko ang mga bata sa paaralan.

Nagpunta ako sa therapy.

Binlock ko na ang mga lumang contacts.

Tumigil na ako sa pagsisinungaling.

Hindi pumalakpak si Laura.

Wala akong dahilan para gawin iyon.

Pagkalipas ng ilang linggo, hiniling niya sa akin na samahan siya papuntang Cholula.

Akala ko’y nangangahulugan ito ng pag-asa.

Pero pumunta kami sa opisina ni Andrés.

Natatakpan ng mga papeles ng diborsyo ang mesa.

Magkasamang kustodiya.

Sustento.

Paghahati ng ari-arian.

Bawat salita ay parang isa na namang sugat.

“Pero magbabago na ako,” sabi ko.

“Alam ko,” sagot ni Laura.

“Pero ayoko nang bumalik para lang malaman kung totoo.

Kaya pumirma ako.

Siyam na taon ang binawasan sa iisang lagda.

Sa labas, bumubuhos ang ulan sa Puebla.

Nadulas si Laura sa basang bangketa.

Hinawakan ko ang braso niya.

Sa isang segundo, masyado kaming malapit.

Pagkatapos ay humakbang siya palayo.

“Salamat,” mahina niyang sabi.

Walang mga pangako.

Kung walang pagmamahal.

Distansya lang.

Pagkalipas ng dalawang linggo, lalong lumala ang lahat.

Kaarawan noon ng anak kong babae.

Naghanda si Laura ng mole poblano, kanin, at tubig na gawa sa gamu-gamu.

Dinala ng nanay ko ang cake.

Nagdala ng mga lobo ang ate ko.

Pagkatapos ay lumitaw si Paola sa pinto.

Isa sa mga kasinungalingan ko na nakasuot ng pula.

“Kailangan kitang makausap,” kinakabahang sabi niya.

“Hindi dito.”

“Buntis ako, Javier.”

Tumigil ang mundo.

Nahulog ng nanay ko ang isang plato sa kusina.

Pumikit sandali si Laura.

Para bang lahat ng sakit na itinatago niya sa loob niya ay muling nabasag.

“Ilabas mo ‘yan sa bahay ko,” malamig niyang sabi.

Sa labas, umiiyak si Paola sa gitna ng ulan.

“Hindi ka pwedeng maglaho nang ganyan,” angil niya. Anak mo rin siya.

“Ako ang mananagot sa kung ano ang totoo,” sagot ko.

Pagkatapos ay nagpakawala siya ng isang mapait na tawa.

“Ang ganda. Ngayon ay napagdesisyunan mo nang maging isang ama.”

Pagbalik ko sa bahay, nakita ko si Laura na nakaluhod sa sahig at nililinis ang natapong masa.

Mas winasak ako ng imaheng iyon kaysa sa pagbubuntis.

Muli, nililinis niya ang mga kalat ko.

Lumuhod ako sa tabi niya.

“Hayaan mo akong gawin ito.”

“Hindi mo ako kailangan iligtas,” sagot niya.

“Hindi. Kailangan mong itigil ko na ang pagsira sa lahat.”

Sa unang pagkakataon, iniabot niya sa akin ang tela.

Para hindi ako mapatawad.

Para hayaan akong maglinis.

Pagkalipas ng ilang buwan, nakumpirma ng pagsusuri na hindi akin ang sanggol.

Nagkaroon ng ginhawa.

Pero hindi pagdiriwang.

Ang pinsala ay nagawa na.

Lumipat si Laura sa isang maliit na apartment malapit sa Los Sapos.

Maliwanag na mga bintana.

Mga paso ng bulaklak.

Mga platong Talavera na nakasabit sa mga dingding.

Nagustuhan ito ng mga bata.

Natuto kaming maging magkakahiwalay na mga pari.

Hindi perpekto.

Pero tapat.

Minsan nga ay nag-aaway kami tungkol sa mga iskedyul.

Minsan tinatawagan ako ni Laura kapag nagkasakit ang anak namin, at agad din akong pumupunta.

Unti-unti, tila hindi na imposibleng magtiwala.

At naging pang-araw-araw na gawain na ito.

Pagkalipas ng isang taon, natagpuan namin ang aming mga sarili sa zócalo ng Puebla pagkatapos ng pagdiriwang ng mga bata sa paaralan.

Kumikinang na kulay kahel ang Katedral sa ilalim ng kalangitan sa gabi.

Tumingin si Laura nang may kapayapaan.

Hindi masaya gaya ng nasa pelikula.

Tunay na nasa kapayapaan.

“Hindi ko naman ginustong ilayo ka sa mga bata,” sabi niya sa akin. Gusto ko lang makatakas sa sakit.

