Ang kapatid kong babae ay namatay umano “habang nanganganak,” at iginiit ng kanyang asawa na ipa-cremate siya nang mismong hapon ding iyon, nang walang lamay at hindi man lamang pinahintulutang makita ng nanay ko ang kanyang bangkay… ngunit nang itulak ng attendant ang stretcher patungo sa cremation oven, nagsimulang tumunog ang hospital bracelet ng aking pamangkin mula sa loob ng itim na body bag. Sumigaw ang bayaw ko na nagkamali lamang sila, ngunit nakita ko na ang sariwang dugo sa tape na nagselyo sa zipper.
Ang pangalan ko ay Marisol, at hanggang sa araw na iyon, akala ko ang pinakamalaking sakit ay ang ilibing ang isang kapatid.
Nagkamali ako.
Ang pinakamasakit ay ang mapagtantong may isang taong desperadong nagmamadaling burahin siya sa mundo.
Dumating si Daniela sa Denver General Hospital alas-tres ng madaling-araw, dumaranas ng matitinding contraction at maputlang-maputla na parang multo. Ang asawa niyang si Brandon ang namahala sa lahat. Hindi niya pinayagang pumasok ang nanay ko. Hindi niya ako pinayagang makausap ang mga doktor. Hindi niya pinahawak kaninuman ang bag kung saan nakalagay ang mga dokumento ni Daniela.
—Napakaselan ng kalagayan niya —paulit-ulit niyang sinasabi—. Huwag ninyo siyang guluhin.
Ngunit nagawa pa ring makahuli ni Daniela ng tingin ko minsan habang itinutulak siya sa hallway.
Mahigpit niyang hinawakan ang pulso ko, isang higpit na nararamdaman ko pa rin hanggang ngayon.
—Huwag mong paniwalaan kung sasabihin niyang patay nang ipinanganak ang sanggol —bulong niya.
Pagkatapos ay nagsara ang mga pinto.
Alas-sais bente, lumabas si Brandon na may mantsa ng dugo ang hospital gown sa dibdib, ngunit tuyong-tuyo ang kanyang mga mata.
—Pareho na silang wala —sabi niya.
Bumagsak ang nanay ko sa pader.
Ako naman ay hindi man lang makaiyak.
Dahil hindi mukhang biyudang nagdadalamhati si Brandon.
Mukha siyang isang lalaking katatapos lamang ng isang simpleng gawain.
Agad niyang ipinilit ang cremation. Sinabi niyang ayaw ni Daniela ng libing. Sinabi niyang “sobrang lala ng kalagayan ng katawan niya.” Napakarami niyang sinabi na walang sinumang makapagpatunay, dahil sa tuwing susubukan kong kausapin ang doktor, hinaharangan niya ako.
—Ako ang asawa niya —paulit-ulit niyang sinasabi—. Ako ang magdedesisyon.
Halos hindi makahinga ang nanay ko sa sobrang dalamhati.
Ngunit ako, nagsimula akong makapansin ng mga kakaibang bagay.
Masyadong mabilis na inilabas ang itim na body bag mula sa restricted area. Walang sanggol. Walang malinaw na birth certificate o death certificate. Walang nurse na nagpapaliwanag ng nangyari. Tanging si Brandon lamang na naglalakad sa likuran nito habang mahina ang boses sa telepono:
—Ngayong araw. Bago dumating ang pamilya niya.
Ang crematorium ay nasa malapit sa Riverside Cemetery. Amoy malamig na bulaklak, bleach, at pinainit na kape ang paligid. Pinaghintay kami ng attendant sa isang maliit na lounge, ngunit pinirmahan ni Brandon ang mga papeles nang hindi man lang umuupo.
—Huwag ninyong bubuksan ang kahit ano —utos niya—. Diretso sa oven.
Doon tuluyang nagtaas ng mukha ang nanay ko.
—Gusto kong makapagpaalam sa anak ko.
—Hindi maaari —matalim niyang sagot—. Huwag mo nang pahirapan pa ang sitwasyon.
Pahirapan.
Parang isang abala lamang ang kapatid ko.
Parang nakahahadlang lamang ang katawan niya sa gusto nitong gawin.
Habang itinutulak nila ang stretcher papunta sa cremation chamber, sumunod ako sa likuran nito. Hinarangan ako ni Brandon.
—Hindi ka papasok.
—Kapatid ko siya.
—At asawa ko siya.
Eksaktong sandaling iyon, narinig namin ang unang tunog.
Isang maikling beep.
Pagkatapos ay isa pa.
Huminto ang attendant.
—May medical device ba sa loob? —tanong niya.
Namutla si Brandon.
—Wala. Ipasok ninyo na siya ngayon.
Ngunit tumunog muli ang beep.
Mula iyon sa loob ng bag.
Hindi iyon cellphone.
Hindi iyon makina.
Isa iyong newborn infant bracelet—iyong uri na nag-aalarm kapag inilalabas sa maternity ward.
Nakunot ang noo ng attendant.
—Sir, hindi dapat narito ito.
Biglang inagaw ni Brandon ang mga papeles mula sa kanyang kamay.
—Gawin mo na lang ang trabaho mo.
Nagsimulang manginig ang nanay ko.
Lumapit ako sa stretcher at tumingin sa tape na nakaselyo sa zipper.
May sariwa at basang pulang mantsa roon, na para bang minadaling isara ito ng isang taong nagpa-panic.
Biglang may boses na umalingawngaw mula sa hallway.
—Huwag ninyo siyang i-cremate.
Lahat kami ay napalingon.
Isang batang nurse ang nakatayo sa pintuan, gusot ang kanyang scrubs at nakasabit sa leeg ang ID badge. May hawak siyang maliit na asul na kumot ng sanggol.
Mabilis na lumapit si Brandon sa kanya.
—Hindi ka dapat narito.
Hindi siya tiningnan ng nurse.
Diretso siyang tumingin sa akin.
—Hindi kailanman pumirma ang kapatid mo ng pahintulot para sa cremation.
Parang nawala ang hangin sa aking mga baga.
Itinaas niya ang kumot.
Walang sanggol sa loob.
Sa halip, may nakatiklop na medical file na may pangalang Daniela sa harapan, at isang sulat na nakasulat sa nanginginig na sulat-kamay:
“Kung hihilingin ni Brandon na sunugin ako, hanapin ninyo ang sanggol sa silid kung saan nila itinatago ang maruruming labahin.”
Napasinghap ang nanay ko.
Lumapit ako sa itim na body bag.
At bago pa man mahawakan ng kamay ko ang zipper, ang mahinang pagbeep ng bracelet ay naging isang malakas na alarma.
Ano ang sumunod na nangyari…?
Bahagi 2: …..