“Lucy… sinta, huwag kang pumirma ng kahit ano. Huwag mo nang ipikit pa ang mga mata mo. Darating ka na nila.”
Parang tumutunog na kampana ang pangalan sa dibdib ko. Lucy. Hindi si Valerie. Lucy.
Sumugod si Marcus sa monitor at hinila ang kurdon. Nagdilim ang screen, pero ang boses ng babaeng iyon ay tumatagos na sa dugo ko. Hindi ko na kailangang tandaan ang buong mukha niya. Nakilala siya ng katawan ko. Ang mga kamay ko, ang hininga ko, ang bahagi ko na nanatiling buhay sa ilalim ng mga tabletas sa loob ng dalawang taon.
“Sino ‘yan?” tanong ko, kahit masakit na ang sagot. Namutla si Eleanor. “Marcus, wala na ito sa kontrol.”
Humarap siya sa akin nang may mga matang puno ng malamig at klinikal na galit, na para bang hindi ako isang babaeng nagigising, kundi isang eksperimentong nabigo. “Huwag kang makinig sa kahit ano, Valerie. Hinahalo ng utak mo ang mga stimuli.” “Lucy ang pangalan ko.” Nakakuyom ang kanyang panga. “Ang pangalan mo ay kahit anong sabihin ko, iyon ay basta’t patuloy kang humihinga sa bahay ko.”
May nabasag na salita ang pangungusap na iyon. Sa loob ng dalawang taon, naniwala ako sa kanya dahil parang doktor siyang magsalita. Dahil gumamit siya ng malilinis na salita para gumawa ng mga maruruming bagay. Dahil hinaplos niya ang buhok ko pagkatapos niya akong bigyan ng droga at sinabing mahal niya ako habang ninakaw ang mga araw ko.
Umupo ako sa gurney. Humakbang si Marcus palapit sa akin. “Higa ka.” “Hindi.”
Mahigpit na itinapat ni Eleanor ang bag ng mga dokumento sa kanyang dibdib. “Marcus, baka matunton tayo ng video call na ‘yan. Kailangan na nating umalis.” “Aalis tayo kapag pumirma na siya.”
Pwersa niyang hinawakan ang kamay ko. Nasa pagitan pa rin ng mga daliri ko ang panulat. Sa ilalim ng folder ay may mga pahinang may mga selyo ng notaryo, ang litrato ko, ang fingerprint ko, isang pekeng lagda na ginagaya ang sa akin, at isang pangungusap na nabasa ko: “Buong paglilipat ng mga karapatan sa pananalapi ni Lucy Archer Sanders.”
Sanders. Ang apelyidong iyon ang nagbukas ng pinto. May nakita akong lumang bahay sa Georgetown. Isang fountain na may sirang tiles. Isang babaeng tumatawa habang hinahabol ako gamit ang isang tuwalya. “Lucy Sanders, kapag tumapak ka sa putikan gamit ang mga sapatos na iyan, aatakihin sa puso ang lolo mo.”
Ang nanay ko. Ang babaeng nasa screen. Hindi siya patay. Inilibing nila ako nang buhay.
Idiniin ni Marcus ang dulo ng panulat sa papel. “Pirma.” “Hindi.” Pinisil niya ang mga daliri ko hanggang sa pumutok ang mga ito. “Pirma, o wala nang matitira sa susunod na dosis para gumaling.”
Nanginig si Eleanor. “Huwag mo siyang patayin dito.” Tiningnan ko siya. “Dito? Kaya ayos lang sa ibang lugar?”
Tumingin siya sa ibaba. Hindi siya inosente. Wala sa kanilang dalawa ang inosente. Pero sa mukha niya, may nakita akong kakaiba sa takot na mahuli. Nakita ko ang guilt. Dating guilt. Nakatago nang masama. ‘Yung tipong guilt na hindi nakapagliligtas ninuman, pero kahit papaano ay nagdurugo ito.
Binuksan ni Marcus ang isang metal na drawer at inilabas ang isang hiringgilya. “Huling pagkakataon, mahal.” Naduduwal ako dahil sa salitang iyon.
Nagkunwari akong nanghihina. Yumuko ako sa gilid, na parang nanghihina ang katawan ko. “Nahihilo ako,” bulong ko. Bahagya siyang ngumiti. Masyado siyang nagtiwala sa kontrol niya. Lumapit siya dala ang inihandang hiringgilya.
Nang ihilig niya ang braso niya sa akin, hinawakan ko ang metal tray sa tabi ng gurney at inihampas ito sa mukha niya.
Parang walang laman ang tunog ng tama. Natisod si Marcus paatras, sumisigaw. Nahulog at nabasag ang hiringgilya sa sahig. Napasigaw si Eleanor. Tumalon ako mula sa gurney, ngunit pinagtaksilan ako ng aking mga binti. Ang dalawang taon ng droga ay hindi nawawala sa isang gabi ng katapangan. Napaluhod ako, at tumama ang aking balikat sa isang mesa.
Dumudugo ang kilay ni Marcus. “Baliw ka.” Gumapang ako papunta sa pulang folder. Hinawakan niya ako sa bukung-bukong. Parang kadena ang kamay niya. Sinipa ko. Minsan. Dalawang beses. Sa pangatlong beses, tinamaan ko siya sa braso niya kung saan siya nasugatan ng basag na bubog ng hiringgilya. Bumitaw siya. Inabot ko ang folder at niyakap ito sa dibdib ko.
Tapos, bigla na lang, ang boses ko mismo ang lumabas sa speaker na nakatago sa dingding. “Huwag mong ipaalam kay Marcus na naaalala mo pa.”
Tumayo kaming lahat nang hindi gumagalaw. Muling tumugtog ang pangungusap, ngunit sa pagkakataong ito ay sinundan ng isa pa: “Kung naririnig mo ito, iyon ay dahil nagawa mong magising. Hindi lang ikaw ang nire-record ng camera sa smoke detector. Nire-record din nito ang ginawa niya.”
Nanlaki ang mga mata ni Marcus. Pati na rin ang mga mata ko. Akin ang boses na iyon. Boses ko . Pero mas pagod, mas mabagal, na parang nirekord ko ito sa isa sa mga puwang sa pagitan ng mga droga.
“May nakita akong koneksyon sa likod ng mesa. Nagpadala ako ng kopya sa isang email na hindi ko na matandaang ginawa ko. Kung makalimutan ko ulit, hayaan mong hintayin ako ng katotohanan sa labas.”
Bulong ni Eleanor: “Hindi maaari.”
Tumakbo si Marcus papunta sa console, pero bago pa niya ito maabot, isang malakas na kalabog ang umalingawngaw mula sa pintuan ng bahay. Sumunod ay isa pa. Kasunod ay mga boses. “Pulis! Buksan ninyo ang pinto!”
Tuluyan nang nagbago ang mukha ni Marcus. Hindi na siya doktor. Hindi na siya asawa. Isa na siyang hayop na nakukulong.
Binuksan niya ang isang nakatagong drawer, naglabas ng baril, at itinutok ito sa akin. “Lumakad ka.” “Marcus, hindi,” sabi ni Eleanor.
Hindi man lang niya ito tiningnan. “Tama na ang sumira mo, Nay.” “Ginawa ko ang lahat para sa iyo.” “Ginawa mo ang lahat para sa mana.”
Hindi siya makapagsalita dahil sa sinabi niya. Hinila niya ako sa braso papunta sa sikretong pasilyo. Napakahigpit ng pagkakakapit ko sa folder kaya bumaon ang mga kuko ko sa balat. Sa likuran namin, sumisigaw ang mga pulis sa itaas. Narinig ko ang pagkabasag ng mga salamin, mga yabag, at mga nahuhulog na muwebles.
Patungo ang pasilyo sa isang garahe sa likod. May isang itim na SUV na naka-idle. Hinampas ng ulan ang bubong na yero. Itinulak ako ni Marcus sa pinto ng pasahero. “Sumakay ka.” “Wala akong pipirmahan.”
Sinaktan niya ako. Hindi iyon basta-basta sampal. Isa itong pinlanong suntok para lituhin ako. Nalasahan ko ang dugo. Nahulog ang folder sa sahig, bukas. Nabasa ang mga pahina sa ulan. “Hindi ko kailangang i-sign up mo itong gising,” sabi niya.
Pagkatapos ay may nagsalita mula sa pinto ng garahe. “Kaya nga hindi ka dapat nag-aral ng neurolohiya, Marcus. Natuto kang patayin ang utak, pero hindi kung paano umunawa ng kaluluwa.”
Naroon ang babae mula sa screen. Nakatayo. Basang-basa. May mga pilat sa mukha na tumatawid sa kanyang pisngi at leeg. Nakasandal siya sa isang tungkod, ngunit walang anumang kahinaan sa kanyang mga mata.
Ang nanay ko. Hindi ko pa matandaan ang pangalan niya. Pero nang makita ko siya, agad kong naalala ang pangalan niya. “Nay,” sabi ko.
Umiyak siya, pero hindi siya humakbang pasulong. “Lucy.”
Hinawakan ako ni Marcus sa leeg at hinila palapit sa kanya. Itinutok ng baril ang aking tagiliran. “Isang hakbang pa at papatayin ko siya.” Itinaas ng aking ina ang kanyang mga kamay. “Napatay mo na siya nang maraming gabi. Hindi na kita hahayaang gawin pa iyon.” “Hindi mo naiintindihan. Mawawala sa kanya ang lahat. Binigyan ko siya ng katatagan.” “Binigyan mo siya ng kulungan na may malinis na kumot.”
Tumawa siya. “At ano ang ibinigay mo sa kanya? Isang mapanganib na apelyido? Isang mana na puno ng mga kaaway? Napakaraming lupa ang iniwan ng kanyang ama, napakaraming klinika, napakaraming account. May kukuha nito sa kanya.” “At ang taong iyon ay ikaw.” “Mas matalino ako.”
Tumingin sa akin ang nanay ko. “Lucy, ang asul na backpack.”
Tumigil ang mundo. Asul na backpack. Nakakita ako ng highway sa gabi. Ako ang nagmamaneho. Ang nanay ko sa passenger seat, dumudugo ang noo niya. Isang asul na backpack sa pagitan ng mga hita ko. “Huwag mong bitawan ‘yan, mahal ko. Nandoon lahat.” Isang semi-truck. Mga headlight. Ang pagbangga.
Nagising ako sa ospital kasama si Marcus na nagsasabing: “Relaks ka lang, Valerie. Nandito na ang asawa mo.”
Napasigaw ako. Hindi dahil sa alaala. Dahil sa galit.
Ibinaon ko ang sakong ko sa paa niya. Pinaputok ni Marcus ang baril. Itinaas ng nanay ko ang kanyang tungkod at binasag ang switch ng ilaw sa garahe. Nagdilim ang lahat. Yumuko ako. Isa pang putok ng baril ang umalingawngaw nang napakalapit. Naramdaman ko ang init na dumaan sa may tainga ko.
Tapos mga flashlight. Sumisigaw. “Ibaba mo ang armas!” Sinubukan ni Marcus na tumakbo, pero nabangga siya ng isang opisyal sa semento. Dumulas ang baril palayo. Tumakbo ako papunta sa nanay ko.
Nakahiga siya sa sahig. “Hindi, hindi, hindi…” Lumuhod ako sa tabi niya. Tumama ang bala sa balikat niya. Dumudugo siya, pero humihinga pa. “Huwag kang magpakita para lang umalis ulit,” pagmamakaawa ko sa kanya.
Sinubukan niyang ngumiti. “Napaka-bossy… parang noong bata ka pa.”
