Sa unang pagkakataon, hindi niya alam ang sasabihin. Ibinuka ni David ang kanyang bibig na parang may sasabihing malupit, isang bagay na pangwakas, ngunit hindi niya mahanap ang pangungusap.
Sa unang pagkakataon, hindi napuno ng kanyang awtoridad ang silid. Ang katahimikan sa pagitan namin ay mas malakas kaysa sa anumang sigaw. Sa labas, ang ulan ay humahampas sa mga bintana ng apartment na parang maliliit na bato. Patuloy kong tinutupi ang maliliit na damit ng aking anak na babae, isa-isa, nang may katahimikang hindi ko talaga naramdaman sa aking katawan.
—”Sino ang naglalagay ng mga ideya sa isip mo?” tanong niya. —”Wala.” —”Si Paige ba?”
Hindi ako sumagot. Noon din, alam kong natatakot siya. Hindi niya tinanong kung ano ang alam ko. Tinanong niya kung sino ang tumutulong sa akin. Ang mga sinungaling ay hindi natatakot sa katotohanan; natatakot sila sa mga taong marunong gamitin ito.
Humakbang si David palapit sa akin nang dalawang hakbang. —”Teka, Maya, hindi ako makikipagtalo sa isang babaeng may hormone.”
Dahan-dahan akong tumayo, hawak ang ibabang bahagi ng aking likod. —”Kung gayon, huwag kang makipagtalo.”
Napatikom ang kanyang panga. —”Hindi para sa iyong ikabubuti ang pagtalikod sa akin.”
Itinago ko ang pangungusap na iyon. Hindi bilang screenshot. Sa isang voice memo na nire-record simula nang pumasok siya sa pinto.
Kinabukasan, biglang dumating si Alice dala ang isang supot ng mga pastry galing sa lokal na panaderya at ang ngiting parang plaster saint na ginagamit niya para basbasan ang mga taong nananakit nang hindi sinasadya.
—”Naku, mahal ko, mukhang pagod na pagod ka na,” sabi niya, sabay pasok na parang pag-aari pa rin ng anak niya ang apartment. “Napakasensitibo mo sa pagbubuntis mo.”
May asul siyang shawl na nakatupi sa braso niya. Isinuklay niya ito sa mga balikat ko nang hindi nagtatanong, saka tumingin sa paligid, parang may tinitingnan kung may mahalagang bagay pa sa lugar nito.
—”Sinabi sa akin ni David na sobrang kinakabahan ka.” —”Pagod ako, hindi kinakabahan.” —”Eksakto ang punto ko. Hindi dapat mabigatan ng mga alalahanin ang isang buntis. Tingnan mo, may dala akong mga papeles para sa iyo. Walang kumplikado.”
Naglabas siya ng isang kulay beige na folder mula sa kanyang pitaka. Naramdaman kong gumalaw ang anak ko. Ayan na. Ang patibong na pumapasok sa aking sala na amoy bagong lutong matamis na tinapay.
—”Para saan ang mga papeles?” —”Yung dati, mahal. Pagbabago ng kasunduan sa kasal. Ang bahay. Alam mo naman sa negosyo, hindi mo alam kung ano ang maaaring mangyari. Mas mabuting ilagay ang lahat sa lugar na kayang pamahalaan nang maayos ni David.” —”Lahat?” —”Halos lahat ng apartment. Hindi mo dapat iniisip ang mga bangko, abogado, at lahat ng iyon habang paparating ang sanggol.”
Ngumiti ako. —”At bakit ka nagmamadali?”
Bahagya pang kumurap si Alice. Halos hindi mahahalata. Pero natututo na akong basahin ang maliliit na panginginig. —”Dahil pagkatapos ng panganganak, mapapagod ka. Mas mabuting handa na ang lahat.” —”Hindi ako pipirma.”
Nawala ang ngiti niya na parang murang makeup sa ulan. —”Maya, huwag kang matigas ang ulo.” —”Wala akong pipirmahan.”
Humina ang boses niya. —”Nabayaran na ng anak ko ang apartment na ito.”
Parang gusto kong matawa sa harap niya. —”Hindi pa nga nababayaran ng anak mo ang kuna.”
Tumama ang suntok. Nakita ko iyon sa mga mata niya. Sandaling tumigil siya sa pag-arte. —”Hindi mo alam ang lahat ng ginawa ni David para sa iyo.” —”Mas marami akong alam kaysa sa iniisip mo.”
