“David? Buhay ka?” Halos hindi lumabas ang boses ko sa tindi ng takot. Ang buong katawan ko ay nanginginig habang nakatingin sa lalaking kakalibing lang sana namin bukas.
Dahan-dahang ibinaba ni David ang kanyang baso. Walang kahit anong bakas ng gulat sa kanyang mukha. “Masyado ka kasing mausisa, Celine. Sabi ko naman sa’yo, huwag kang bababa rito sa basement kahit anong mangyari.”
Ang abogado naming si Atty. Santos ay ngumiti lang nang nakakaloko. “Pasensya na, Mrs. Dela Cruz. Pero kailangan ni David na ‘mamatay’ para hindi mo makuha ang kalahati ng ari-arian niya sa oras na mag-file ka ng annulment.”

“Plano niyo lahat ito?” sigaw ko. “Ang aksidente sa kotse? Ang bangkay na nasa kabaong sa taas? Sino ang taong nasa loob niyan?!”
Tumayo si David at lumapit sa akin. Ang bawat hakbang niya ay parang tunog ng hatol sa kamatayan ko. “Isang estranghero lang ‘yun, Celine. Isang taong walang pamilya na namatay sa ospital. Madaling ayusin ang papeles kapag marami kang pera.”
Hindi ko akalain na ang lalaking pinangakuan ko ng habambuhay ay may kakayahang gumawa ng ganitong karumal-dumal na krimen. Inisip ko ang lahat ng luha na ibinuhos ko nitong mga nakaraang araw, ang sakit na naramdaman ko—lahat pala ‘yun ay pinagtatawanan lang nila rito sa ilalim ng bahay.
“Hindi kayo makakalusot dito! Sasabihin ko sa lahat ang nakita ko!” Tumalikod ako para tumakbo pabalik sa hagdan, pero huli na.
Mabilis na nakuha ni Atty. Santos ang braso ko at tinulak ako pabalik sa upuan. Samantala, kinuha ni David ang kanyang baril mula sa drawer.
“Sayang, Celine. Gusto ko sanang hayaan ka na lang na mabuhay bilang isang ‘balong’ mahirap,” sabi ni David habang tinitingnan ang bala ng kanyang baril. “Pero dahil alam mo na ang totoo, kailangan nating baguhin ang plano. Siguro, mas maganda kung magkakaroon ng ‘trahedya’ sa gitna ng burol.”
“Anong gagawin niyo sa akin?” nanginginig kong tanong.
Ngumiti si David, isang ngiting hindi ko kailanman nakita sa loob ng limang taon naming pagsasama. Inabot niya sa akin ang isang pirasong papel—ito ay ang death certificate ko na may pirma na ng doktor, kahit buhay pa ako.
“Tingnan mo ang petsa, Celine. Mamamatay ka mamayang madaling araw dahil sa ‘matinding kalungkutan’,” bulong niya. Pero bago pa niya maikasa ang baril, biglang may narinig kaming malakas na kalabog mula sa loob ng pader ng basement…
Ang kalabog ay sinundan ng isang mahabang kaskas, tila may isang mabigat na bagay na pilit na kumakawala sa loob ng semento. Natigilan si David. Maging si Atty. Santos ay napabitaw sa pagkakahawak sa akin at napalingon sa madilim na sulok ng basement kung saan nagmula ang tunog.
“Ano ‘yun?” kabadong tanong ni Atty. Santos. “David, akala ko ba tayo lang ang nandito?”
“Tumahimik ka!” bulyaw ni David, pero bakas din sa kanya ang kaba. Itinutok niya ang baril sa pader na tila may lalabas na kung anong nilalang doon.
Sa gitna ng kanilang kalituhan, nakakita ako ng pagkakataon. Isang mabigat na tropeyo sa gilid ng mesa ang nahablot ko at buong lakas na inihampas sa kamay ni David. Pumutok ang baril—ngunit sa kisame tumama ang bala. Mabilis akong gumapang palayo habang nagmumura si David sa sakit.
Ngunit bago pa man sila makahabol, ang pader na kinalalagyan ng kalabog ay biglang bumigay. Hindi ito gumuho dahil sa labas, kundi may bumukas na isang hidden compartment na hindi ko alam na umiiral. Mula sa loob, lumabas ang isang matandang lalaki na nakasuot ng uniporme ng caretaker, hawak ang isang shotgun.
“Mang Isko?” bulong ko. Ang matandang caretaker ng aming resthouse na balita ko ay pumanaw na raw noong nakaraang buwan.
“Umalis ka na riyan, Celine!” sigaw ni Mang Isko. “Alam ko ang lahat ng dumi niyo, David! Hindi ko hahayaang madagdagan pa ang bilang ng mga bangkay na ibinaon niyo sa lupang ito!”
Ang Madilim na Kasaysayan ng Mga Dela Cruz
Nagkagulo sa basement. Habang abala sina David at Atty. Santos sa pakikipagpalitan ng putok kay Mang Isko, nagawa kong makapanhik sa hagdan. Ang bawat hakbang ko ay parang tinutusok ng karayom ang aking mga paa, ngunit ang takot na mamatay ang nagtulak sa akin.
Nakarating ako sa sala kung saan naroon ang kabaong. Ang bahay ay puno ng mga bulaklak, amoy kandila, at mga taong nakikiramay na walang kamalay-malay sa katotohanan. Ngunit nang tignan ko ang kabaong, napansin ko ang isang bagay na hindi ko nakita kanina. Ang kamay ng bangkay ay may isang maliit na peklat sa hintuturo—isang peklat na pamilyar na pamilyar sa akin.
“Kuya?” halos mapatid ang hininga ko.
