“Dok, anong ibig ninyong sabihin? Anak ko ‘yan!” sigaw ko habang pilit na bumabangon mula sa higaan kahit masakit pa ang aking katawan.
Pero hindi ako sinagot ng doktor. Ang mga nurse na kanina ay abala sa pagtulong sa akin ay biglang nagsitakbuhan palabas ng silid. Naiwan kaming dalawa ng doktor na ngayon ay nakasandal na sa pader, hawak-hawak ang kanyang dibdib sa sobrang takot.
“Hindi mo naiintindihan, Mrs. Alcantara,” bulong ng doktor. “Ang markang iyan… iyan ang tanda ng sumpang matagal na nating kinalimutan sa bayang ito.”
Eksaktong pagkasabi niya niyon, biglang namatay ang lahat ng ilaw sa loob ng ospital. Ang tanging naririnig ko na lang ay ang malakas na pagtibok ng puso ko at ang mahinang pag-uha ng aking sanggol.

Pero sandali… ang iyak ng anak ko ay unti-unting nagbabago. Hindi na ito iyak ng isang normal na sanggol. Ito ay tunog ng isang mahinang pagsitsit—isang tunog na katulad ng sa isang hayop na nanunubok.
“Ibigay mo sa akin ang bata, Clara,” isang pamilyar na boses ang narinig ko mula sa madilim na sulok ng kwarto.
Si Ricardo. Ang asawa ko.
“Ricardo? Nasaan ka? Bakit madilim? Tulungan mo ako, natatakot ang doktor sa anak natin!” pagmamakaawa ko.
Narinig ko ang mabibigat na hakbang ni Ricardo papalapit sa akin. Nang tumapat siya sa kaunting liwanag na nagmumula sa bintana, nakita ko ang kanyang mukha. Wala siyang emosyon. Ang kanyang mga mata ay hindi na kulay kape—ito ay naging dilaw at tila may hiwa sa gitna, katulad ng sa isang reptilya.
“Hindi siya natatakot sa bata, Clara,” sabi ni Ricardo habang kinukuha ang sanggol mula sa crib. “Natatakot siya dahil alam niyang dumating na ang oras para ibalik ang utang ng pamilya mo.”
Napaatras ako hanggang sa dulo ng kama. “Anong utang? Anong sinasabi mo?”
Ngumiti si Ricardo, at sa bawat segundo ay tila mas lalong humahaba ang kanyang mga kuko. “Ang anak natin ay hindi lang basta bata. Siya ang magsisilbing pintuan para sa aming muling pagbabalik.”
Biglang bumukas ang pinto ng silid at pumasok ang biyenan ko, bitbit ang isang itim na kandila at isang matalim na kutsilyo. Tumingin siya sa akin nang may halong awa at bagsik.
“Patawad, Clara, pero kailangan naming simulan ang ritwal bago sumikat ang araw,” sabi ng biyenan ko.
Naramdaman ko ang bawat hibla ng aking laman na tila hinihiwa ng takot. Ang boses ng aking biyenan, si Donya Aurora, ay malamig pa sa simoy ng hangin sa sementeryo. Ang itim na kandilang dala niya ay naglalabas ng usok na amoy nabulok na bulaklak at luma at kalawanging bakal.
“Hindi niyo pwedeng gawin ito! Anak ko siya! Ricardo, maawa ka!” sigaw ko, pilit na iniabot ang aking kamay upang bawiin ang sanggol.
Ngunit si Ricardo ay parang isang estatwa. Ang kanyang balat ay tila nagkakaroon ng mga kaliskis sa ilalim ng malamig na liwanag ng buwan. Ang sanggol sa kanyang bisig ay tumigil na sa pag-uha. Sa halip, ang pagsitsit nito ay lalong lumakas, isang tunog na nagpapanginig sa aking mga buto.
“Ang kasunduan ay kasunduan, Clara,” sabi ni Donya Aurora habang inilalatag ang isang itim na tela sa sahig. “Ang pamilya mo ay nagmula sa isang linyada ng mga tagapangalaga. Ang iyong lolo ay nangako ng isang handog kapalit ng yaman at proteksyon ng bayang ito noong panahon ng digmaan. Ikaw ang huling bunga, at ang anak mo ang kabayaran.”
Ang Ritwal sa Dilim
Dinala ni Ricardo ang sanggol sa gitna ng silid. Ang doktor na kanina ay nakasandal sa pader ay wala na doon—tanging bakas ng dugo na lamang ang naiwan sa dingding. Napagtanto ko na wala nang tutulong sa akin.
Nagsimulang mag-usal ng dasal si Donya Aurora sa isang wikang hindi ko maintindihan. Bawat salita niya ay tila nagpapabigat sa hangin. Ang mga gamit sa loob ng silid-ospital ay nagsimulang manginig. Ang mga monitor ay nag-flicker, nagpapakita ng mga numerong hindi magkakaugnay, bago tuluyang sumabog ang mga bumbilya.
