Ang aking cell phone ay nag-vibrate sa huling pagkakataon. “Buksan ang libingan bago siya dumating. ”
Sa lupa huminga ako.

Hindi ko maipaliwanag ito nang walang tunog na baliw, ngunit ang lupa sa libingan ng aking ama ay tumaas nang bahagya, na parang may isang bagay na itinulak kasama ang mga kuko nito, sa kawalan ng pag-asa.
Toc.
Toc.
Toc.
Paralisado ako, na may rusty key sa isang banda at ang larawan sa kabilang linya. Ang hangin ay dumaan sa pagitan ng mga krus at pinukaw ang mga wreaths ng mga pinatuyong bulaklak. Para sa isang segundo nais kong tumakbo, umuwi, gumapang sa ilalim ng mga takip tulad ng noong bata pa ako.
Ngunit pagkatapos ay narinig ko ang tinig ng aking ama sa aking ulo.
“Anak na babae, kapag natatakot ka, gawin ang tama kahit na natatakot ka.
Numuhod ako.
Itinapon ko ang aking mga daliri sa mamasa-masa na lupa at nagsimulang maghukay.
Ang kanyang mga kuko ay napuno ng putik. Ang aking mga braso, tuhod, dibdib ay nasaktan. Sumigaw ako nang walang tunog habang hinihimas ko ang mga dakot ng dumi sa aking itim na damit. Hindi ito sapat. Hindi ko ito gagawin.
Pagkatapos ay nakita ko ang pala.
Ito ay nakasandal laban sa isang kalapit na libingan, kung saan narinig ko ang pag-drag na iyon.
Hinawakan ko ito ng parehong mga kamay.
“Patawad sa akin, Tatay, ” Bulong ko. Patawad sa akin para doon.
At nagsimula akong maghukay.
Ang bawat suntok sa mundo ay tunog ng malakas nang umaga. Tumingin ako sa buong oras, umaasa na makita si Ricardo sa mga puno, na may ngiti na iyon ng isang matikas at bulok na tao. Ngunit mayroon lamang mga patay, buwan at maasim na amoy ng mga lumang bulaklak.
Makalipas ang ilang minuto, ang kahoy ay tumama sa kahoy.
Clac.
Tumigil ang puso ko.
Itinulak ko ang lupa gamit ang aking mga kamay hanggang sa ipinahayag ko ang takip ng kabaong. Hindi ito tinatakan tulad ng nararapat. Nagkaroon ito ng isang maliit na kandado sa gilid nito, na nakatago sa ilalim ng isang metal plate.
Ang rusty key ay akma nang perpekto.
Babalik ako.
Ang pag-click ay parang tunog ng baril.
Silungan.
At sumigaw ako.
Wala ang tatay ko.
Sa lugar nito ay isang itim na bag, nakatiklop sa hugis ng isang katawan. Sa itaas ay ang kanyang kulay-abo na suit, katulad ng paggising. Ang rosaryo ay nasa maling dibdib. Ang gintong relo, na pinagtatalunan ng aking mga kapatid, minarkahan ang tatlo sa isang tuldok at hindi lumipat.
Sa loob ng kabaong mayroon ding isang kahon ng metal.
At isang cell phone.
Ang cell phone ng aking ama.
Ang screen ay nasa.
May isang bukas na mensahe.
“Nakarating ka na. Nangangahulugan ito na buhay pa ito. ”
Tinakpan ko ang aking bibig.
Ayaw kong paniwalaan ito.
Ayaw kong maunawaan.
Kinuha ko ang kahon. Ito ay mabigat. Binuksan ko ito ng parehong susi at natagpuan ang mga dokumento, isang pen drive, maraming mga sobre na may mga pangalan ng sulat-kamay at isang maliit na recorder ng tape.
Ang tuktok na sobre basahin:
“Sa Valeria. Makinig ka sa akin bago mo ako kinapopootan. ”
Pinindot ko ang pindutan.
Ang tinig ng aking ama ay lumabas na may panghihimasok at malamig.