Humakbang siya palapit sa akin, hawak ang folder sa kanyang dibdib. —”Ang mga babaeng walang asawa ay hindi nagtatagal sa pagkakaroon ng anak. Sinasabi ko ito sa iyo batay sa aking karanasan. Minsan, sulit ang maging mapagpakumbaba.”
Tumingin ako sa pinto. —”Mabuti naman at umalis ka.” —”Pinapalayas mo ba ako?” —”Oo.”
Nanigas si Alice, parang nasaktan na parang nilapas ko ang sagradong altar ng pamilya. —”Pagsisisihan mo ito.” —”Malamang,” sabi ko. “Pero hindi sa bahaging ito.”
Nang umalis siya, nanginginig nang husto ang mga kamay ko kaya kinailangan kong umupo. Tinawagan ko si Paige. Hindi ako umiyak hanggang sa marinig ko ang boses niya. —”Gumawa na sila ng hakbang,” sabi ko sa kanya. —”Perpekto,” sagot niya. “Ibig sabihin, takot sila.”
Nang hapong iyon, nagkita kaming muli, sa pagkakataong ito sa opisina niya sa Manhattan. Sa bintana ay maririnig mo ang mga busina ng kotse, mga nagtitinda ng pagkain, at ang ingay ng subway sa ibaba. Patuloy na nabubuhay ang lungsod, walang pakialam sa katotohanang ang aking kasal ay nabubulok na parang nakalimutang prutas.
Sinuri ni Paige ang recording ni David, ang pagbisita ni Alice, ang mga mensaheng kinuhanan ko ng litrato mula sa kanyang locked screen. —”Malalagpasan natin sila,” sabi niya. —”Paano?” —”Una, aabisuhan ko ang bangko. Pangalawa, maghahain ng report para sa domestic violence sa ilalim ng mga pinansyal at sikolohikal na modalidad. Pangatlo, mga restraining order. At pang-apat, gagawin naming bulletproof ang apartment.” —”Ngayon?” —”Kahapon, Maya.”
Ipinaliwanag niya ang bawat hakbang nang walang pagpapanggap. Tumango ako, pero sa loob-loob ko ay ang anak ko lang ang iniisip ko. Na hindi pa nga siya ipinapanganak at may mga taong nagtatangkang agawin ang bubong niya.
Bago ako umalis, binigyan ako ni Paige ng isang payo. —”Huwag mong harapin si Valerie nang mag-isa.” —”Hindi ko naman plano.” —”Iniisip mo ‘yan. Kilala kita.”
Nanatili akong tahimik. Bumuntong-hininga siya. —”Makinig ka sa akin. Hindi kailangang patunayan ng isang buntis ang kanyang katapangan sa pamamagitan ng pag-akyat sa hawla. Kailangan niyang makalabas dito nang buhay.”
Pero dumating ang imbitasyon nang gabing iyon. Hindi sa akin. Sa email ko.
Si David, na tila ba desperado, ay ginamit ang aking account para mag-print ng ilang mga invoice at iniwang bukas ang sesyon ng lugar. “Kumpirmasyon ng Kaganapan: Valerie’s Baby Shower. Pribadong Hardin, Greenwich. Sabado, 5:00 pm” Mga Kalakip: menu, dekorasyon, deposito.
May mga hors d’oeuvres, isang mesa para sa panghimagas, mga bulaklak na kulay rosas, at isang napakalaking karatula: “Maligayang pagdating, Matthew.”
Matthew. Ang ating sanggol. Ang “atin” na iyon ay hindi na isang salita. Ito ay isang kutsilyo.
Maaliwalas ang araw ng Sabado, kasabay ng sikat ng araw ng Mayo na sumisikat sa New York na parang gustong sunugin kahit ang mga bitak sa bangketa. Nagsuot ako ng maluwag at komportableng itim na damit at itinali ang aking buhok. Pagagalitan sana ako ni mama dahil sa paglabas ko ng pitong buwang buntis para harapin ang kalat ng iba, pero si mama rin ang unang magsusuot ng hikaw niya at magsasabing: “Tingnan natin ang itsura ng mga mukha nila.”
