NAKITA KO LANG ANG AKING ULTRASOUND PICTURE SA MESA NG ASAWA KONG SI DOMINIC, PERO ANG PETSA NITO AY MULA PA NOONG 1995, ANG TAON KUNG KAILAN AKO IPINANGANAK. MAS NAKAKAKILABOT, NUNG BALIKTARIN KO ANG LITRATO, NAKITA KO ANG SARILI KONG SULAT-KAMAY NA NAGSASABING: “SANA SA SUSUNOD NA BUHAY AY MAG-ASAWA PA RIN TAYO”, KAHIT KAILANMAN AY HINDI KO PA NAKIKITA ANG LITRATONG ITO.
Nanigas ang buong katawan ko habang hawak ang kupas na litrato sa loob ng aming bahay sa Tagaytay. Imposible ito. Ipinanganak ako noong July 1995. Paanong magkakaroon ng ultrasound picture na may pangalan ko at pirma ko sa likod bago pa man ako ilabas sa mundo?
“Anong ginagawa mo sa gamit ko, Sofia?”
Muntik ko nang mabitawan ang litrato nang marinig ko ang boses ni Dominic mula sa pintuan. Hindi siya gumagalaw, nakatitig lang siya sa akin habang ang anino niya ay tila humahaba sa sahig.
“Dominic… ano ito? Bakit kamukha ng sulat ko ang nasa likod nito? At bakit 1995 ang petsa?” tanong ko, pilit na pinatatatag ang aking boses.
Dahan-dahang lumapit si Dominic. Sa halip na magpaliwanag, ngumiti siya—isang ngiting puno ng pait at pangungulila.
“Ilang beses ko na bang kailangang ipaliwanag sa iyo ito sa bawat buhay mo, Sofia? Pang-sampung beses na nating kasal ito,” sabi niya nang mahinahon.
“Anong pang-sampung beses? Isang taon pa lang tayong kasal!” sigaw ko habang umaatras patungo sa bintana.
Kinuha ni Dominic ang isang luma at makapal na album mula sa bookshelf. Binuksan niya ito at bumagsak ang puso ko sa sahig. Dose-dosenang litrato ng mga babaeng kamukhang-kamukha ko—iba’t ibang damit, iba’t ibang panahon, mula pa noong panahon ng Kastila hanggang ngayon. At sa bawat litrato, katabi nila si Dominic, na hindi man lang tumanda kahit isang araw.
“Sa bawat pagkakataon na mag-be-beinte singko ka, kailangan mong mamatay para muli kitang mahanap at mapakasalan,” bulong niya habang hinahawakan ang aking pisngi. Ang kamay niya ay kasing lamig ng yelo.
“Hindi… hindi ito totoo! Baliw ka na!”
“Tingnan mo ang leeg mo sa salamin, Sofia,” utos niya.
Dahan-dahan akong tumingin sa malapit na salamin. Ang balat sa leeg ko ay nagsisimulang magkaroon ng isang mapulang linya, tila isang hiwa na dahan-dahang bumubuka, kahit wala naman akong nararamdamang sakit.
“Eksaktong alas-dose ng gabi sa birthday mo, babalik ka sa akin sa paraang alam ko,” sabi ni Dominic habang inilalabas ang isang sinaunang punyal.
Tumingin ako sa orasan. 11:59 PM.
Tumitibok ang bawat ugat sa aking ulo. Ang mapulang linya sa aking leeg ay tila isang tuyong lupa na unti-unting dinidilig ng dugo. Hindi ito masakit, ngunit ang lamig na nagmumula rito ay tila humihigop sa aking hininga.
“Hindi ako mamamatay, Dominic! Hindi ngayon!” sigaw ko, kasabay ng mabilis na pag-ikot ng kamay ng orasan.
12:00 AM.
Isang matalim na tunog ng kampana mula sa malapit na simbahan ang umalingawngaw sa buong Tagaytay. Napapikit ako, hinihintay ang hapdi ng punyal o ang tuluyang pagkalagot ng aking hininga. Ngunit walang dumating.
Sa halip, isang baha ng mga imahe ang sumabog sa loob ng aking isipan. Hindi ito alaala—ito ay mga gising na panaginip. Nakita ko ang aking sarili na may suot na baro’t saya, nakikipagpalitan ng sumpa kay Dominic sa ilalim ng isang puno ng narra. Nakita ko ang sarili ko noong panahon ng Hapon, duguan sa gitna ng kalsada habang yakap ni Dominic ang aking malamig na bangkay. At nakita ko ang ultrasound noong 1995—ang huling sandali ng aking nakaraang buhay bago ako muling isinilang sa kasalukuyang katawan.
Ang Sumpa ng Walang Hanggang Pag-ibig
Dahan-dahan kong iminulat ang aking mga mata. Hindi na ako nanginginig. Ang takot ay napalitan ng isang malalim at nakakapangilabot na pagkilala.
“Naaalala mo na ba?” tanong ni Dominic. Ang punyal sa kanyang kamay ay ibinaba na niya, ngunit ang lungkot sa kanyang mga mata ay nanatiling naroon.
“Ang sulat sa likod ng ultrasound…” bulong ko. “Ako ang sumulat noon. Hindi sa buhay na ito, kundi bago ako pumanaw noong 1995. Dominic, anong ginawa mo?”
Lumapit siya at lumuhod sa aking harapan. “Noong unang beses kitang nawala, noong 1800s, hindi ko matanggap. Nagmakaawa ako sa bawat anito, sa bawat demonyo, at sa bawat diyos na kilala ng tao. Ang kapalit? Ang aking kaluluwa kapalit ng pagkakataong makasama ka muli. Ngunit ang sumpa ay may lason: mabubuhay ka, mamahalin mo ako, ngunit sa pagsapit ng iyong ika-25 na taon, kailangan mong pumanaw upang muling isilang.”
