Hindi ako makahinga. Ang baso ng tubig na hawak ko ay muntik nang mahulog sa sahig. Si Donya Elena, ang babaeng itinuring kong pangalawang ina, ay may hawak na maliit na sachet.
“Nay… ano ang ginagawa niyo sa pagkain ni Junjun?” nanginginig kong tanong.

Dahan-dahan siyang lumingon. Walang bakas ng gulat. Sa halip, isang malamig at nakakatakot na titig ang ibinigay niya sa akin.
“Para ito sa ikabubuti ng pamilya, Marga. Masyado kang emosyonal,” sagot niya sa isang boses na parang galing sa hukay.
Agad kong kinuha ang mangkok ng chao at itinapon ito sa lababo. “Anong ikabubuti?! Lason ba ‘yan? Papatayin niyo ba ang sarili ninyong apo?”
Tumawa siya nang mahina—isang tawang nakakapangilabot. “Apo? Sigurado ka bang apo ko ‘yan?”
Napatigil ako. “Ano ang ibig ninyong sabihin? Asawa ko si Ricardo. Anak namin si Junjun!”
Eksaktong pagkatapos kong sabihin ‘yun, bumukas ang pinto at pumasok si Ricardo. Pero hindi siya nag-iisa. May kasama siyang isang babae na kamukhang-kamukha ko, halos parang kambal ko, pero mas bata ang hitsura.
“Marga, buti at nandito ka na,” sabi ni Ricardo nang walang emosyon. “Kailangan na nating tapusin ang palabas na ito.”
“Ricardo, anong nangyayari? Sino siya? At bakit hinahayaan mong saktan ng nanay mo ang anak natin?” sigaw ko habang umiiyak.
Lumapit ang babaeng kasama niya sa akin. Hinawakan niya ang mukha ko at ngumiti. “Salamat sa pag-aalaga sa posisyon ko sa loob ng tatlong taon, Marga. Pero tapos na ang kontrata mo.”
Kontrata? Anong kontrata? Ikinasal kami ni Ricardo dahil mahal namin ang isa’t isa. O ‘yun ang akala ko.
“Marga, hindi mo ba napapansin? Bakit wala kang maalala bago ang aksidente mo tatlong taon na ang nakakaraan?” tanong ni Donya Elena habang nililinis ang mesa.
Doon ako nakaramdam ng matinding kaba. Naaksidente ako sa sasakyan at nagka-amnesia. Sinabi ni Ricardo na asawa niya ako at ito ang buhay ko. Naniwala ako sa lahat ng sinabi nila.
“Ang totoo niyan, Marga…” simula ni Ricardo habang kinukuha ang isang DNA result sa kanyang bag. “Hindi ikaw ang ina ni Junjun. At mas lalong hindi kita tunay na asawa.”
Binuksan ko ang envelope at binasa ang pangalan ng pasyente sa loob. Hindi pangalan ko ang nakasulat. Isang pangalang hindi ko kilala pero pamilyar ang apelyido.
At sa ilalim ng papel, may nakalakip na litrato ng isang operasyon. Isang plastic surgery report na may mukha ko bago ang “aksidente.”
Nang makita ko ang orihinal na mukha ko, napasigaw ako sa takot. Hindi ako ang babaeng nakikita ko sa salamin araw-araw.
“Sino… sino talaga ako?!” tanong ko habang humahagulgol.
Lumapit si Donya Elena sa akin at bumulong sa tenga ko, “Ikaw lang naman ang sacrificial lamb para makuha namin ang mana mula sa tunay na pamilya ni Ricardo. At ngayong nakuha na namin ang pirma mo…”
Inilabas niya ang isang papel na pinirmahan ko kagabi, akala ko ay para sa insurance ni Junjun. Pero isa pala itong confession letter para sa isang krimen na hindi ko ginawa.
Nanigas ang buong katawan ko habang binabasa ang bawat salita sa papel na hawak ni Donya Elena. Isa itong detalyadong pag-amin sa pagpatay sa tunay na asawa ni Ricardo—ang babaeng pinalitan ko. Nakasaad doon na dahil sa selos at ambisyon, pinlano ko ang isang aksidente sa sasakyan tatlong taon na ang nakakaraan upang makuha ang posisyon niya sa mansion.
“Hindi… hindi totoo ito,” bulong ko. “Wala akong pinatay! Wala akong alam dito!”
“Sino ang maniniwala sa’yo, Marga?” pang-uuyam ni Ricardo. “Lahat ng ebidensya ay nakaturo sa’yo. Ang mga fingerprints mo sa sasakyan, ang mga gamot na natagpuan sa system ng yumaong asawa ko… at ngayon, ang pirma mo sa pag-amin na ito.”