Nagmamadaling pumasok ang mga paramedic. Ayaw ko siyang bitawan. Natatakot ako na kung aalisin ko ang mga kamay ko, mananalo rin si Marcus at mawawala siya tulad ng nasa alaala ko. “Pangalan ko,” sabi ko sa kanya. “Sabihin mo sa akin ang buong pangalan ko.”
Hinawakan niya ang mukha ko nang nanginginig ang kamay. “Lucy Archer Sanders. Anak ni Renee Sanders at apo ni Julian Archer. Ipinanganak ka noong Abril 12. Takot ka sa mga payaso, kinasusuklaman mo ang mga beets, at sinasabi mo noon na paglaki mo ay ipagtatanggol mo ang mga taong walang kakayahang magbayad ng abogado.”
Niyakap ko siya nang mahigpit at umiyak. “Hindi ko na maalala ang lahat.” “Hindi mahalaga. Maalala ko. Ipapahiram ko ito sa iyo hanggang sa bumalik ito.”
Dinala nila si Marcus palayo nang nakaposas. Naglakad siya palayo sa akin na puno ng dugo at poot ang mukha. “Kung wala ako, hindi mo malalaman kung sino ka.” Tumingala ako sa kanya mula sa sahig. “Kaya nga mabubuhay ako. Para malaman kung wala ka.”
Maagang nagbigay ng pahayag si Eleanor nang umagang iyon. Hindi dahil sa kabutihan ng kanyang puso. Wala siyang sapat na kabutihan para doon. Nagpatotoo siya dahil, nang makitang nahuli na ito ni Marcus, sinubukan niyang sabihin na kaisipan niya ang lahat ng iyon. Naririnig din ang takot sa mga kriminal.
Inamin niya na ilang taon na ang nakalilipas ay nagtrabaho siya para sa aking lolo bilang legal counsel. Alam niyang nag-iwan ito ng mga ari-arian, klinika, at isang trust fund sa pangalan ko para sa pagpapatayo ng mga community hospital. Kung mamamatay ako, ang pera ay mapupunta sa isang foundation na kontrolado ni Eleanor. Kung pipirma ako ng transfer, mapupunta ito kay Marcus bilang administrator.
Pagkatapos ng aksidente sa highway, dumating si Marcus bilang isang consulting doctor. Nagkaroon ako ng partial amnesia. Ang aking ina ay nasa kritikal na kondisyon, hindi na makilala dahil sa kanyang mga pinsala. Sinamantala ni Eleanor ang kaguluhan. Nagpalitan sila ng mga medikal na rekord. Idineklara nilang patay na si Renee Sanders. Hinila nila ako palabas ng ospital gamit ang pekeng pagkakakilanlan.
Valerie Reed. Ulila. Estudyante. Asawa ng isang lalaking “nagligtas sa kanya.”
Sa loob ng dalawang taon, hindi ginamot ni Marcus ang isip ko. Binakuran niya ito. Bawat kapsula ay parang pala. Gabi-gabi ay mas malalim ang ibinabaon niya kay Lucy.
Nakaligtas ang nanay ko dahil hindi naniwala ang isang nars sa death certificate. Itinago niya ito, inilipat sa iba’t ibang ospital, hanggang sa makapagsalita na siya. Ilang buwan bago niya nasabi ang pangalan ko. Ilang taon din bago niya nahanap ang clue. At nang magawa niya iyon, mayroon nang asawang si Valerie na nakatira sa isang bahay na kumpleto sa mga kamera.
Hindi isang himala ang video call. Ito ay isang pasensya. Ang aking ina ang kumakatok sa mga pinto. Ito ay isang tagausig na talagang nakinig. Ito ay isang mananaliksik sa Columbia University na nakatanggap ng kakaibang email na ipinadala ko sa aking sarili noong isang gabi ng kamalayan. Ito ay ang aking sulat-kamay, ang aking boses, ang aking takot na sinusubukang iligtas ako bago ko muling makalimutan.