Ito ang kuya kong si Robert na nawala dalawang taon na ang nakalilipas. Ang sabi ni David sa akin, umalis daw si Robert patungong ibang bansa at hindi na nagparamdam. Ngunit narito siya ngayon, ginagamit na “prop” para sa huwad na kamatayan ng aking asawa.
Doon ko napagtanto ang lahat. Hindi lang pala pera ang habol ni David. Pinapatay niya ang bawat taong maaaring maging tagapagmana ng pamilya ko hanggang sa ako na lang ang matira—at ngayong gabi, ako na ang susunod sa listahan.
Ang Trap sa Mansyon
“Celine! Huwag kang lalabas!” Isang boses ang narinig ko mula sa main door.
Si Sarah, ang matalik kong kaibigan na isang forensic pathologist. Dumating siya kasama ang dalawang pulis. “Tumawag sa akin si Mang Isko kagabi. Sinabi niya ang lahat. Ang bangkay na ‘yan, Celine, kailangan nating ipa-autopsy agad.”
Bago pa makasagot ang mga pulis, biglang namatay ang lahat ng ilaw sa mansyon. Isang malamig na hangin ang umihip mula sa basement. Narinig ko ang yabag ng sapatos ni David na paakyat sa hagdan.
“Akala mo ba, Sarah, makakaalis kayo rito nang buhay?” boses iyon ni David, pero sa dilim, tila hindi na siya tao kundi isang demonyong nanunuya. “Ang mansyong ito ay nakapalibot sa isang security system na ako lang ang may kontrol. Naka-lock na ang lahat ng labasan. Walang signal, walang tulong.”
Nagsimulang magpaputok ang mga pulis sa dilim, ngunit tila kabisado ni David ang bawat sulok ng bahay. Isa-isang bumagsak ang mga otoridad. Ang tanging liwanag na lang ay ang mga kandila sa paligid ng kabaong ni Robert.
Ang Paghaharap sa Gitna ng Burol
Hinila ako ni Sarah patungo sa kusina, ngunit hinarang kami ni Atty. Santos. May hawak siyang kutsilyo at ang kanyang mukha ay puno ng dugo.
“Sayang ang talino mo, Sarah,” ngisi ng abogado. “Pero sa mundong ito, ang batas ay sinusulat ng mga taong may pera.”
Bago pa man makasaksak si Atty. Santos, isang matunog na pagkabasag ng salamin ang narinig. Si Mang Isko, duguang umaakyat mula sa bintana ng kusina, ay sinaksak ang abogado sa likod gamit ang isang pait.
“Tumakbo na kayo sa attic!” sigaw ni Mang Isko. “Doon ang control panel ng kuryente! Buksan niyo ang gate!”
Tumakbo kami ni Sarah. Ang bawat sulok ng mansyon ay tila nagiging isang laberinto ng kamatayan. Nang makarating kami sa attic, hinarap kami ni David. Itinutok niya ang baril sa akin, ngunit sa pagkakataong ito, hindi na ako nanginginig. Ang galit para sa aking kuya at sa lahat ng panloloko niya ang namayani.
“Bakit, David? Bakit pati si Kuya Robert?” tanong ko habang dahan-dahang lumalapit sa kanya.
“Dahil nalaman niya ang tungkol sa mga illegal na transaksyon ko sa kumpanya niyo,” sigaw niya. “At ikaw, Celine… ikaw ang pinakamalaking pagkakamali ko. Dapat ay pinatay na kita noon pa.”
“Pwes, ituloy mo na ngayon,” hamon ko.
Nang ikakasa na niya ang baril, biglang gumalaw ang sahig. Ang luma at marupok na kahoy ng attic ay bumigay dahil sa bigat ng mga gamit. Nahulog si David, ngunit bago siya tuluyang bumagsak, nahawakan ko ang kanyang braso.
Tiningnan ko siya sa mga mata. Nakita ko ang takot—ang tunay na takot ng isang taong alam na tapos na ang kanyang laro.
“Para kay Kuya,” bulong ko.
Binitiwan ko ang kanyang kamay. Isang malakas na lagabog ang narinig sa sala sa ibaba. Bumagsak siya mismo sa ibabaw ng kabaong ni Robert, na nagresulta sa pagkabasag ng salamin nito.
Ang Pagwawakas ng Kasinungalingan
Dumating ang back-up ng mga pulis matapos ma-override ni Sarah ang system. Si David ay hindi namatay sa pagkakahulog, ngunit nabali ang kanyang gulugod na naging sanhi ng kanyang habambuhay na pagkalumpo. Si Atty. Santos naman ay nahuli habang papalabas ng bakod.
Matapos ang imbestigasyon, natuklasan ang marami pang bangkay sa ilalim ng basement—mga dating kasosyo ni David na “nawala” rin nang mahiwaga. Ang bangkay ni Kuya Robert ay nabigyan ng marangal na libing.
Nakatayo ako ngayon sa harap ng puntod ni Robert. Hawak ko ang dokumentong nagpapatunay na ang lahat ng ari-arian ni David ay kinuha na ng gobyerno bilang bahagi ng danyos sa mga biktima niya, at ang natitira ay ibinalik sa akin.
“Tapos na, Kuya,” bulong ko.
Lumingon ako sa paligid. Ang mansyong Dela Cruz ay ibinenta ko na at ginawang isang foundation para sa mga biktima ng karahasan. Habang naglalakad ako palayo, naramdaman ko ang pag-ihip ng hangin—hindi na malamig at nakakatakot, kundi isang hangin ng bagong simula.
Hindi ako namatay sa “matinding kalungkutan” gaya ng nakasulat sa huwad na death certificate ko. Sa halip, nabuhay ako nang may mas matinding tapang. Dahil sa dulo ng bawat basement ng lihim, laging may liwanag na naghihintay na ibunyag ang katotohanan.