“Anak na babae … Kung nakikinig ka rito, nangangahulugan ito na ginawa ko ang tanging naiwan ko. Wala ako sa kabaong na iyon. At hindi, hindi ito isang malupit na biro. Inalis nila ako bago ang libing sa tulong ni Eusebio, ang lumang gravedigger. Ang nakita mo ay may kasinungalingan. Tulad ng halos lahat ng bagay na nagsasangkot kay Ricardo.
Nabigo ang aking mga binti.
Nahulog ako sa lupa.
Nagpatuloy ang tinig.
“Dalawampu’t dalawang taon na ang nakalilipas, nang nagtatrabaho pa rin ako sa mga kaugalian sa Santos, natuklasan ko ang isang network na nag-ipon ng pera sa lupa, libing na bahay at hotel. Iyon ay nang makilala ko ang pamilyang Robles. Ang pinuno ay si Ernesto Robles. At si Ricardo ay kanyang anak. Labing-anim na taong gulang siya. Masama na ito sa oras na iyon.
Tumingin ako sa litrato.
Ang aking ama sa tabi ni Ricardo bilang isang tinedyer.
Ang payat, mapagmataas na batang lalaki ay asawa ko.
“Nagbigay ako ng katibayan, ” nagpatuloy ang aking ama, “ngunit may nagbebenta ng aking pangalan. Sumunod sa akin si Ernesto Robles. Nagbanta siya na patayin ang kanyang ina. Nagbanta ito sa iyo. Anim na taong gulang ka lang. Binigyan niya ako ng isang kondisyon: isang araw, kapag ang kanyang anak na lalaki ay kailangang sumali sa pamilyang Salvatierra, hindi ko maitatanggi ito.
Inilagay ko ang aking kamay sa aking dibdib.
Hindi.
Hindi.
“Pagkalipas ng mga taon, lumitaw si Ricardo sa kanyang buhay na parang pagkakataon. Hindi. Alam ko kung sino siya mula sa araw. Sinubukan kong itulak ka palayo. Sinubukan kong sabihin sa iyo. Ngunit mayroon na silang mga larawan sa iyo, mga ruta, iskedyul, lahat. Kung nagsalita ako, mawawala ka. Kung pinigilan ko ang kasal, papatayin ka nila. Iyon ang dahilan kung bakit ko ginawa ang hindi mapapatawad, anak na babae. Hinayaan kong pakasalan mo ang iyong pinakamasamang kaaway upang mapanatili kang buhay habang nagtipon ako ng katibayan.
Sinunog ang hangin.
Naalala ko si Ricardo na nanaig sa akin.
Naalala ko ang aking seryoso, tahimik, pulang mata na ama sa gabi bago ang kasal.
Akala ko malungkot ito sa pagkawala ng aking sarili.
Hindi.
Inilibing niya ako ng buhay nang hindi niya masabi.
Ang pag-record ay huminto. May narinig akong ubo. Pagkatapos ang kanyang tinig ay bumalik nang mahina.
“Hindi ka mahal ni Ricardo. Gusto niya ang pirma ko. Nais niya ang lupain ng kanyang lolo sa loob ng São Paulo. Gusto ko ang bahay, ang aking mga bayarin at ang mga dokumento na itinago ko. Ngunit nagkamali siya. Nagmamadali siya. Naglagay siya ng lason sa aking kape.
Malamig ang dugo.
Ang kape ay ipinasa sa tela.
Ang kape na dinala ni Ricardo sa aking ama dalawang araw bago siya “namatay ”.
Nakita ko ito.
Nandoon ako.
Pumasok si Ricardo sa kusina na may banayad na ngiti.
“Ginawa ko ito sa paraang gusto mo, G. Aurélio.
Uminom ang aking ama.
Kinabukasan, hindi siya nagising.
“Ang doktor na pumirma sa aking kamatayan ay binili din, ” sinabi ng pag-record. Ngunit inutang ako ni Eusébio sa kanyang buhay mula pa noong 1988, nang mailigtas ko ang kanyang anak sa apoy na iyon sa Santos. Inalis niya ako sa kabaong bago sila magsara. Mabagal ang puso ko, ngunit hindi pa rin. Ang lason ay hindi pumatay ayon sa gusto nila. Ginawa ko lang itong patay.
Tumalon ako.
Buhay ang aking ama.