Sinundo ako ni Paige. May dala siyang folder, dalawang fully charged na telepono, at ang mapanganib na katahimikan ng isang abogado na naamoy na ang dugo. —”Huwag kang masyadong magsasalita,” babala niya sa akin. —”Wala akong ipinapangako.” —”Kung gayon, mangako kang hindi ka mag-a-labor doon.” —”Hindi ko na responsibilidad ‘yan.”
Nakarating kami sa Greenwich nang sandaling naglagak ng mga lilang karpet ang mga namumulaklak na puno sa mga bangketa. Ang hardin ay nasa likod ng isang napakalaking bahay na may mga hydrangea sa pasukan at valet parking para sa mga taong nagsasabi ng salitang “mga vendor” nang may paghamak.
May narinig akong tawanan mula sa labas. Pumasok ako nang hindi kumakatok.
May mga lobo na kulay beige at ginto, mga centerpiece na may mga bulaklak na tiyak na binili sa isang de-kalidad na florist, at isang mesa para sa panghimagas na napakaganda na nagpasuka sa akin. Mga macaron, cookies na hugis onesie, at mga cupcake na may pangalang Matthew.
Nakita ko si David sa tabi ni Valerie. Nakasuot siya ng masikip na puting bestida, may kulay rosas na sash sa kanyang tiyan, at nakalugay ang kanyang buhok. Hindi siya nagulat nang makita siyang nakatayo nang may pagmamalaki habang nakapatong ang kamay sa kanyang tiyan.
Pero mukhang nagulat siya nang makita ako.
Tumigil ang musika na parang may pumutol ng isang hindi nakikitang bara. Namutla si David. —”Maya.”
Lumingon ang lahat. Nakaupo si Alice malapit sa pangunahing mesa, suot ang isang kuwintas na perlas at may nakapikit na ngiti. Nang makita ako, mabilis siyang tumayo na halos matumba ang kaniyang sparkling water. —”Anong ginagawa mo rito?” sabi niya.
Dahan-dahan akong naglakad pasulong. Masakit ang likod ko sa bawat hakbang, pero hindi ako titigil. —”Pumunta ako para batiin ang pamilya.”
Nagpakawala si Valerie ng isang kinakabahang maliit na tawa. —”David, ano ito?”
Tiningnan ko siya. Bata pa siya, marahil hindi kasingbata ng inaakala ko. Malalaki ang mga mata niya, perpektong mga kuko, at ang pekeng kumpiyansa ng mga babaeng nag-iisip na ang pagkapanalo ng isang lalaking may-asawa ay isang tagumpay. —”Ikaw ba si Valerie?”
Itinaas niya ang kanyang baba. —”Oo.” —”Napakagandang party. Malaki na ang naitutulong ng aking tatlong libo walong daan at limampung dolyar.”
Isang bulungan ang umalingawngaw sa hardin. Naglakad si David palapit sa akin. —”Tara na.” —”Hindi.” —”Maya, huwag kang gumawa ng eksena.” —”Nakakapagtaka naman. Nakapag-organisa ka pa.”
Nakatayo si Paige sa tabi ko, tahimik. Ang presensya niya ang parang barandilya ko.
Sinubukan ni David na hawakan ang braso ko. —”Sabi ko aalis na tayo.” Humakbang pasulong si Paige. —”Huwag mo siyang hawakan.”
Nakilala niya agad ito. —”Ikaw.” —”Ako,” sabi niya. “At lubos kong inirerekomenda na maingat mong suriin ang iyong susunod na kilos sa harap ng mga saksi.”
Lumapit si Alice, namumula ang mukha. —”Nakakahiya ang babaeng ito. Buntis siya, kawawa naman. Hindi niya alam ang sinasabi niya.”
Binuksan ko ang aking pitaka. Naglabas ako ng ilang papeles. Hindi lang iyon ang lahat ng ebidensya. Hindi ako pinayagang magdala ni Paige ng mga orihinal. Pero sapat na ang mga iyon para gawing korte ang hardin.
—”Ilipat sa account ko kasama ang memo para kay Valerie at sa kanyang sanggol,” sabi ko, habang itinataas ang unang pahina. “Mga mensahe kung saan kinikilala ni Valerie ang pagkakamali. Isang mensahe kung saan binabanggit niya na ikaw, Alice, ay kukumbinsihin ako na pumirma sa mga papeles ng bahay pagkatapos ng panganganak.”
Umatras si Alice. —”Kasinungalingan iyan.”
