Ang musika ng mga bata ay patuloy na naglalaro ng ilang higit pang mga segundo. Isang clown ang kumanta ng “Maligayang Kaarawan ” mula sa isang tagapagsalita sa isang malaswang tinig, habang si Grace ay tumayo nang matigas sa harap ng dinosaur cake. Kinuha ni Leo ang litrato gamit ang nanginginig na mga kamay. “Nanay … totoo ba ito? ”
Biglang nakuha ni Grace ang boses niya. “Siyempre hindi! Ito ay isang pag-setup! Nais ng matandang babaeng iyon na sirain tayo dahil hindi niya alam kung paano igalang ang mga hangganan. ” “Huwag mo akong tawaging isang matandang babae, ” sabi ko. “Hindi ako masyadong matanda nang maginhawa para sa iyo na binayaran ko ang kasangkapan. ”

Inilagay ni Danielle ang kanyang mga kamay sa kanyang ulo. “Nanay, ano ang pinirmahan mo? ” Si Grace ay sumulyap sa kanya ng galit. “Manatili ka sa labas nito. ” “Ito ang aking bahay! ” “Hindi, ” Sabi ko. “Iyon ang unang kasinungalingan na nagtatapos ngayon. ”
Inilagay ni G. Robbins ang isang sertipikadong kopya sa talahanayan. Ang mga pahina nito ay naselyohan, bilangin, at malamig bilang isang pangungusap. “Tatlong linggo na ang nakalilipas, ” ipinaliwanag niya, “Lumitaw si Grace bago ang isang notaryo sa Albuquerque na may isang pribadong dokumento kung saan sinasabing pinahintulutan ni Leo ang pagbebenta ng pag-aari. Ang mamimili ay magbabayad ng isang pagbabayad ng tatlong daang libong dolyar. ”
Umupo si Leo na parang naputol ang kanyang mga paa. “Hindi ko kailanman nilagdaan iyon. ” “Alam namin, ” sinabi ng pangalawang abogado. “Iyon ang dahilan kung bakit hiniling namin ang isang paunang pagsusuri sa sulat-kamay. At iyon ang dahilan kung bakit may mga litrato, notaryo ng footage ng camera ng opisina, at mga resibo ng deposito. ”
Tumingin si Danielle sa kanyang ina. “Down na pagbabayad? ” Hinawakan ni Grace ang kanyang pitaka sa kanyang dibdib. Doon na. Tunay na takot. Hindi ang takot na mawala ang isang bubong sa kanyang ulo. Ang takot na mawala ang pera.
“Ito ay upang matulungan ka, ” aniya. “Hindi mo alam kung paano pamahalaan ang iyong pananalapi. Napakaliit ni Leo. Nararapat sa ibang buhay si Danielle. ” Hinayaan ko ang isang dry tawa. “Sa pamamagitan ng pagbebenta ng isang bahay na hindi sa iyo? ” “Binili mo ito para sa kanila. ” “Binili ko ito para sa aking apo. Para sa aking anak. Hindi para sa iyo na mag-pawn off na parang isang hanay ng mga pinggan. ”
Ang aking apo ay kumapit pa rin sa aking palda. Hindi niya maintindihan ang mga salita, ngunit naintindihan niya ang mga mukha. Ang mga bata ay laging nauunawaan kapag ang mga matatanda ay nagiging mapanganib. Numuhod ako sa kanya. “Ang aking pag-ibig, sumama kay Gng. Linda sa likuran, okay? Ipapakita niya sa iyo ang mga lobo. ”
Si Linda ang susunod na kapit-bahay na kapitbahay, isang babae mula sa Santa Fe na nagbebenta ng tradisyonal na mga eskultura ng luad mula sa kanyang pagawaan ng pamilya. Maaga siyang nakarating upang tumulong sa partido at nakatayo na sa pintuan, ang kanyang mga mata ay puno ng galit. “Teka, champ, ” sinabi niya sa kanya. “Tingnan natin kung aling lobo ang lumilipad sa pinakamataas. ”
Nag-atubiling ang apo ko. “Darating ka ba, Lola? ” “Pupunta ako doon. ” Niyakap niya ang aking mga paa bago umalis. Halos masira ako ng yakap na iyon, ngunit hindi ako makakasira sa harap nila.