“Ricardo, tumingin ka sa akin!” pagmamakaawa ko. “Ako ‘to, ang asawa mo! Mahal natin ang isa’t isa, ‘di ba? Huwag mong hayaang saktan nila ang anak natin!”
Bahagyang huminto si Ricardo. Nakita ko ang pag-aalinlangan sa kanyang dilaw na mga mata. Ang kanyang mga kuko ay dahan-dahang bumalik sa normal na sukat.
“Clara…” bulong niya, ang boses niya ay tila naglalaban sa pagitan ng pagiging tao at pagiging nilalang ng dilim.
“Ricardo! Ituloy mo ang ritwal!” sigaw ni Donya Aurora. “Kapag hindi natin ito natapos bago sumikat ang araw, ang buong bayan ay lalamunin ng sumpa! Gusto mo bang mamatay ang lahat?”
Ang Lihim ng Aking Pamilya
Sa gitna ng kaguluhan, isang alaala ang biglang pumasok sa isip ko. Isang lumang locket na ibinigay sa akin ni Lola bago siya pumanaw. Sabi niya, “Huwag mo itong huhubarin, Clara. Ito ang proteksyon mo sa mga aninong pilit kang susundan.”
Kinapa ko ang aking leeg. Naroon pa rin ang locket. Gamit ang huling lakas ng aking katawan, pilit ko itong binuksan. Sa loob, imbes na litrato, ay may isang maliit na papel na may nakasulat na simbolo—isang krus na pinalilibutan ng apoy.
“Ang sumpa ay hindi sa pamilya ko, Aurora!” sigaw ko nang may bagong lakas. “Ang pamilya ko ang nagbabantay para hindi kayo makabalik! Ninakaw niyo ang anak ko para gamitin ang dugo niya!”
Napatigil si Donya Aurora. Ang mukha niya ay napuno ng galit. “Masyado ka nang maraming alam, Clara.”
Itinaas niya ang kutsilyo, hindi para sa bata, kundi para sa akin. Ngunit bago pa man niya ako maabot, isang nakakasilaw na liwanag ang nagmula sa aking locket. Ang simbolo sa papel ay nagliwanag na parang tunay na apoy.
Ang Pagpili ni Ricardo
Ang liwanag ay tumama kay Ricardo. Napasigaw siya sa sakit habang ang dilaw na kulay ng kanyang mga mata ay dahan-dahang naglalaho. Ang sanggol ay nagsimulang umiyak muli—isang normal, malakas, at masiglang iyak ng isang sanggol.
“Clara… takbo!” sigaw ni Ricardo habang pilit niyang pinipigilan ang sarili niyang ina.
Hindi na ako nag-atubili. Kahit masakit ang aking katawan mula sa panganganak, tumalon ako mula sa kama at hinablot ang aking anak mula sa bisig ni Ricardo. Tumakbo ako patungo sa pinto, ngunit hinarangan ako ng mga nurse na kanina ay tumatakbo palabas. Ngayon, ang kanilang mga mukha ay wala nang mata—puro puti na lamang.
“Ibigay mo ang bata!” sabay-sabay nilang sabi.
Ginamit ko ang locket bilang pananggalang. Bawat nurse na tamaan ng liwanag ay naglalaho na parang usok. Narating ko ang hallway ng ospital. Ang lahat ay balot ng kadiliman, ngunit ang daan ay tila nagliliwanag para sa akin.
Ang Pag-asa sa Bukang-liwayway
Nakarating ako sa labas ng ospital. Ang malamig na hangin ng madaling araw ay humampas sa aking mukha. Sa malayo, nakikita ko na ang unang silahis ng araw.
“Clara!”
Lumingon ako at nakita ko si Ricardo. Nakatayo siya sa pintuan ng ospital, sugatan at pagod. Ang kanyang mga mata ay balik na sa kulay kape.
“Tumuloy ka na, Clara. Dalhin mo ang anak natin sa lugar na hindi nila kayo mahahanap,” sabi niya habang nakangiti nang may pait. “Hindi ko na kayo masasamahan. Bahagi ako ng sumpang ito… kailangan kong manatili rito para tapusin ang lahat.”
“Ricardo, hindi! Sumama ka sa amin!”
“Mahal ko kayo,” huling salita niya bago tuluyang gumuho ang harapan ng ospital, nilalamon ang lahat ng kadilimang nasa loob.
Isang Bagong Simula
Nakatayo ako sa gilid ng kalsada, yakap-yakap ang aking sanggol habang unti-unting sumisikat ang araw. Ang ospital ay naging isang tumpok na lamang ng mga guho. Wala nang bakas ni Donya Aurora o ng ritwal.
Tiningnan ko ang aking anak. Sa kanyang maliit na palad, may isang maliit na marka—isang pulang balat na hugis apoy. Alam ko na ang laban ay hindi pa tapos. Ang sumpang binabanggit nila ay maaaring natulog lamang, ngunit habang hawak ko ang locket ni Lola, alam kong poprotektahan ko ang anak ko hanggang sa huling patak ng aking hininga.
Kami ay malaya… sa ngayon.