Tumingin ako sa babaeng kamukha ko. Nakatayo siya doon, malamig ang mga mata, suot ang mga alahas na akala ko ay sa akin. “Sino ka? Kung ako ang impostor, sino ka?”
Ngumiti siya nang mapait. “Ako si Elena. Ang tunay na Elena. Ang babaeng akala ng lahat ay namatay sa aksidenteng ‘yun. Pero ang totoo, itinago ako ni Ricardo habang sumasailalim ako sa serye ng operasyon para ayusin ang mukha kong winasak mo.”
“Hindi…” napaatras ako hanggang sa sumadsad ang likod ko sa pader. “Hindi ko magagawa ‘yun. Hindi ako masamang tao.”
“Diyan ka nagkakamali,” sabat ni Donya Elena. “Hindi ka lang masamang tao, Marga. Isa kang kasangkapan. Isang piraso ng basahan na ginamit namin para linisin ang dumi ng pamilyang ito. At ngayong malinis na ang lahat, oras na para itapon ang basahan.”
Ang Katotohanan sa Likod ng Salamin
Biglang sumakit ang ulo ko. Parang may mga martilyong bumubugbog sa bungo ko. May mga imaheng pilit bumabalik—isang madilim na eskinita, isang ospital na amoy gamot, at isang boses na nag-aalok ng malaking halaga kapalit ng aking mukha.
Hindi ako asawa. Hindi ako ina.
Ako ay isang babaeng walang pangalan, isang ulila na kinuha nila mula sa lansangan dahil sa pagkakahawig ko sa yumaong asawa ni Ricardo. Ang “aksidente” tatlong taon na ang nakakaraan ay hindi isang sakuna. Ito ay isang operasyon. Isang sadyang pagbura sa aking pagkakakilanlan para maging anino ng isang babaeng patay na.
“Naalala mo na ba?” tanong ni Ricardo habang dahan-dahang lumalapit sa akin. “Ikaw ang nagmakaawa sa amin, Marga. Sabi mo, kahit anong gawin namin, basta iligtas ka lang namin sa utang ng pamilya mo. Binili ka namin.”
“Pero si Junjun…” hikbi ko. “Mahal ko ang batang ‘yun. Siya ang itinuring kong anak.”
“At ‘yun ang pinakamalaking pagkakamali mo,” sabi ng tunay na Elena. “Ginamit mo ang bata para mapalapit sa yaman namin. Pero ang totoo, si Junjun ay hindi rin sa akin. Anak siya ni Ricardo sa ibang babae—isang pagkakamaling kailangan din naming itago.”
Doon ko naalala ang sachet na hawak ni Donya Elena kanina. Ang chao ni Junjun.
“Anong ilalagay niyo sa pagkain niya? Bakit niyo siya sasaktan?” tanong ko.
Tumawa si Donya Elena. “Hindi namin siya papatayin, Marga. Patutulugin lang namin siya nang matagal. Kapag dumating ang mga pulis, makikita nila ang bata na nawalan ng malay dahil sa ‘lason’ na ikaw ang naglagay. Isa pang krimen na idaragdag sa listahan mo. Ang baliw na impostor na nagtangkang pumatay sa apo ng mga Montenegro.”
Ang Bitag
Narinig ko ang wang-wang ng mga pulis sa labas. Mabilis ang bawat pangyayari. Inagaw ni Ricardo ang papel sa kamay ko.
“Marga, tumakbo ka na,” bulong ni Ricardo, pero ang tono niya ay hindi nagmamalasakit. Ito ay isang utos para magmukha akong guilty. “Kung mananatili ka rito, mabubulok ka sa kulungan.”
“Hindi ako tatakbo,” sabi ko nang may determinasyon. “Kung mamamatay man ako o makukulong, sisiguraduhin kong kasama ko kayo.”
Sinubukan kong sunggaban ang cellphone sa mesa para tumawag ng tulong, pero mabilis akong itinulak ni Ricardo. Bumagsak ako sa sahig, tumama ang ulo ko sa kanto ng lamesa. Nanlabo ang paningin ko.
“Sayang,” narinig kong sabi ni Donya Elena. “Masyado kang naging kampante sa papel mong asawa. Nakalimutan mong sa bahay na ito, ang pag-ibig ay isang transaksyon lang.”
Habang papalapit ang mga yabag ng sapatos sa labas, nakita ko si Junjun sa pinto ng kusina. Gising siya. Nakatingin siya sa akin nang may luha sa mga mata. Hawak niya ang kanyang maliit na teddy bear.
“Mama…” bulong niya.
Kahit na malabo ang paningin ko, nakita ko ang takot sa kanyang mukha. Alam ko sa sandaling iyon na kahit hindi ko siya tunay na anak, siya lang ang tanging totoo sa buhay ko sa loob ng tatlong taon.
Ang Pagbaliktad ng Tadhana
Pumasok ang mga pulis. “Huwag kayong gagalaw!”
Itinaas ni Ricardo ang kanyang mga kamay. “Officer, salamat at dumating kayo! Ang babaeng ito… sinubukan niyang lasonin ang anak ko! Siya ang pumatay sa asawa ko tatlong taon na ang nakakaraan!”
Itinuro niya ako habang nakahiga sa sahig, duguan ang ulo. Lumapit ang isang opisyal sa akin.
“Marga Villafuerte?” tanong ng pulis.
Tumingin ako sa pulis, pagkatapos ay kay Donya Elena na nakasuot na ngayon ng maskara ng pagdadalamhati. “S-sir… ang bata… protektahan niyo ang bata.”
Ngunit bago pa man ako tuluyang mawalan ng malay, may isang bagay na nahulog mula sa bulsa ng apron ko—isang bagay na hindi nila napansin na kinuha ko kanina nang itapon ko ang chao sa lababo.
Ang sachet.
Hindi ko ito itinapon. Itinago ko ito sa ilalim ng suot kong relo kanina habang nanginginig ako. At higit sa lahat, ang recorder sa loob ng teddy bear ni Junjun—ang laruang niregalo ko sa kanya noong nakaraang buwan na may “parent-child monitor” function na laging naka-on sa cellphone ko sa kwarto.
“Check… the teddy bear…” bulong ko bago tuluyang lamunin ng dilim ang paningin ko.
Ang Paggising
Nagising ako sa isang puting silid. Amoy alcohol. May nakabantay na pulis sa pinto.
“Gising na siya,” sabi ng isang boses. Isang abogadong nakasuot ng barong ang lumapit sa akin. “Ako si Atty. Santos. Huwag kang mag-alala, Marga. Nakuha namin ang lahat.”
“Si Junjun?” ang unang tanong ko.
“Ligtas ang bata. Ang monitor sa teddy bear niya ay na-sync sa cloud account mo. Narinig ng mga awtoridad ang buong pag-uusap sa kusina—ang pag-amin ni Donya Elena tungkol sa operasyon mo, ang plano nilang iligpit ka, at ang pag-amin ni Ricardo tungkol sa tunay na nangyari sa unang Elena.”
Napaluha ako sa ginhawa. “Sino po talaga ako?”
Huminga nang malalim ang abogado. “Ang pangalan mo ay Maria Gatdula. Isa kang nurse na nawala tatlong taon na ang nakakaraan matapos mong saksihan ang isang anomalya sa ospital kung saan dinala ang asawa ni Ricardo. Hindi ka nagpa-opera dahil sa pera, Maria. Dinukot ka nila at sapilitang binago ang mukha mo para maging scapegoat sa oras na bumalik ang imbestigasyon sa pamilya Montenegro.”
Tumingin ako sa salamin sa gilid ng kama. Ang mukhang ito ay hindi akin, pero ang pusong tumitibay sa loob ko ay ang pusong matagal na nilang sinubukang patayin.
“Ano nang mangyayari sa kanila?” tanong ko.
“Si Donya Elena at Ricardo ay nasa kustodiya na. Ang tunay na Elena? Siya ay hindi biktima—siya ang utak ng lahat. Nagtangka siyang tumakas pero nahuli siya sa airport.”
Humawak ako sa aking dibdib. Ang sakit ng katotohanan ay mas matindi kaysa sa sugat sa ulo ko, pero sa wakas, tapos na ang palabas.
“Gusto ko pong makita si Junjun,” sabi ko.
“Alam kong hindi kayo magkadugo, Maria,” sabi ni Atty. Santos. “Pero sa mata ng bata, ikaw lang ang tanging ina na nakilala niya. At sa ilalim ng batas, dahil sa mga krimeng ginawa nila, ikaw ang may pinakamalakas na tsansa na maging tagapangalaga niya.”
Ngumiti ako sa gitna ng pagluha. Hindi man ako ang reyna ng mansion, at hindi man ito ang buhay na pinangarap ko, nahanap ko ang isang bagay na hindi kailanman mabibili ng yaman ng mga Montenegro: ang katotohanan at ang pagkakataong maging isang tunay na ina sa isang batang biktima rin ng kanilang kasakiman.
Ang kontrata ay tapos na. Pero ang tunay kong buhay ay magsisimula pa lang.