—”Mayroon din akong mga bank statement. Mga singil sa aking card. Mga bayad sa venue. Mga dekorasyon. Mga paupahang muwebles.”
Tiningnan ni Valerie si David na parang ngayon lang niya napagtanto na binayaran pala ito ng lalaking nangako sa kanya ng kaharian gamit ang credit card ng asawa niya. —“David,” bulong niya, “sabi mo hiwalay na kayo.”
Nakaramdam ako ng kakaibang kalabog sa dibdib ko. Hindi awa. Hindi eksakto. Kundi pagod.
—”Ganito rin ang sinabi niya sa lahat,” sagot ko.
Nagngalit si David. —”Tama na.” —”Hindi. Nagsisimula pa lang ako.”
Tapos may ginawa si Valerie na hindi ko inaasahan. Tinanggal niya ang kamay niya sa tiyan niya. —”Hindi ko alam ang tungkol sa bahay.”
Humarap si David sa kanya. —”Tumahimik ka.”
Ang salita ay dumating nang napakasama. Tuyo. Akin, kanya, ng bawat babae.
Natigilan si Valerie, ngunit maya-maya ay napuno ng kakaibang galit ang kanyang mga mata. —”Huwag mo akong pagsalitaan ng ganyan.”
Humakbang palapit sa kanya si David. —”Sabi ko sa’yo tumahimik ka.”
Itinaas ni Paige ang kanyang telepono. —”Nagre-record ako.”
Tumigil siya, huminga nang malalim. Hindi na nagbubulungan ang mga tao. Nanonood na sila. Tulad sa mga party kung saan lahat ay nagpapanggap na magalang, pero walang gustong makaligtaan ang sakuna.
Sinubukan siyang iligtas ni Alice. —”Nagkamali ang anak ko, iyon lang. Si Maya ay palaging mahirap. Manipulatibo. Simula nang mabuntis siya, hindi na niya matiis.”
Parang may kumirot sa loob ko. Hindi ako sumigaw. Hindi ako umiyak. Tiningnan ko lang siya.
—”Sinabi sa akin ng anak mo na wala akong pera habang ako ang nagbabayad para sa mga bitamina, appointment sa doktor, at mga groceries. Ginamit ng anak mo ang mga card ko para panatilihin ang kasinungalingang ito. Pinayagan ka ng anak mo na pumunta sa bahay ko para pilitin akong pirmahan ang isang apartment na binili ko gamit ang payout ng life insurance ng tatay ko.”
Tumahimik ang lahat. Maging ang waiter na may dalang pink na lemonade ay nakatayong hindi gumagalaw.
—”At kahit na ganoon,” patuloy ko, “hindi ako naparito para humingi ng kahihiyan sa iyo. Naparito ako para sabihin sa iyo na wala ka nang access sa pera ko, sa bahay ko, o sa anak ko.”
Tumawa nang mapait si David. —”Anak mo? Akin din siya.”
Nanigas ang tiyan ko. Sobrang hirap. Huminga ako. Minsan. Dalawang beses. Tatlong beses.
—”Sa biyolohikal na paraan, oo,” sabi ko. “Pero ang isang ama ay hindi isang taong nagbabanta sa isang buntis na kunin ang bubong nito.”
Nagbago ang kanyang mukha. Humakbang siya palapit sa akin, ang mga matang nagliliyab. —”Kukunin ko ang lahat sa iyo.”
At doon mismo, sa wakas, narinig na ito ng lahat. Hindi iyon text message. Hindi iyon hinala. Boses niya iyon, sa gitna mismo ng mga gintong lobo at ng mga cookies na may pangalan ng ibang tao.
Bahagya na ngumiti si Paige. —”Salamat, David.” Huli na niya itong napagtanto.
Nagsimulang umiyak si Valerie. Hiniling ni Alice sa valet na ilipat ang sasakyan. Gusto ko sanang umikot nang may dignidad, pero iba ang naging reaksyon ng katawan ko. Nakaramdam ako ng mahina at malalim na sakit, parang may kamay na pumipiga sa loob ko. Bahagya akong napayuko.
Inalalayan ako ni Paige. —”Maya.” —”Ayos lang ako.” Isang kasinungalingan. Dumating ang isa pang sakit, mas malakas sa pagkakataong ito.
Lumipat ang hardin. Lumayo ang mga boses. May narinig akong nagsabing “ambulansya,” may nagsabing “tubig,” may nagsabing “kawawa naman.”