Sa isang lugar.
Buhay.
Pagkatapos ay nag-vibrate ang aking telepono.
Isa pang mensahe.
“Darating na siya. ”
Tumingin ako.
Sa pagtatapos ng koridor ng mga libingan, dalawang puting ilaw ang lumipat sa pagitan ng mga puno.
Mga headlight.
Ang isang makina ay maingat na isinara.
Ang pagsasara ng mga pintuan.
Mga mababang tinig.
Ricardo.
Nais tumakbo ang aking katawan, ngunit pinindot ng aking mga kamay ang kahon sa aking dibdib. Nakita ko ang isa pang sobre sa loob, na may isang salitang nakasulat dito:
“Noronha. ”
Mabilis kong binuksan ito.
May mga larawan.
Ricardo kasama si Camila sa isang hotel.
Si Ricardo na may isang kulay-abo na buhok na pumapasok sa tanggapan ng notaryo.
Si Ricardo ay naghahatid ng isang bagahe sa isang doktor.
Hinalikan ni Ricardo si Camila sa tabi ng isang itim na trak, ang parehong kung saan iniwan niya ang paggising.
Sa likod ng mga larawan ay isang kopya ng isang patakaran sa seguro sa buhay.
Ako ang nakaseguro.
Makikinabang: Ricardo Robles Montalvo.
Hiring date: tatlong linggo bago.
Umakyat ang pagduduwal.
Hindi niya lang sinubukan na patayin ang aking ama.
Susunod na ako.
Lumapit ang mga tinig.
“Kailangan niyang makasama rito, ” Sinabi ni Ricardo.
Ang tono niya ay hindi na sa asawa. Ito ay pag-aari ng may-ari.
“Sinabi ko sa iyo na hindi niya tutol ang kanyang pagkamausisa, ” Sumagot si Camila.
Na nasaktan ang higit pa sa pagtataksil.
Nariyan si Camila.
Hindi sa Noronha.
Ang kasaysayan ng beach ay isang alibi.
Ang lahat, muli, ay kasinungalingan.
Nag-crouched ako sa likod ng isang mababang, moss-covered mausoleum. Mula doon nakita ko ang mga anino. May hawak na baril si Ricardo. Si Camila ay may isang transparent na plastic bag at kirurhiko guwantes.
Kasama nila ang isang pangatlong tao: ang doktor na pumirma sa pagkamatay ng aking ama.
Ang parehong isa na niyakap ako sa paggising at sinabi:
“Umalis siya sa kapayapaan.
Sinungaling.
Dumating si Ricardo sa bukas na libingan at sinumpa.
“Ang kahon ay wala doon.
Tumingin si Camila sa paligid.
“Binalaan ko kayo na huwag magtiwala sa matandang iyon. ” Hindi man lang siya tumitigil sa patay.
Sinipa ni Ricardo ang kahoy na krus ng aking ama.
Nakaramdam ako ng isang bagay sa loob ko para sa kabutihan.
“Hanapin ito, ” iniutos niya. Hindi siya maaaring lumayo.
Sumandal ako laban sa malamig na marmol.
Nasa bulsa pa rin ang recorder ko. Hindi ko alam kung tatanggalin ko ito, ngunit pagkatapos ay lumabas muli ang tinig ng aking ama, tahimik.
“Kung dumating si Richard bago ka umalis, pumunta sa lumang pakpak. ” Huwag magmadali sa pasukan. Ang Eusebio ay malapit sa mga lumang crypts. Tiwala sa taong nagbubulong “White Wing ”.
Tumayo pa rin ako.
Sa malayo, sa gitna ng mga libingan, may sumipol.
Malambot.
Mabagal.
“Nang tumingin ako sa nasusunog na lupa … ”
Hindi ito multo.
Ito ay isang senyas.
Nagsimula akong ilipat ang pag-crouching, kasama ang kahon na pinindot laban sa aking tiyan. Ang basang lupa ay dumulas sa ilalim ng aking mga paa. Isang sangay ang kumalas sa aking mukha. Hindi ako sumigaw.
Sa likuran ko, sinabi ni Camila:
“Ricardo! ”
Nakita niya ako.
Tumawid ang aming mga mata.
Ang babaeng nagsuot ng mamahaling pabango gamit ang aking pera, na nakaupo sa aking desk, na ngumiti sa akin sa mga pagpupulong na nagpapanggap na isang “katrabaho ”, itinaas ang kanyang kamay at itinuro.
“Nariyan siya! ”
Tumakbo ako.
Tumakbo ako sa pagitan ng mga baluktot na krus at mga anghel na walang mga pakpak. Tumakbo ako gamit ang itim na damit na napunit sa aking mga binti. Tumakbo ako na parang ang bawat patay na tao sa sementeryo na iyon ay nagtulak sa akin pasulong.
Sigaw ni Ricardo ang aking pangalan.
“Valeria! ” Tumigil! Wala kang naiintindihan!
Syempre naintindihan ko.
Naintindihan ko na rin huli.
Dumaan ako sa isang malawak na landas na humantong sa mga sinaunang libingan. Nakilala ko, mula sa mga pagbisita kasama ang aking ama, ang mga eskultura ng bato, ang mahahalagang pangalan, ang mga libingan na tila pinapanatili ang memorya ng isang buong bansa. Ang madaling araw ay nagbigay ng lahat ng isang nakakatakot na katapatan.
Bumalik ang whistling.
Mas malapit.
Tumalikod ako sa isang maliit na kapilya at tinamaan ang isang tao.
Ako ay sisigaw, ngunit isang magaspang na kamay ang sumaklaw sa aking bibig.
“Ako si Eusebio, ” bumulong siya. Ipinadala ito sa akin ni G. Aurélio.
Siya ay matanda, payat, na may isang asul na takip at pagod na mga mata. Naamoy nito ang tabako, lupa at kape.
“Nasaan ang aking ama? ” Bulong ko.
Tumingin ulit si Eusebio.
“Una ay ilalabas ka namin dito. ”
“Hindi ako pupunta nang wala siya. ”
Ang matandang lalaki ay naka-lock ang kanyang panga.
“Pagkatapos ay magmadali, dahil ang iyong ama ay walang maraming oras. ”
Lumabas ang mundo para sa isang segundo.
“Saan? ”
Itinuro ni Eusebio ang isang mababang gusali, halos nakatago sa mga puno ng cypress.
—Pagdeposito ng pagpapanatili. Nandoon siya. Mahina, ngunit buhay.
Isang shot tore sa gabi.
Ang bala ay tumama sa isang lapida at shards ng marmol ay lumipad.
Hinila ako ni Eusebio.
“Bumaba! ”
Tumakbo kami sa bodega. Alam ng matanda ang bawat landas na parang ang sementeryo ang kanyang tahanan. Binuksan niya ang isang pintuan ng metal na may malaking susi. Pumasok kami. Ang amoy ng dayap, gasolina at bulok na bulaklak ay sumalakay sa lahat.
At pagkatapos ay nakita ko ito.
Ang aking ama ay nakahiga sa isang kalawang na kahabaan, na sakop ng isang kumot. Ang dilaw na mukha, ang tuyong labi, ang lumubog na mga mata.
Ngunit huminga siya.
Humihinga siya.
“Ama …
Ang kanyang mga eyelid ay nanginginig.
“Anak na babae …
Maingat kong itinapon ang aking sarili sa kanya. Nais kong yakapin nang mahigpit, labanan, halik, poot, salamat. Lahat nang sabay. Maaari lang akong umiyak sa kanyang dibdib.
Ang kanyang nanginginig na kamay ay hinawakan ang aking buhok.
“Patawad sa akin. ”
“Huwag mo akong tanungin ngayon, ” Sinabi ko, nasira ang boses ko. Ngayon nakatira ka.
Ni-lock ni Eusebio ang pintuan gamit ang isang iron bar.
“Hindi niya ito madadala nang matagal. ”
Sa labas, mga hakbang.
Kumatok si Ricardo sa pintuan.
“Valeria, buksan mo ito. ”
Pinisil ng aking ama ang aking pulso.
“Ang flash drive … paghahatid sa mamamahayag.