“Kaya ba hindi ka tumatanda?” tanong ko, habang hinahawakan ang kanyang mukha. “Ikaw ang bantay ng aking muling pagkabuhay?”
“Ako ang iyong asawa, ang iyong mamatay-tao, at ang iyong tagasundo,” sagot niya. “Ang linya sa leeg mo ay ang marka ng ating kasunduan. Kapag tuluyan itong bumuka, muli kang mawawala sa akin nang ilang dekada, at maghihintay na naman ako sa isang sanggol na lalaki at magiging babaeng muling iibigin ko.”
Ang Pag-aalsa Laban sa Tadhana
Tumayo ako at lumayo sa kanya. Ang linyang pula sa leeg ko ay tumigil sa pagdurugo, ngunit nanatiling isang pilat na nagpapaalala sa akin ng aking taning.
“Ayoko na, Dominic,” matigas kong sabi. “Sampu. Sampung buhay na tayong ganito. Pagod na ako sa cycle na ito. Pagod na akong mamatay at pagod na rin akong makita kang nagdurusa sa paghihintay.”
“Wala tayong takas, Sofia. Ito ang hiniling mo… ito ang sinulat mo sa likod ng litratong iyon bago ka nalagutan ng hininga sa ospital noong 1995. ‘Sana sa susunod na buhay ay mag-asawa pa rin tayo.’ Tinutupad ko lang ang hiling mo.”
Kinuha ko ang lumang album at tiningnan ang mga nakaraang ‘ako’. Ang mga mukhang iyon ay punong-puno ng pag-asa, ngunit lahat sila ay nagwakas sa trahedya.
“Kung mahal mo talaga ako, Dominic, tatapusin mo ito,” sabi ko habang iniaabot sa kanya ang punyal. “Huwag mo na akong hanapin sa susunod na buhay. Hayaan mo na akong lumisan nang tuluyan.”
Umiling siya, ang mga luha ay nagsisimulang pumatak sa kanyang mga mata. “Hindi ko kaya. Ang mabuhay nang wala ka ay mas masahol pa sa sumpang ito.”
Ang Lihim ng Tagaytay
Biglang yumanig ang lupa. Isang mahinang lindol ang naramdaman namin sa loob ng lumang bahay. Sa labas, ang bulkang Taal ay tila naglalabas ng kakaibang liwanag sa gitna ng kadiliman.
“Dominic, tingnan mo,” turo ko sa bintana.
Sa labas ng aming bahay, may mga aninong nakatayo. Hindi sila tao. Sila ang mga ‘tagabantay’ ng kasunduan ni Dominic. Narito sila para kunin ang kabayaran.
“Late na sila,” bulong ni Dominic. “Dapat ay kanina pang alas-dose ka binawi. Bakit buhay ka pa?”
Tiningnan ko ang aking mga kamay. Nagniningning ang mga ito. “Dahil sa buhay na ito, Dominic, hindi lang ako basta naghintay na mahanap mo. Sa buhay na ito, nahanap ko ang paraan para putulin ang sumpa.”
Napatitig si Dominic sa akin. “Anong ibig mong sabihin?”
“Ang ultrasound…” sabi ko. “Hindi lang iyon basta litrato. Ang sulat-kamay ko doon ay hindi isang hiling. Ito ay isang incantation. Noong 1995, bago ako mamatay, nalaman ko ang sikreto mo. Sinulat ko iyon para sa ‘akin’ sa hinaharap. Hindi para magpatuloy ang sumpa, kundi para magising ako.”
Ang Pagwawakas ng Ikot
Itinapat ko ang aking palad sa mapulang linya sa aking leeg. Sa halip na matakot, naramdaman ko ang kapangyarihan ng lahat ng aking mga nakaraang buhay na dumadaloy sa aking mga daliri.
“Dominic, mahal kita. Pero sapat na ang sampung buhay,” sabi ko nang may kapangyarihan sa boses.
Binigkas ko ang mga salitang nakatago sa likod ng bawat litrato sa album—mga salitang tanging ako lang ang nakakaintindi. Ang bahay ay nagsimulang gumuho. Ang mga anino sa labas ay nagsisigaw sa sakit habang ang liwanag mula sa akin ay lumalamon sa kadiliman.
“Sofia, anong ginagawa mo?!” sigaw ni Dominic habang unti-unti ring naglalaho ang kanyang pagiging imortal. Ang kanyang balat ay nagsisimulang magkaroon ng mga kulubot; ang kanyang buhok ay pumuti. Nagiging tao na siya.
“Binibigyan kita ng pagkakataong tumanda kasama ko,” sabi ko habang niyayakap siya nang mahigpit. “Dito. Sa buhay na ito. At kapag namatay tayo, magkasama tayong haharap sa kawalan. Wala nang muling pagsilang. Wala nang sakit.”
Ang mapulang linya sa leeg ko ay tuluyang naglaho, napalitan ng isang manipis na puting pilat. Ang oras sa dingding ay muling gumalaw, ngunit sa pagkakataong ito, hindi na ito tunog ng kamatayan. Ito ay tunog ng bawat segundong mahalaga.
Nakahinga kami nang maluwag habang sumisikat ang araw sa ibabaw ng lawa ng Taal. Hawak-kamay kaming nakatayo sa gitna ng guho ng aming nakaraan. Si Dominic, na ngayon ay isang matandang lalaki na may mga matang puno ng kapayapaan, ay humalik sa aking noo.
“Salamat, Sofia,” bulong niya.
Sa wakas, pagkatapos ng mahigit dalawang daang taon, ang aming kwento ay mayroon na ring wakas.