Ang paglilitis ay tumagal nang halos isang taon. Dumating si Marcus sa korte na nakasuot ng maitim na suit na may mukha ng isang biktima. Sinabi ng kanyang mga abogado na nalilito ako, na mahina ang aking memorya, at minamanipula ako ng aking ina para sa pera.
Pagkatapos ay pinatugtog ng tagausig ang mga video. Tinataas ni Marcus ang talukap ng aking mata. Sinusuri ni Marcus ang aking pulso. Nagsusulat si Marcus sa kanyang itim na kuwaderno: “Phase 3 stable. Nangingibabaw ang pagkakakilanlan ni Valerie. Lumilitaw si Lucy sa mga panaginip.”
Natahimik ang korte nang tumunog ang kanyang boses: “Gumugol ako ng dalawang taon sa pagpatay kay Valerie gabi-gabi.”
Pumikit ako. Parang ginugulo ako ng hatol na iyon. Pero nang marinig ko iyon doon, sa harap ng mga hukom, kamera, at mga saksi, may naintindihan ako. Naniniwala siyang pinapatay niya si Valerie para pigilan si Lucy na bumalik. Mali siya. Si Valerie ang lumaban. Si Valerie ang nagtago ng tableta sa ilalim ng kanyang dila. Natagpuan ni Valerie ang kamera. Nagsulat si Valerie sa kuwaderno. Iniligtas ni Valerie ang sarili para makabalik si Lucy.
Noong nagpatotoo ako, hindi ko tiningnan si Marcus bilang asawa. Tiningnan ko siya tulad ng pagtingin mo sa isang nakakandadong pinto pagkatapos mahanap ang susi. “Hindi mo ako minahal,” sabi ko. “Binibigyan mo ako ng serbisyo. Minomonitor mo ako. Ginamit mo ako bilang pasyente, lagda, at ari-arian. Pero ang alaala ko ay hindi mo laboratoryo. Ang pangalan ko ay hindi mo diagnosis. At ang buhay ko ay hindi isang mana na naghihintay para sa isang may-ari.”
Tumingin sa ibaba si Marcus sa unang pagkakataon. Hindi sa pagsisisi. Sa pagkatalo.
Siya ay nahatulan kasama si Eleanor at ilang mga doktor, notaryo, at mga opisyal na tumulong sa pagbuo ng aking pagkakakilanlan. Hindi ako nakaramdam ng kagalakan nang marinig ko ang mga taon sa bilangguan. Nakaramdam ako ng pagod. Isang matinding pagkapagod, na parang naunawaan ng aking katawan na hindi na nito kailangang matulog nang nakadilat ang isang mata.
Ang pagbabalik ng aking alaala ay hindi parang pagbubukas ng bintana. Parang pagsisikap na buuin ang isang punit na litrato sa ulan. Ang ilang piraso ay mabilis na lumitaw: ang aking kaarawan, ang boses ng aking lolo, ang amoy ng mga gardenia ng aking ina. Ang iba ay inabot ng ilang buwan. Ang ilan ay hindi na bumalik. Natuto akong huwag habulin ang mga ito nang marahas. Sinabi sa akin ng aking therapist na hindi ako ang aking sarili dahil sa pagkakaroon ng mga puwang. Mas mahusay na sinabi ng aking ina: “Ang isang bahay ay isang bahay pa rin kahit na mayroon itong mga nakakandadong silid.”
Bumalik ako sa Columbia. Noong una, hindi ko matiis ang nakaupo sa silid-aralan. Ang salitang “study” ay parang isang puting kapsula, isang basong tubig, pagsunod. Ngunit isang araw, pumasok ako sa silid-aklatan, nagbukas ng bagong kuwaderno, at isinulat ang aking buong pangalan. Lucy Valerie Archer Sanders Reed.
Maraming tao ang nagsabi sa akin na hindi ko kailangang panatilihin si Valerie. Na peke ang pagkakakilanlan ko. Hindi ko sila pinansin. Peke ang lagda. Peke ang kasal. Peke ang kwento ng aking ampunan. Pero hindi peke si Valerie. Si Valerie ang babaeng nakaligtas nang mawala si Lucy.