Sa sandaling lumabas siya, sumabog si Grace. “Kaya dramatiko! Pupunta ka ba sa batang lalaki laban sa amin ngayon? ” “Hindi ko kailangang. Ipinapakita mo sa kanya kung sino ang lahat sa iyong sarili. ”
Tinitingnan pa rin ni Leo ang mga papel. “Nanay, wala akong alam. ” Matagal ko siyang tiningnan. Anak ko iyon. Ang parehong dinala ko na may lagnat sa County Hospital sa Albuquerque. Ang parehong para sa kanino ko ipinagbili ang mga tamales sa labas ng mga gusali ng opisina nang mamatay ang kanyang ama. Ang parehong isa na nag-text sa akin ng dalawa sa umaga upang sabihin sa akin ang ibang lola ay hindi gusto sa akin sa pista.
“Siguro hindi mo alam ang tungkol sa pagbebenta, ” sabi ko. “Ngunit alam mo na itinulak nila ako sa iyong buhay. ” Ibinaba niya ang kanyang ulo. Na nasaktan ang higit sa isang sagot.
Umiiyak si Danielle. “Olivia, hindi ko nais na makarating ito. Marami akong meddles ng nanay ko. Sinabi ko kay Leo na dapat naming anyayahan ka, ngunit siya … ” Tumingin si Leo. “Ngayon kasalanan ko? ” “Sinabi mo sa akin na hindi mo nais ang anumang mga problema. ” “Dahil hindi mapigilan ang iyong ina. ”
Sinampal ni Grace ang mesa. “Sapat na! Kung hindi ito para sa akin, kayong dalawa ay mabubuhay pa rin tulad ng mga freeloaders! ” Humakbang ako sa kanya. “Hindi, Grace. Ikaw ang freeloader. At mayroon ka pa ring nerve upang sipain ang may-ari. ”
Tumahimik ang bahay. Sa pamamagitan ng bintana, makikita mo ang likod-bahay na puno ng mga asul na lobo, isang talahanayan ng dessert, ang dinosaur piñata na nakabitin mula sa isang batang puno, at ang bougainvilleas na nakatanim ko sa aking sarili nang bumili ako ng bahay. Nagising si Santa Fe sa malulutong na lamig ng Northern New Mexico, na amoy ng mga sariwang pastry at basa na luad — na luad na ang mga artista ay nagiging mga figure ng pagkukuwento na puno ng mga bulaklak, anghel, at maliliit na hayop, na parang maaaring sabihin ng lupa ang mga kwento na mas mahusay kaysa sa mga tao. Kilala ang Santa Fe para sa tradisyon ng palayok at pagkakakilanlan ng artisan.
Tumingin ako sa bahay ko. Ang aking pagsisikap. Ang aking milyong dolyar. Ang aking maagang umaga na naghahalo ng kuwarta. Ang aking mga kamay ay sinunog ng singaw ng mga tamale kaldero. Ang aking mga gabi na nag-aalaga ng mga taong may sakit na nagsabi sa akin, “Salamat, Olivia, ” habang ang aking sariling pamilya ay ginagamot ako tulad ng isang kaguluhan.