Tahimik akong tumango.

“Patawarin mo ako,” bulong ko.

Sa pagkakataong ito, wala na akong inaasahan na kapalit.

Pinanood ni Laura ang mga batang tumatakbo kasunod ng mga kalapati bago sumagot.

“May mga bagay akong pinapatawad.

Nasasaktan pa rin ang iba.

“At ang ilan ay nangangailangan lang ng distansya.”

Naintindihan ko.

Sabay kaming naglakad sa makasaysayang sentro.

Hindi na bilang mag-asawa.

Pero hindi rin dahil sa poot.

Hawak ni Laura ang kamay ng aming anak.

Hawak ko ang kamay ng anak namin.

At habang tumutunog ang mga kampana ng simbahan sa Puebla, sa wakas ay may naintindihan ako:

Hindi lahat ng kwento ay nagtatapos sa dalawang taong nagkasama muli.

Ang ilan ay nauuwi sa isang babaeng nakabawi.

Kasama ang isang lalaking nakaharap sa mga guho na kanyang nilikha.

At sa wakas, sa paglaki ng dalawang anak kasama ang mga magulang na tumigil na sa pagpapanggap.

Mag-iwan ng Tugon
Hindi ilalathala ang iyong email address. Ang mga kinakailangang field ay minarkahan ng *

Related Posts

“Nay, Sunduin Mo Ako… Ang Pamilya ng Asawa Ko, Huwag Mo Akong Isama”: Isang Koronel ng Hukbong Katihan ng Estados Unidos ang Nagmadaling Iligtas ang Kanyang Anak na Babae, Ngunit Nang Sinubukan Siyang Pahiyain ng Isa sa Pinakamakapangyarihang Pamilya ng Amerika, Nalaman Nila Nang Huli Na Ang Lahat Na Napili Nila Ang Maling Ina Bilang Kaaway

I was still wearing my uniform when I left Fort Liberty that evening. My black dress jacket was perfectly pressed. The ribbons and medals on my chest…

Nabuntis ang kapatid ko sa anak ng asawa ko. Pagkatapos ay ipinakita niya ito sa pamamagitan ng mikropono sa harap ng tatlong daang bisita, sa kalagitnaan ng pagdiriwang ng aking ikasampung anibersaryo ng kasal.

Inagaw niya ang mikropono mula sa DJ. “Buntis ako sa anak ni Eric,” sabi ni Natalie. Tapos ngumiti siya. Sa akin. Nadulas ang baso ng alak ni…

Buong kwento: Pagkatapos kong maipanganak ang aming mga triplets, pumasok ang aking asawa sa aking silid sa ospital kasama ang kanyang kabit — na buong pagmamalaking may dalang Birkin bag.

Nang gabing iyon ay umiyak ako hanggang sa wala nang natitirang luha, yakap ang aking tatlong anak na lalaki habang ang alingawngaw ng tawa ni Adrian ay…

Sinampal ng nanay ko ang anak ko dahil sa isang laruan at nagkunwari ang buong pamilya na hindi nila nakita ang dugo. Hindi ako umimik; dinala ko siya sa ospital…

Hindi ito kailangan. Nakatayo ang nanay ko habang nakapatong ang kamay sa sandalan ng armchair, kasingputla ng dingding kung saan nakasabit pa rin ang litrato ko sa…

Noong araw na nakatanggap ako ng milyun-milyong dolyar na kabayaran para sa aksidenteng muntik na akong maparalisa, wala akong sinabi kahit isa. Binilhan ko lang ang anak ko ng isang napakamahal na laptop para sa kanyang pag-aaral… pero habang inililipat ko ang kanyang mga file mula sa kanyang lumang computer, may lumabas na litrato kung saan niyakap niya ang kabit ng aking asawa na may caption na: “Ang tunay kong ina ay nararapat na makasama sa aming bagong bahay.” Pagkatapos, may tumawag gamit ang pangalang “Nanay Irene,” at narinig ko ang aking asawa na nagsabi: “Ngayong gabi, sa wakas ay naalis na natin ang istorbo.”

Ang unang linya ng testamento ay mababasa: “Iniiwan ko ang ari-arian na matatagpuan sa Coyoacán kay Teresa Aguilar, dahil siya lang ang taong nagmalasakit sa akin nang…

Naglilingkod ako sa isang war zone bilang combat medic nang padalhan ako ng kapitbahay ko ng video. Kinakaladkad ng boyfriend ng asawa ko ang anak ko papasok sa bahay.

“Ano ang mangyayari?” Tiningnan ni David ang nagyelong video sa screen: Si Matthew na puno ng luha ang mukha, ang kamay ni Brian sa kanyang buhok, si…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *