Nakita niya ako.
Walang duda tungkol dito.
Nakatitig ang mga mata niya sa akin—hindi dahil sa gulat… kundi dahil sa ibang bagay. Isang bagay na nagpakirot sa sikmura ko.
Pagkilala.
Pero hindi yung tipong inaasahan mo sa isang taong makakakita muli ng asawa niya pagkatapos ng limang buwang “patay.”
Mas malamig noon.
Pagkalkula.
Hindi niya tinawag ang pangalan ko.
Hindi siya tumakbo para yakapin ako.
Nanood lang siya.
Sa loob ng ilang segundo, tumahimik ang mundo sa aming paligid. Walang mga sasakyan. Walang mga tao. Tanging ang tinginan lang sa pagitan naming dalawa.
Pagkatapos, dahan-dahan niyang hinila pabukas ang pinto.
At nang hindi inaalis ang tingin sa akin, sinabi niya:
—”Hindi ka dapat nandito.”
Ang boses niya.
Boses niya iyon.
Pero walang init doon. Walang pagmamahal. Isa lamang matigas, halos mekanikal na tono.
Natuyo ang lalamunan ko.
“Paano… paano ka nabuhay?” Sa wakas ay nakalabas na rin ako.
Hindi siya sumagot.
Sa halip, bahagyang inihilig niya ang kanyang ulo, na parang pinag-aaralan niya ako. Parang isang taong sinusubukang lutasin ang isang problema.
Pagkatapos ay bumuntong-hininga siya.
—”Tuloy ka sa loob.”
Lahat ng nasa loob ko ay sumisigaw na para tumakbo palayo.
Pero ayaw makinig ng mga paa ko.
Humakbang ako palapit.
Isang hakbang.
Isa pa.
Hanggang sa nasa may pinto na ako.
Kakaiba ang amoy sa loob. Matalas. Parang gamot na may halong basa at kung anong… metaliko.
Isinara niya ang pinto sa likuran ko.
Parang isang pangungusap ang tunog ng pag-click ng kandado.
“Kausapin mo ako,” sabi ko, nanginginig ang boses ko. “Sabihin mo sa akin kung ano ang nangyayari.”
Dahan-dahan siyang naglakad papunta sa gitna ng silid.
Malabo ang ilaw. Isa lang ang kumikislap na lampara.
Habang nag-aadjust ang mga mata ko… halos tumigil ang tibok ng puso ko.
May iba pa pala.
O sa halip…
Isa pang “siya.”
Napaatras ako nang isang hakbang.
Sa isang simpleng kama, na nakakabit sa mga makina… may nakahiga na isang lalaki.
Maputla.
Hindi gumagalaw.
Nakapikit.
At ang mukha niya…
Pareho lang talaga.
—“Hindi…” bulong ko. —“Hindi, hindi posible…”
Nagsimulang umikot ang ulo ko.
“Ano ito?!” sigaw ko.
Ang lalaking katabi ko—ang lalaking nakatayo—ay sa wakas ay nagsalita:
—”Iyan ang orihinal.”
Nanlamig ang dugo ko.
“Ano… ang sinasabi mo?”
Tumingin siya sa akin. Sa pagkakataong ito, may bahid ng kung ano… parang awa.
“Hindi namatay ang asawa mo sa paraang iniisip mo.”
Umiling ako.
“Inilibing ko siya… Nakita ko siya…”
—“Nakakita ka ng bangkay,” putol niya. —“Pero hindi naman kinakailangang kanya.”
Nanghina ang mga binti ko.
“Ipaliwanag mo na ang lahat. Ngayon na.”
Sandali siyang tumigil, parang nag-iisip kung gaano karami ang sasabihin.
Pagkatapos ay nagsimula siya:
“Naospital ang asawa mo limang buwan na ang nakalilipas. Hindi lang dahil sa sakit… kundi bilang bahagi ng isang mas malaking bagay.”
—”Anong ‘bagay’?”
Bahagyang ipinikit niya ang kanyang mga mata.
—”Isang proyekto.”
Parang lason ang salitang iyon.
—”Gumamit sila ng mga tao. Mga taong walang kapangyarihan. Walang proteksyon.”
Nagsimulang bumilis ang tibok ng puso ko.
—”Para saan?”
Tiningnan niya ang bangkay na nakahiga sa kama.
—”Gumawa ng mga kopya.”
Tumawa ako. Isang histerikal at putol-putol na tawa.
“Imposible ‘yan.”
“”Tinitingnan mo,”” simpleng sabi niya.
Nahirapan akong huminga.
“Ikaw… isa ka bang kopya?”
Hindi niya ito itinanggi.
“Ako na lang ang natitira.”
“At siya?” Itinuro ko ang bangkay.
—”Hindi siya nakaligtas sa pamamaraan. Kahit papaano… hindi lubusan.”
Nagsimulang umikot ang silid.
“Kaya ikaw… ikaw ang naghari sa buhay niya?”
Dahan-dahan niyang iniling ang kanyang ulo.
—”Hindi.”
Lumapit siya sa akin.
“Mayroon akong mga alaala niya. Ang kanyang mga gawi. Ang kanyang boses. Lahat ng bumubuo sa kanya… siya.”
Bahagyang inilapat niya ang kamay sa dibdib niya.
“Pero hindi ako siya.”
Isang luha ang dumaloy sa aking pisngi.
—”Kung gayon, sino ka?”
Tinitigan niya ako nang matagal bago sumagot:
“Ako ang dahilan kung bakit ka pa rin nasa panganib.”
Nanikip ang tiyan ko.
—”Anong ibig mong sabihin?”
Bigla siyang na-tense.
“Alam nilang wala na ako.”
-“WHO?!”
Isang tunog.
Sa labas.
Mga yabag.
Higit sa isang tao.
Agad siyang lumapit sa ilaw at pinatay ito.
Ang silid ay nalubog sa kadiliman.
“Nakita ka nila noong sinundan mo ako,” bulong niya.
Kumakabog ang puso ko sa lalamunan ko.
—”Ano ang mangyayari?”
Hinawakan niya ang kamay ko.
Mainit.
Pamilyar.
Pero kakaiba pa rin…
“Kung matagpuan ka nila… hindi ka na mawawala tulad ng ginawa ko.”
Gumalaw ang hawakan ng pinto.
Minsan.
Dalawang beses.
Pagkatapos—isang malakas na katok.
“Buksan mo!”
Muntik na akong mapasigaw.
Hinila niya ako palapit, halos hindi marinig ang boses niya:
—”Makinig kayong mabuti.”
Tumango ako, kahit hindi niya nakikita.
“Kailangan mong pumili.”
“Pumili… ano?”
—”Ang katotohanan… o ang buhay na mayroon ka.”
Nagsimulang pumutok ang kandado.
“Kung sasama ka sa akin, wala nang pagbabalik.”
Isa pang katok. Mas malakas.
“At kung mananatili ako?”
Tumahimik siya.
Pagkatapos ay bumulong siya:
—”Pagkatapos ay mamamatay ka… ngunit dahan-dahan.”
Sandali.
Dalawa.
Gumuho ang mundo ko nang sandaling iyon… sa ikatlong pagkakataon.
Tiningnan ko ang kama.
Sa lalaking maaaring tunay kong asawa.
Tapos sa may humawak sa kamay ko.
Ang taong nakakaalala sa akin.
Ang nabubuhay ngayon.
Nagsimulang bumukas nang padabog ang pinto.
Tumagos ang liwanag sa siwang.
Pinikit ko ang aking mga mata.
At pagkatapos…
Pinili ko.