“Mayroon kang tatlumpung araw, ” Inulit ko. “Hindi pa isa. ” Ngumiti si Grace. “Hindi ka maglakas-loob. Ang batang iyon ay ang iyong kahinaan. ” Naramdaman kong nagmamadali ang dugo sa aking mukha. “Ang batang iyon ay tiyak na dahilan kung bakit ako maglakas-loob. Hindi ko nais na siya ay lumaki sa paniniwala na ang mapagmahal na isang ina ay nangangahulugang hayaan siyang ipahiya ang mga tao. ”
Tumayo si Leo. “Nanay, mangyaring. Maaari nating ayusin ito. Kakausapin ko si Danielle. Aalis ang aking biyenan. ” Tumawa si Grace. “Ako? Hindi ako pupunta saanman! ” Tiningnan siya ng abogado. “Wala kang ligal na karapatan ng trabaho. ” “Mayroon akong anak na babae dito! ” “Ang iyong anak na babae ay walang pag-upa, alinman. ”
Binuksan ni Danielle ang kanyang bibig. “Ngunit maraming taon kaming nanirahan dito. ” “Bilang isang verbal at-will tenancy, ” Sinabi ni Robbins. “Pormal na binawi ito ng may-ari ng ari-arian kaninang umaga. Hinahain ka na. ”
Hinawakan ni Leo ang kanyang mga kamay sa kanyang mukha. “Nanay, ginawa mo ang lahat ng ito sa dalawa sa umaga? ” “Hindi, anak. Sa dalawa sa umaga, nagpasya akong ihinto ang pagpapatawad sa iyo. Handa na ako ng lahat nang maraming buwan. ”
Tiningnan niya ako na parang tinamaan ko siya. Ngunit may karapatan din akong magkaroon ng mga plano. Sa loob ng maraming buwan, napanood ko kung paano nila binago ang mga kandado, kung paano nawala ang aking paboritong upuan mula sa patio, kung paano tumigil ang pagtawag sa akin ng aking apo dahil “Sinabi ni Lola Grace na abala ka, ” kung paano itinago ni Danielle ang aking mga regalo sa silid ng imbakan.
Sa loob ng maraming buwan, sinabi sa akin ni G. Robbins: “Ms. Olivia, maaari mong ibalik ang iyong bahay tuwing nais mo. ” At sasagutin ko: “Hindi pa. Anak ko siya. ” Ang pangungusap na iyon ay nagkakahalaga sa akin ng higit sa bahay.
Sinubukan ni Grace na kunin ang mga papel. Inilagay ng pangalawang abogado ang kanyang kamay sa tuktok ng mga ito. “Huwag hawakan ang mga dokumento na may kaugnayan sa isang aktibong pagsisiyasat. ” “Pagsisiyasat? ” Tanong ni Danielle. “Ang pagpapatawad, pagtatangka ng pandaraya, at posibleng iligal na pagtatapon ng pag-aari. ”
Naging maputla si Grace. “Wala kang mapapatunayan. ” Hinila ni Robbins ang isa pang sheet ng papel. “Ang down deposit deposit ay napunta sa isang account sa iyong pangalan. ” Umikot si Danielle upang harapin siya. “Tatlong daang libo? ” Hindi sumagot si Grace.
“Nanay, nasaan ang perang iyon? ” Hinahabol ng babae ang kanyang mga labi. “Namuhunan ko ito. ” “Sa ano? ” “Sa isang bagay para sa ating lahat. ”
Inisip ito ni Leo bago gawin ng kanyang asawa. “Hindi … huwag sabihin sa akin na inilagay mo ito sa negosyo ng iyong kapatid. ” Sinimulan ni Danielle na umiiyak nang mas mahirap. “Ibinigay mo ang pera kay Uncle Howard? ” Sumigaw si Grace: “Ito ay magpaparami! ”
Ipinikit ko ang aking mga mata. Nagkaroon ng buong katotohanan. Hindi lang ito. Ito ay kasakiman sa isang matikas na damit.
Ang kapatid ni Grace ay gumugol ng maraming taon sa pagbebenta ng “ligtas na pamumuhunan ” sa mga pamilya sa Albuquerque at Santa Fe. Nangako siya ng mabilis na pagbabalik sa mga komersyal na bodega, logistik ng transportasyon, at mga lupain na malapit sa bagong distrito ng pamimili. Narinig ko ang kanyang pangalan sa paligid ng bayan: Howard Vance — isang tao sa isang suit, na may malinis na ngiti at maruming kamay.