Humakbang palapit si David. —”Anong problema?” Tiningnan ko siya nang may natitirang kalmadong poot. —”Wala kang maaayos.”
Inilabas ako ni Paige doon. Hindi na niya hinintay ang ambulansya. Isinama niya ako sa kotse niya at nagmaneho sa daan, ang isang kamay ay nasa manibela at ang isa naman ay tinatawagan ang aking OB/GYN. Malabo ang pagdaan ng lungsod: mga food cart, mga lumang harapan, isang lalaking nagtitinda ng mga lobo sa stoplight, mga magkasintahang naglalakad na parang hindi lang basta bumukas ang mundo sa ilalim ng aking mga paa.
Sa ospital, lahat ay maputi, mabilis, at nakalilito. Tinanong nila ako. Nilagyan nila ako ng IV. Isang nars na may matigas na boses ang nagsabing huminga ako, na maayos naman ang sanggol, na ang takot ay nagdulot ng maagang mga contraction ngunit kokontrolin na nila ang mga ito.
Gusto ko lang marinig ang tibok ng puso. Nang tumunog ang monitor, ang walang tigil na kalabog na iyon ang pumuno sa silid. Doon ako sa wakas umiyak. Umiyak ako na parang hindi ako umiyak sa kusina.
Nanatili sa akin si Paige hanggang madaling araw. Labing pitong beses na tumawag si David. Nagpadala si Alice ng mga mensahe na nagsasabing ako ang nagplano ng lahat para sirain ang pamilya niya. Isa lang ang ipinadala ni Valerie. “Hindi ko alam ang tungkol sa bahay mo. Marami pa akong mensahe. Ipapadala ko ang mga ito sa iyo kung kailangan mo.”
Kailangan ko sila. At ipinadala niya ang mga ito.
Sa mga sumunod na araw, nabunyag ang kasinungalingan nang hindi ko na kailangang pilitin pa. Hindi naman inosente si Valerie, pero hindi rin naman siya ang utak ng kasinungalingan. Isa siyang babaeng pinagbilhan ni David ng kinabukasan gamit ang pera ng iba. Totoo ang pagbubuntis niya, bagama’t ang kuwento ng “aming sanggol” ay nakabatay sa mga utang, pangako, at pagbabanta.
Isinumite ni Paige ang lahat ng kailangan. Kinilala ng bangko ang mga pinagtatalunang kaso. Tinanggihan ng opisina ng notaryo kung saan ako balak dalhin ni Alice ang anumang proseso nang wala ang aking presensya at pahintulot. Ang aking apartment ay protektado ng mga malinaw na dokumento, mga sertipikadong kopya, at isang legal na babala na nagpahinto kay David sa pagkatok sa aking pinto.
Dumating ang mga utos ng korte isang maulan na hapon. Amoy basang aspalto ang lungsod, mga kainan sa sulok, at mga basang damit na pinapatuyo sa maliliit na apartment. Nakaupo ako sa tabi ng bintana, na may parehong malaking tiyan, ngunit ibang puso.
Pinagbawalan si David na lumapit sa akin nang walang pahintulot. Pati na rin si Alice.
Binasa ko ang dokumento nang tatlong beses. Hindi dahil sa hindi ko ito naintindihan. Kundi dahil kailangan kong maniwala na ang isang piraso ng papel ay maaari ring maging panangga.
Pagkalipas ng dalawang linggo, isinilang ang anak kong babae. Hindi ito ang inaasahan ko. Walang si David na nakahawak sa kamay ko. Walang biyenang babae na kumukuha ng litrato. Walang perpektong pamilya na naghihintay kasama ang mga lobo sa waiting room.
Naroon si Paige, natutulog sa isang upuan, magulo ang buhok at umiinom ng malamig na kape. May isang nars na nag-ayos ng buhok ko na parang tiyahin ko. Naroon ang sarili kong sigaw na pumuno sa silid.
At pagkatapos ay nagkaroon ng katahimikan. Isang segundo. Dalawa. Tatlo. Hanggang sa umiyak ang anak ko.
Ang sigaw na iyon ang nagpabalik sa katawan ko sa akin. Inilagay nila siya sa aking dibdib, mainit, maliit, galit na galit na mabuhay. Nakakuyom ang kanyang mga kamao at nanginginig ang kanyang bibig. Hinalikan ko ang kanyang noo at naramdaman kong lahat ng sinubukan nilang kunin sa akin ay kumapit doon, humihinga sa akin.
