“Ano ‘to, Angela?” tanong ko habang pilit na itinatago ang tiket sa likod ko. Ang puso ko ay parang gustong lumabas sa dibdib ko sa bilis ng tibok nito.
Hindi siya sumagot. Inilapag lang niya ang papel sa lamesa at nagsimulang mag-impake ng kanyang mga gamit. “Tapos na tayo, Jerome. Nakuha ko na ang gusto ko, at nakuha mo na rin ang bayad mo.”
“Bayad? Anong pinagsasabi mo? At bakit ka makikipaghiwalay sa mismong araw na…” Hindi ko naituloy ang sasabihin ko.
Tumigil siya sa pag-iimpake at tumingin sa akin nang diretso. Ang mga mata niya, na dati ay puno ng pagmamahal, ngayon ay kasing lamig na ng yelo. “Akala mo ba talaga ay nagkataon lang ang lahat? Ang pagkakilala natin, ang kasal natin… Jerome, isa lang itong laro para sa pamilya ko.”

Hindi ako makapaniwala. Sampung taon kaming magkasama. Mahirap lang kami, sabay kaming nangarap na yumaman. “Angela, may 50 milyong piso ako dito! Pwede na nating makuha ang lahat ng pangarap natin!” sigaw ko habang ipinapakita ang tiket.
Napatawa siya nang mapait. “Jerome, ang perang hawak mo? Galing ‘yan sa akin. Iyan ang huling suhol ko sa iyo para tuluyan mo na akong palayain. Mas marami pa akong pera kaysa sa iniisip mo.”
Biglang tumunog ang doorbell. Pagbukas ng pinto, isang grupo ng mga lalaking naka-suit ang pumasok. “Madam, handa na po ang helicopter. Kailangan na nating umalis bago pa tayo mahanap ng mga kapatid niyo.”
Tumingin muli sa akin si Angela. “Paalam, Jerome. Huwag mong susubukang gastusin ang perang ‘yan sa paghahanap sa akin, dahil baka buhay mo ang maging kapalit.”
Habang papalabas sila, may isang maliit na bata na sumunod sa kanila—isang batang lalaki na kamukhang-kamukha ko na hindi ko alam na nag-e-exist.
“Nay, sino po siya?” tanong ng bata habang nakaturo sa akin.
Tumigil si Angela sa tapat ng pinto, lumingon siya pero bago pa siya makapagsalita, isang itim na van ang huminto sa harap ng bahay at may mga armadong lalaki na nagsimulang bumaba.
Nanigas ako sa kinatatayuan ko. Ang tiket na nagkakahalaga ng 50 milyong piso ay nalaglag mula sa nanginginig kong kamay. Ang lahat ng nangyayari ay parang isang pelikula na biglang naging bangungot.
“Angela, ang bata…” bulong ko, pero hindi na niya ako narinig.
“Ipasok ang bata sa van! Ngayon din!” sigaw ng isa sa mga lalaking naka-suit na kasama ni Angela. Pero bago pa nila mahawakan ang bata, ang mga armadong lalaki mula sa itim na van ay nagsimulang magpaulan ng bala.
“Dapa!” sigaw ko. Kahit wala akong armas, mabilis akong tumakbo patungo sa bata. Sa gitna ng putukan, tanging ang kaligtasan niya lang ang nasa isip ko. Niyakap ko siya at iginulong patungo sa likod ng aming lumang sofa.
Ang Pagkatao ni Angela
Narinig ko ang malakas na pagsabog ng salamin. Si Angela ay nakatayo sa gitna ng sala, walang takot, hawak ang isang maliit na baril na kinuha niya mula sa kanyang bag. Ang malamig niyang mukha kanina ay napalitan ng determinasyon.
“Jerome, protektahan mo si Theo!” sigaw niya sa akin habang nakikipagpalitan ng putok sa mga lalaki sa labas.
“Theo? Siya ba ang…”
“Anak mo siya, Jerome! Ngayon, kung gusto mong mabuhay siya, gawin mo ang sasabihin ko!”
Hindi na ako nagtanong. Kinuha ko ang bata—si Theo—at gumapang kami patungo sa kusina, kung saan may maliit na pinto patungo sa basement. Ang basement na akala ko ay imbakan lang ng mga luma naming gamit, pero ngayon ay tila magiging tanging pag-asa namin.
Ang Lihim sa Ilalim ng Bahay
Pagdating namin sa basement, laking gulat ko nang makita ang isang high-tech na computer station at mga armas na nakatago sa likod ng mga lumang karton. Sampung taon. Sampung taon kaming nakatira sa bahay na ito, at wala akong kaalam-alam na may ganitong sikreto sa ilalim ng sahig ko.
“Tatay, natatakot po ako,” sabi ni Theo habang umiiyak. Ang mukha niya ay repleksyon ng sarili ko noong bata pa ako. Ang sakit na isiping wala ako sa tabi niya habang lumalaki siya ay tila mas masakit pa kaysa sa mga balang lumilipad sa itaas.
“Huwag kang mag-alala, Theo. Hindi ka pababayaan ni Tatay,” pangako ko, kahit hindi ko alam kung paano ko iyon tutuparin.