“Nawala ang perang iyon, ” sabi ko. Tiningnan ako ni Grace ng poot. “Hindi mo alam iyon. ” “Alam ko dahil si Howard ay nasa ilalim ng pagsisiyasat para sa pandaraya. Kinumpirma ito ni Robbins para sa akin kagabi. ”
Naglagay ng kamay si Danielle sa kanyang dibdib. “Nanay … ” Bumagsak si Leo sa kanyang upuan. Ang mga caterer ay hindi nagpapanggap na huwag pansinin ito. Ang lutuin ay sumilip mula sa kusina. Ang clown ay tahimik na tinanggal ang kanyang mga lobo.
Pagkatapos ay isang pinto ang sinampal. Ang aking apo ay tumakbo mula sa likuran. “Bumagsak ang aking piñata! ” Lahat tayo ay lumingon. At bigla ang malaking mundo, na puno ng mga gawa sa pag-aari, pandaraya, at abogado, ay naging maliit muli. Ang isang limang taong gulang na batang lalaki ay may mga mata na puno ng luha dahil ang kanyang berdeng dinosaur ay nasa damo na may basag na paa.
Sinubukan ni Grace na sumulong. “Ang aking pag-ibig, lumapit sa lola. ” Pinalo niya siya at tumakbo sa akin. “Lola Olivia, ayusin ito. ” Ang boses ko ay basag. “Siyempre, ang aking sweetie. ”
Numuhod ako at niyakap siya. Pinanood ako ni Leo na gawin ito. Siguro may naalala siya. Siguro hindi niya ginawa.
Lumabas ako sa bakuran kasama ang batang lalaki. Si Linda ay mayroon nang duct tape sa kanyang kamay. “Walang maliit na butil ng siko ang hindi maaaring ayusin, ” aniya. Natapos ang piñata na baluktot, ngunit gaganapin ito. Ngumiti ang apo ko. Ang instant na iyon ay nagpapaalala sa akin kung bakit ako nagtitiis ng sobra, at kung bakit hindi ko na ito matiis.
Ang Santa Fe ay kilala bilang isang enchanted arts town, oo, ngunit walang magic na gumagana kapag ang isang bahay ay napuno ng mga walang utang na loob. Sa tag-araw, sa panahon ng mga lokal na merkado at mga pagdiriwang ng ani, ang mga kalye ay maaaring punan ng mga bulaklak, floats, at lokal na tradisyon, ngunit sa loob ng isang pamilya, maaari ring magkaroon ng tagtuyot kung walang sinumang tubig ang mga ugat.
Bumalik ako sa sala. “Nagpapatuloy ang partido, ” sabi ko. Lahat sila ay tumingin sa akin na parang baliw ako. “Ano? ” Tanong ni Danielle. “Ang aking apo ay hindi masisisi. Nagpapatuloy ang partido. Ngunit ang tatlo sa iyo ay hindi magpanggap na ang bahay na ito ay ang iyong tropeo. Ngayon kumakanta kami, pinutol namin ang cake, at bukas nagsisimula kang mag-pack. ”
Tinakpan ni Leo ang kanyang mukha. Grace spat: “Gaano ka mapagbigay ang pakiramdam mo. ” “Hindi ito kabutihang-loob. Ito ay memorya. Ako tandaan na siya ay lumiliko lima ngayon. ”
Nagsimula ang mga panauhin na dumating sa sampu. Ang mga kapitbahay, mga kamag-aral sa kindergarten, mga ina na may mga batang may mahusay na silid, isang salamangkero na may itim na maleta. Sinubukan ni Grace na ngumiti, ngunit ang kanyang mukha ay mahigpit. Naglakad si Danielle tulad ng isang multo. Nanatili si Leo sa grill, na-flipping ang mga mainit na aso nang hindi tinitingnan ang sinuman.
Umupo ako sa isang upuan sa tabi ng aking apo. Binigyan ko siya ng koboy na sangkap. Hindi ko ito inalis sa pagmamalaki. Iniwan ko ito sa kotse dahil nasasaktan ito ng sobra.
Nang buksan niya ang bag, nag-squealed siya. “Lola! Ito ay rodeo gear! ” “Cowboy gear, mahal ko. ” “Maaari ko bang ilagay ito? ” “Siyempre. ”
Lumabas siya sa banyo sa itim na suit na may pilak na burda at isang malaking sumbrero. Ang mga bata ay pumalakpak. Naglagay siya ng isang seryosong mukha, itinaas ang kanyang baba, at sinabi: “Ngayon kantahin mo ako Maligayang Kaarawan. ” At kumanta kami sa kanya. Kumakanta ako ng malakas kaysa sa sinuman.
Habang kumakanta ako, tiningnan ko ang aking anak. Umiiyak si Leo. Hindi siya umiyak tulad ng isang bata. Sumigaw siya tulad ng isang tao na sa wakas ay nakikita ang resibo para sa kanyang duwag.
Matapos ang cake, nilapitan ako ni Danielle. “Olivia, maaari ba akong makausap? ” “Makipag-usap. ” “Hindi sa harap ng lahat. ” “Pinahiya mo lahat ako sa harap ng lahat. Ngunit ipapakita ko sa iyo ang mas maraming klase kaysa sa ipinakita mo sa akin. ”
Pumunta kami sa kusina. Ang kusina na pinangarap ko ay amoy tulad ng inihaw na pabo, bigas, kanela, at mainit na tsokolate. Nang umagang iyon, naamoy ito ng mahal na mahal at malamig na kape.
Sumandal si Danielle laban sa counter. “Kinumbinsi ako ng aking ina na nais mong kontrolin kami. ” “At naniniwala ka sa kanya dahil maginhawa para sa iyo? ” Sumigaw siya. “Oo. ” Pinahahalagahan ko na hindi siya nagsisinungaling. “Sinabi niya sa akin na kung ang bahay ay nasa iyong pangalan, hindi ako magkakaroon ng seguridad. Na maaari mong sipain kami sa tuwing nais mo. ” “At nagpasya kang patunayan ang kanyang karapatan. ”
Ibinaba ni Danielle ang kanyang ulo. “Hindi ko alam ang tungkol sa pagbebenta. Sumusumpa ako sa aking anak. ” “Huwag kang manumpa sa kanya. Ang batang iyon ay nagdala na ng napakaraming pasanin ng may sapat na gulang. ” “Mayroon bang magagawa? ”
Tiningnan ko siya. Siya ay nasa kanyang maagang thirties, nagkaroon ng perpektong mga kuko, at tunay na takot. Sa kauna-unahang pagkakataon, hindi siya mukhang mapagmataas na manugang na dati, “Oh, Olivia, hindi mo lang maintindihan ang disenyo ng interior. ” Mukha siyang isang batang babae na nakulong sa pagitan ng kanyang ina at ng kanyang sariling ambisyon. “Oo, ” Sabi ko. “Turuan ang aking apo na huwag hamakin ang mga tumulong sa kanya. ”
Tahimik na umiyak si Danielle. “At ang bahay? ” “Aalis ka sa bahay. ” “Saan tayo pupunta? ” “Kung saan mo kayang bayaran. Tulad ng lahat. ”
Nang maglakad ako palabas ng kusina, si Grace ay nasa patio, nakikipag-usap sa kanyang telepono. “Howard, sagutin mo ako, tulala ka, ” bumulong siya. “Alam ng matandang babae. ” Nakita niya ako at nag-hang up. “Nasisiyahan ka rito. ” “Hindi. Nasiyahan ako na makita ang aking apo sa kanyang sangkap. ” “Masisira ka sa amin. ” “Hindi, Grace. Sinara ko lang ang pintuan. Nasunog ka na. ”