—”Lucy,” bulong ko. Dahil dumating siya noong madilim pa ang lahat. At dahil kahit na ganoon, natagpuan niya ang daan patungo sa liwanag.
Dumating si David sa ospital kinabukasan. Hindi siya pinapasok. Nakita ko siya mula sa bintana ng pasilyo, nakikipagtalo sa mga security, may gusot na balbas at kulubot na damit. Sa unang pagkakataon, hindi siya mukhang isang mahalagang tao. Kamukha niya kung sino talaga siya: isang taong napagkamalan ang pag-ibig sa pagmamay-ari at nawalan ng pareho.
Nagpadala siya sa akin ng text. “Hayaan mo akong makilala siya. Ako ang tatay niya.”
Binasa ko ito habang si Lucy ay nakahiga sa aking dibdib. Hindi ako agad nakasagot. Dati, nakokonsensya ako. Dati, iniisip ko ang pamilya, ang sasabihin ng mga tao, kung paano “kailangan ng isang babae ang kanyang ama.” Ngunit nang umagang iyon, habang sumisikat ang araw sa bintana at umuugong ang lungsod sa labas, naunawaan ko ang isang simpleng bagay: kailangan ng anak ko ng kapayapaan bago ang mga apelyido.
Isang linya lang ang isinulat ko. “Lahat ay hahawakan nang legal.” Pagkatapos ay ni-lock ko ang screen ko.
Pagkalipas ng ilang buwan, noong kaya ko nang maglakad nang walang sakit at makatulog nang mahigit tatlong oras nang diretso, dinala ko si Lucy sa parke. Nagtatakbuhan ang mga aso sa paligid ng fountain, kumakain ng popsicle ang mga bata, at isang babae ang nagtitinda ng kape sa mga tasa ng styrofoam.
Naupo ako sa isang bangko habang karga ang aking sanggol. Nakasuot siya ng dilaw na beanie, ang parehong beanie na tinupi ko noong gabing iyon sa sala habang tinatakot ako ni David.
Dumating si Paige na may dalang dalawang kape at isang supot ng mga pastry. —”Kumusta ang paborito kong inaanak?” —”Tulog. Nagkukunwaring kalmado.” —”Katulad ng nanay niya.”
Tumawa ako. Sa unang pagkakataon sa mahabang panahon, hindi naman masakit ang tumawa.
Nagpapatuloy ang prosesong legal. Nakikipaglaban si David para sa mga supervised visits. Nanganak si Valerie ng anak niya at, base sa narinig ko, humihingi rin siya ng sustento sa bata. Paulit-ulit na sinasabi ni Alice na kasalanan ko ang lahat, dahil may mga taong mas gugustuhin pang sunugin ang bahay nila kaysa aminin na nag-iipon sila ng gasolina.
Pero akin pa rin ang apartment. Malinis ang mga account ko. Ligtas ang anak ko.
At hindi na ako nagbibilang ng mga kasinungalingan na parang mga barya sa mesa. Ngayon ay binibilang ko na ang mga hininga. Kay Lucy habang natutulog siya. Akin habang nagising ako. Ang mga hininga ng isang buhay na hindi kamukha ng ipinangako sa kasal, kundi iyong buhay na nailigtas ko gamit ang sarili kong mga kamay.
Nang hapong iyon, habang kumakaluskos ang mga dahon sa itaas namin, iminulat ni Lucy ang kanyang mga mata. Madilim ang mga ito, maasikaso, at napakalaki. Tiningnan niya ako na parang ako ang buong mundo niya.
Inayos ko ang kanyang beanie at marahang sinabi: —”Wala nang mag-aalis sa atin sa ating tahanan, mahal ko.”
Ginalaw niya ang kanyang bibig, na parang gusto niyang sumagot. At kahit reflex lang iyon ng sanggol, parang pangako iyon para sa akin.
Patuloy na umuugong ang lungsod sa paligid namin. Ang musikero sa kalye sa kanto. Ang mga sasakyan sa eskinita. Ang tawanan, ang mga yabag, ang mga nagtitinda. Buhay.
At sa pagkakataong ito, sa wakas, hindi ko na hinintay na may magsinungaling ulit sa akin. Nagsisimula ako ulit.