Biglang bumukas ang pinto ng basement at pumasok si Angela, sugatan ang braso pero buhay pa rin. “Jerome, wala na tayong oras. Ang mga kapatid ko… nahanap na nila ako. Ang 50 milyon na ‘yan? Hindi ‘yan suhol. Iyan ang paraan ko para makatakas ka kasama si Theo.”
“Angela, ipaliwanag mo sa akin ang lahat! Sino ba ang pamilya mo?”
“Ang pamilya ko ang kumokontrol sa pinakamalaking sindikato sa Southeast Asia,” mabilis niyang paliwanag habang nagtatype sa computer. “Tumakas ako sampung taon na ang nakalipas dahil ayaw kong maging bahagi ng karahasan nila. Pinili kita dahil akala ko, sa isang simpleng tao, magiging ligtas ako. Pero nagkamali ako. Nahanap nila ako noong pinanganak ko si Theo.”
Ang Sakripisyo
Isang malakas na kalabog ang narinig namin mula sa itaas. Ang mga kalaban ay nakapasok na sa bahay.
“Jerome, pakinggan mo ako,” hawak ni Angela ang mukha ko. Ang lamig sa kanyang mga mata kanina ay nawala, napalitan ng pagsisisi at pagmamahal. “May tunnel sa dulo ng basement na ito. Lalabas iyan sa lumang warehouse sa kabilang kalsada. May sasakyan doon na naka-ready. Ang 50 milyon ay nasa account na nakapangalan kay Theo. Gamitin mo ‘yan para dalhin siya sa ligtas na lugar.”
“Paano ka? Angela, sumama ka na sa amin!”
“Hindi nila ako titigilan hangga’t nakikita nilang humihinga ako,” sabi niya nang may pait. “Ako ang pain. Kailangan nilang maniwala na nakuha nila ako para makalayo kayo.”
“Hindi! Hindi kita iiwan dito!”
“Jerome, para kay Theo ito!” sigaw niya. Sa labas, narinig namin ang boses ng isang lalaki—si Victor, ang panganay na kapatid ni Angela.
“Angela! Lumabas ka na diyan! Alam naming nandiyan ang ‘basura’ mong asawa at ang anak mo!”
Ang Pagtakas
Wala akong nagawa kundi ang sundin si Angela. Binuhat ko si Theo at pumasok kami sa tunnel. Ang huling nakita ko bago isara ang pinto ay ang pagtayo ni Angela, bitbit ang kanyang baril, handang harapin ang kanyang sariling dugo.
Madilim at masikip ang tunnel. Bawat hakbang ko ay puno ng galit at lungkot. Galit sa sarili ko dahil sa loob ng sampung taon, naging bulag ako sa katotohanan. Lungkot dahil ang babaeng minahal ko ay kailangang magsakripisyo para sa amin.
Paglabas namin sa warehouse, isang itim na SUV ang naghihintay, tulad ng sinabi ni Angela. Mabilis kaming sumakay. Sa loob, may isang envelope. Binuksan ko ito habang pinapaandar ang sasakyan.
Naglalaman ito ng mga pekeng passport, mga legal na dokumento, at isang sulat.
“Jerome, patawarin mo ako sa lahat ng kasinungalingan. Sa lahat ng pagkakataon, minahal kita nang totoo. Ang tiket sa lotto ay paraan ko lang para magkaroon ka ng dahilan para lumayo. Alagaan mo ang ating anak. Huwag mong hahayaan na maging katulad siya sa amin. – Angela”
Ang Bagong Simula sa Gitna ng Panganib
Habang nagmamaneho ako palayo sa aming bayan, nakita ko sa side mirror ang pagsabog ng aming bahay. Isang malaking apoy ang lumamon sa lahat ng aming alaala—ang hirap, ang saya, at ang pag-ibig na akala ko ay simple lang.
“Tatay, babalik po ba si Nanay?” tanong ni Theo habang nakatingin sa apoy.
Pinahid ko ang luha sa aking mga mata. “Babalik siya, Theo. Darating ang araw na magiging malaya na tayo.”
Alam kong hindi dito nagtatapos ang lahat. Ang 50 milyong piso ay hindi lang pera; ito ay pondo para sa isang digmaan na hindi ko pa alam kung paano lalabanan. Pero tinitigan ko ang aking anak, ang bata na hindi ko alam na mayroon ako, at naramdaman ko ang isang bagong uri ng lakas.
Hindi ko gagamitin ang pera para magtago. Gagamitin ko ito para hanapin kung sino ang mga pumatay sa aming kapayapaan.
Mula sa isang simpleng lalaki na nangarap lang yumaman, naging isang ama ako na may misyon. Ang laro na sinasabi ni Angela? Ngayon ko lang sisimulan ang tunay na laro.
Ang 50 milyong piso ay hindi sapat para sa buhay ni Angela. Babayaran ko ang pamilya niya ng higit pa sa pera—babayaran ko sila ng katarungan.
“Theo, matulog ka muna,” sabi ko nang may malamig at determinadong boses. “Mahaba pa ang biyahe natin.”
Habang bumibilis ang takbo ng sasakyan patungo sa hindi pamilyar na destinasyon, isa lang ang sigurado: ang Jerome na nakilala ni Angela ay patay na kasama ng bahay na sumabog. Ang Jerome na narito ngayon ay handang maging halimaw para protektahan ang kanyang anak.