Nang gabing iyon, nang umalis ang mga huling panauhin, ang bahay ay puno ng maruming papel na plato, deflated lobo, at katahimikan. Ang aking apo ay natutulog sa sopa, ang sumbrero ng koboy na nagpapahinga sa kanyang dibdib. Umupo ako sa tabi niya. Dahan-dahang lumapit si Leo. “Nanay. ” “Huwag mo siyang gisingin. ”
Umupo siya sa sahig, sa paanan ko. Dati niyang ginagawa iyon bilang isang bata kapag nais niyang humingi ng tawad sa paglabag sa isang bagay. Isang baso, isang laruan, isang pangako. “Pasensya na. ” Tiningnan ko ang natutulog na mukha ng aking apo. “Para saan? ” “Para sa text message. ” “Iyon ang huling bagay, hindi lamang ang bagay. ”
Sumigaw siya. “Nahihiya akong sabihin sa iyo na hindi ko makontrol ang aking sariling bahay. ” “Hindi ito ang iyong bahay. ” Tumango siya. “Alam ko. ” “Hindi, Leo. Hindi mo alam. Naisip mo na dahil mahal kita, kung ano ang naging akin nang walang pasubali. ”
Pinahid niya ang mukha niya. “Kami at si Danielle ay maaaring magbayad ng upa. Hindi para sa isang lugar na tulad nito, ngunit maaari namin. Dapat kong gawin iyon mula sa simula. ” “Oo. ” “Galit ka ba sa akin? ” Ang tanong ay nakakasakit sa akin. “Hindi. Ngunit pagod na ako sa pagmamahal sa iyo na parang kailangan kong humingi ng pahintulot. ”
Pinahinga ni Leo ang kanyang noo sa tuhod ko. Hindi ko agad hinampas ang kanyang buhok. Kailangan kong pilitin ang aking kamay upang manatili pa rin. Minsan ang isang ina ay nakalilito sa ginhawa sa pagtanggal ng mga kahihinatnan. Nang gabing iyon, wala akong tinanggal.
Ang tatlumpung araw ay mahaba. Sinubukan ni Grace na lumaban. Nagpadala siya ng mga memo ng boses, banta, panipi ng relihiyon, mga larawan ng mga banal, pang-iinsulto, at pagkatapos ay humingi. Nawala si Howard. Nawala ang pagbabayad. Ang mamimili, nang malaman ang transaksyon ay mapanlinlang, nagsampa ng kanilang sariling demanda upang mabawi ang pera.
Pumasok si Danielle sa isang sumisigaw na tugma sa kanyang ina isang hapon. “Dahil sa iyo, wala kaming bahay! ” “Dahil sa akin, nabuhay ka tulad ng isang reyna! ” “Tulad ng isang magnanakaw! ”
Nakinig ako mula sa likuran, na tubig ang bougainvilleas. Hindi ako namamagitan. Mayroong ilang mga pagbagsak na kailangan mo lamang hayaang mangyari.
Si Leo ang nag-iisang nakaimpake sa katahimikan. Ibinenta niya ang SUV na halos hindi niya kayang bayaran. Naghahanap siya ng isang apartment sa Albuquerque, malapit sa kanyang trabaho. Kinansela niya ang mahal na pribadong paaralan na napili ni Grace para sa mga karapatan sa pagyabang at nagpalista sa batang lalaki sa isang mas simple, kung saan ang mga bata ay tumakbo nang walang mga chauffeurs na naghihintay sa labas.
Sa araw ng handover, dumating si Robbins kasama ang papeles. Ang pagtanggi sa isang ari-arian ay maaaring mangailangan ng mga abiso, katibayan, at, kung hindi ito sumuko nang kusang-loob, isang demanda ng pagpapalayas; Napagpasyahan kong gawin ang lahat sa pamamagitan ng libro upang walang tumawag sa isang hindi mapang-akit na paglabas.
Ngunit ibinigay ni Leo ang mga susi nang hindi pinilit akong pumunta sa korte. Inilagay niya sila sa aking kamay. “Salamat sa hindi mo ito dadalhin pa laban sa akin. ” “Huwag malito, ” sabi ko. “Ginawa ko ito para sa aking apo. ” “Alam ko. ”
May dala si Danielle. Ang kanyang ina ay hindi na nakatira sa kanila. Mula sa narinig ko, nanatili siya upang manatili sa isang pinsan sa Denver habang sinusubukan na malaman kung paano i-dodge ang mga singil.
Tumakbo sa akin ang apo ko. “Hindi na ba ako mabubuhay dito? ” Numuhod ako. “Hindi, mahal ko. ” “Ikaw ba? ” “Minsan. ” “Maaari ba akong lumapit? ” Ang aking mga mata ay napuno ng luha. “Sa tuwing may paggalang ka at handa nang maglaro. ” “Nirerespeto kita, Lola. ” Niyakap ko siya. “Alam ko. ”
Na “Alam kong ” nai-save ako mula sa sama ng loob.
Walang laman ang bahay sa kauna-unahang pagkakataon sa mga taon. Naglakad ako sa sala, walang kasangkapan sa ibang tao. Binuksan ko ang mga bintana. Hinayaan kong pumasok ang malamig na hangin ng Santa Fe. Sa malayo, maaari mong marinig ang mga kampanilya ng simbahan, at higit pa, ang tunog ng lungsod. Ang hardin ay medyo battered, ngunit buhay.
Dumating si Linda gamit ang isang palayok ng basil at isang maliit na iskultura ng luad, pininturahan ng mga pulang bulaklak at asul na ibon. “Kaya’t ang bahay ay maaaring huminga muli, ” aniya. Inilagay ko ito sa pamamagitan ng entryway. “Magkano ang utang ko sa iyo? ” “Wala. Sobrang bayad mo na. ”
Sumigaw ako noon. Hindi ang gabi ng text message. Hindi sa harap ni Grace. Hindi kapag ibinigay sa akin ni Leo ang mga susi. Sumigaw ako sa harap ng isang piraso ng palayok ng luad, dahil naintindihan ko na ang isang tao ay maaari ding masira at mai-reshaped pa rin.
Pagkalipas ng mga buwan, pinihit ko ang bahay sa ibang bagay. Hindi ko ito ibenta. Hindi ako ganap na lumipat. Binuksan ko ang ground floor ng dalawang hapon sa isang linggo para sa mga matatandang kababaihan na mga apo ng babysat, nagpahiram ng pera sa kanilang mga anak na may sapat na gulang, o itinulak palayo sa kanilang sariling mga hapag kainan. Binigyan ko sila ng kape, pastry, ligal na payo mula sa Robbins kung posible, at higit sa lahat, isang lugar kung saan maaari nilang sabihin nang walang kahihiyan: “Pagod na ako. ”
Pinangalanan namin ang bahay “Ang Root. ” Itinuro sa kanila ni Linda kung paano gumawa ng mga figure ng luad. Isang babae ang gumawa ng mainit na cider. Ang isa pa ay nagdala ng matamis na tinapay mula sa bayan. Gumawa ako ng mga berdeng chile tamales sa Biyernes, dahil hindi mo napigilan ang pagiging nagpapanatili sa iyo.
Sinimulan ni Leo ang pagdala ng aking apo sa Linggo. Sa una, dumating siya na mukhang hindi komportable, nagdadala ng isang bag ng prutas bilang isang alay. Tahimik na dumating si Danielle. Unti-unti, natutunan nilang i-ring ang doorbell, kahit na gaganapin nila ang emosyonal na susi sa aking buhay.
Isang Linggo, ang aking apo ay tumakbo sa paghawak ng isang piraso ng papel. “Lola, iginuhit ko ang isang larawan. ” Ito ay isang bahay. Sa pintuan ay tatlong tao: siya, ako, at isang makulay na puno. Dagdag pa, iginuhit niya ang kanyang mga magulang na naglalakad sa landas. “At sino ito? ” Tinanong ko, na tumuturo sa isang maliit na pigura na may galit na mukha sa labas ng bakod. “Lola Grace, ” aniya. “Nasa oras na siya dahil sinabi niya ang masamang salita. ”
Hindi ko maiwasang tumawa. Tumawa din si Leo, ngunit mahina, na may pagkakasala.