Natagalan bago tinanggap ng nanay ko ang pangalang iyon. Nasaktan siya, dahil ipinilit ito sa kanyang anak. Isang hapon, habang umiinom kami ng kape sa kanyang kusina, sinabi niya: “Minsan pakiramdam ko ang pagtawag sa iyo na Valerie ay nagpapatunay na tama sila.” Hinawakan ko ang kanyang kamay. “Hindi. Ibinabalik nito ang lahat ng aking mga saloobin.”
Mahinang umiyak siya. Ako rin.
Walang laman ang bahay ni Marcus. Nanatili ang puting silid bilang ebidensya. Sa unang pagkakataon na pumasok ako pabalik kasama ang tagausig, akala ko mababasag na ako. Nakita ko ang gurney, ang mga monitor, ang mga litrato ko na natutulog. Nakita ko ang aparador na lumalamon ng mga babae at nagdura ng mga pasyente.
Pagkatapos ay hinanap ko ang aking kuwaderno. Iyong may mga pariralang hindi ko kilala. Binuklat ko ang mga pahina. “Huwag mong inumin ang tubig.” “Bilangin ang mga kamera.” “Huwag mong ipaalam kay Marcus na natatandaan mo.” At sa huling pahina, sa nanginginig na sulat-kamay, ay isang bagay na hindi ko maalala na isinulat ko: “Kung magising ka at natatakot ka, huwag mong kamuhian ang iyong sarili. Ang iyong takot ang nagpapanatili sa iyong buhay.”
Umupo ako sa sahig at niyakap ang notebook na parang niyayakap ko ang ibang babae. Ako mismo. Yung hindi kilala kung sino siya at patuloy na lumalaban para bumalik.
Pagkalipas ng ilang buwan, ipinagtanggol ko ang aking tesis. Pinamagatan ko ito: “Memory, Violence, and Control: Implicated Forgetfulness as a Form of Captivity.” Nasa unang hanay ang aking ina, suot ang isang bandana na nakatakip sa kanyang mga peklat at nagniningning na mga mata. Nang matapos ako, tumayo siya sa harap ng iba at pumalakpak nang may lakas na tila nagmula sa mga taon na ninakaw sa kanya.
Pag-alis ko, tinanong ako ng mga press kung ano ang sasabihin ko kay Marcus kung maririnig niya ako. Naisip ko ang itim niyang notebook. Ang mga guwantes niya. Ang boses niya na nagsasabing “hindi pa rin bumabalik ang alaala niya.” Sumagot ako: “Tama na ang mga nangyari.”
Nang gabing iyon, natulog ako sa bagong apartment na inupahan ko nang mag-isa. Maliit. May mga halaman sa bintana. Walang mga kamera. Walang mga sikretong pasilyo. Walang mga kapsula sa nightstand.
Gumawa ako ng tsaa at hinayaan itong lumamig habang nakatingin sa kama. Matagal nang nawawala ang antok. Ibinibigay ang aking katawan. Nagtitiwala sa isang taong hindi ko dapat sana’y saluhin. Gayunpaman, nang gabing iyon, ang pagtulog ang aking pinili.
Humiga ako sa tabi ko habang nakabukas ang kuwaderno. Bago pinatay ang ilaw, sumulat muna ako ng isang pangungusap. Hindi para kay Marcus. Hindi para sa mga hurado. Hindi para sa aking ina. Para sa akin. “Ang pangalan ko ay Lucy Valerie. Maraming beses akong binura. Pero natutunan kong isulat muli ang aking sarili.”
Pinatay ko ang lampara. Pinikit ko ang aking mga mata. At sa unang pagkakataon sa loob ng dalawang taon, hindi dumating ang kadiliman upang kunin ang aking alaala. Dumating ito upang ako’y magpahinga.