Tinulungan ako ni Danielle na maglingkod sa kape. “Ang aking ina ay magpapatotoo, ” bigla niyang sinabi. Tiningnan ko siya. “Laban kay Howard? ” Tumango siya. “At inamin niya na kalimutan ang lagda. Sinabi ng kanyang abogado na maaari niyang ayusin ang ilan sa mga pinsala. ” “Ang pinsala ay hindi palaging pera. ” “Alam ko. ”
Napanood ko siya na ayusin ang mga tasa, hindi gaanong perpekto, mas maraming tao. “Olivia, ” aniya. “Ang aking anak na lalaki ay nagtatanong tungkol sa iyo tuwing gabi. ” “Nagtatanong din ako tungkol sa kanya. ” “Salamat sa hindi mawala. ” Malungkot akong ngumiti. “Ang mga mahihirap na lola ay hindi nawawala. Natutunan lang natin kung paano isara ang pintuan. ” Tinanggap niya ang parirala sa paraang tinatanggap mo ang isang katotohanan na hindi nagpapatawad, ngunit nagtuturo.
Sa araw na iyon ay nagbahagi kami ng matamis na tinapay sa talahanayan ng patio. Ang aking apo ay nakakuha ng asukal sa buong bibig niya. Tinanong ako ni Leo kung paano gawin ang mga tamales na dati kong ibinebenta, at sa kauna-unahang pagkakataon, hindi siya nagtanong nang may kahihiyan. Tinanong niya nang may pagmamalaki. “Tuturuan kita isang araw, ” Sumagot ako. “Ngunit kailangan mong gumising sa apat sa umaga. ” Gumalaw siya. “Hindi man bukas ang aking kaluluwa nang maaga. ” “Iyon ang dahilan kung bakit mo ito gisingin. ” Tumawa kami.
Sa malayo, ang Santa Fe ay nagpatuloy sa buhay nito, pakiramdam tulad ng isang maliit na bayan at isang lungsod nang sabay-sabay: mga workshop sa palayok, mga kalye na puno ng mga kuwadra, pamilya na naglalakad, mga kampanilya ng simbahan, trapiko, malamig na hapon, at ang kalangitan ng Hilagang New Mexico na kung minsan ay mukhang mabigat ngunit inihayag ang mga bundok kapag tinatanggal ito.
Tumingin ako sa bahay ko. Hindi na ito sa kanila. Hindi na ako. Ito ay isang hangganan. Isang aralin. Isang ugat na sa wakas ay tumigil ako sa pagpunit sa aking sarili upang pakainin ang iba.
Sa dalawa sa umaga, naniniwala ang aking anak na lalaki na ang isang solong mensahe ng teksto ay maaaring ikulong ako sa kaarawan ng aking apo. Sumagot ako ng “Naiintindihan ko ang ” dahil naintindihan ko ang lahat. Naintindihan ko na ang isang ina ay hindi dapat bumili ng pag-ibig sa mga gawa sa pag-aari. Na ang isang lola ay hindi nawalan ng lambing sa pamamagitan ng pagtayo para sa kanyang sarili. Na ang isang bahay ay maaaring nagkakahalaga ng isang milyong dolyar at nagkakahalaga pa rin ng mas mababa kaysa sa isang susi na ibinalik nang may dignidad.
At nang tumakbo ang aking apo sa akin muli na sumigaw ng “Lola! ”, naintindihan ko ang iba pa: Hindi ko nawala ang aking pamilya. Inalis ko ito sa mga nalito ang aking pag-ibig na may pahintulot na hakbang sa buong akin.
Ang natitira, tulad ng luwad ng Santa Fe, ay maaari pa ring hubugin pabalik sa hugis.