“Anong mamamahayag? ”
—Marina Ochoa. Naghihintay siya sa labas, sa exit ng Consolação, sa isang puting taxi. Mayroon siyang mga kopya, ngunit kailangan niya ng memorya upang isara ang lahat.
“At ikaw? ”
Napalunok ng husto ang aking ama.
“Nagawa ko na ang aking bahagi.
“Hindi.
Tiningnan niya ako ng katatagan na iyon noong bata pa ako.
“Mabubuhay ka, Valeria. Iyon ang susunod na bahagi.
Tumama ulit si Ricardo.
“Buksan mo ito, tulala ka! ” Hindi mo alam kung sino ang gulo mo!
Sumigaw si Camila:
“Itakda ito sa apoy! ”
Ang amoy ng gasolina ay dumating bago ang siga.
Si Eusebio ay naging maputla.
“Susunugin nila ang lahat.
Itinuro ng aking ama ang lupa.
“Ang hatch.
Hinila ni Eusebio ang isang tarp at nagsiwalat ng isang parisukat na pintuan ng metal. Sa ilalim, isang makitid, luma, mamasa-masa na lagusan.
“Lumabas malapit sa likod ng pader, ” aniya. Ngunit kailangan mong pumunta ngayon.
Sinubukan kong itaas ang aking ama. Mas timbang ito kaysa sa naalala ko, ngunit ang katawan ay hindi tumutugon. Tinulungan ako ni Eusebio. Sa pagitan ng aming dalawa, bumaba kami sa kanya sa pagbubukas.
Ang pintuan ng metal ay nagsimulang mahuli ng apoy.
Ang usok ay pumasok tulad ng isang itim na hayop.
Bumaba muna ako, pagkatapos ay ang aking ama, pagkatapos ay Eusebio. Sinara namin ang hatch kapag ang bubong doon ay na-snap. Mababa ang tunel. Kailangan naming maglakad baluktot. Huminga ng husto ang aking ama.
Sa likod, isang bang.
Natagpuan nila ang daanan.
“Halika na! ” Sinabi ni Eusebio.
Nagpapatuloy kami sa dilim. Ang aking mga kamay ay hinawakan ang mga basang pader. Nakaramdam ako ng mga ugat tulad ng mga daliri sa kisame. Ang bawat hakbang ay tila walang katapusang.
Pagkatapos ay gumuho ang aking ama.
“Hindi ko na ito magagawa.
“Oo, maaari mong, ” sabi ko.
“Makinig ka sa akin. ”
“Hindi.
“Valeria.
Ang boses niya ay isang thread lamang.
“Hindi titigil si Ricardo hangga’t sa palagay niya ay makukuha niya ang lahat mula sa iyo. ” Hindi ito takutin. Nagbibigay ito ng patunay.
Ipinakita ko sa kanya ang kahon.
“Oo. ”
Ngumiti siya.
“Palagi kang matapang kaysa sa akin. ”
Sa likuran, ang tinig ni Ricardo ay sumigaw sa tunel.
“Valeria! ”
Kinuha ni Eusebio ang isang bagay sa kanyang bulsa.
Isang lumang cell phone.
Pinihit niya ito at pinindot ang isang pindutan.
Bigla, sa kabilang panig ng tunel, sirens.
Marami.
Malapit.
Huminto si Ricardo.
“Ano ang ginawa mo? ”
Diretso na sumagot si Eusebio:
“Ano ang dapat kong gawin ng matagal.
Nagpapatuloy kami sa isang rusty raling. Itinulak ni Eusebio gamit ang kanyang balikat. Ang malamig na hangin ay pumasok, buhay.
Umalis kami sa likod ng isang pader na natatakpan ng madilim na bougainvillea.
At mayroong puting taksi.
Ang isang babaeng may maikling buhok ay bumaba gamit ang isang camera sa paligid ng kanyang leeg.
“Valeria Salvatierra? ”
Walang pasensya.
“Ako si Marina Ochoa.
Ibinigay ko ang pen drive at sobre na may nanginginig na mga kamay.
“Tapusin ang mga ito. ”
Wala siyang hiniling. Kinuha lang niya ang kahon.
“Nakatira na ito.
Hindi ko maintindihan hanggang sa makita ko ang kanyang cell phone.
Sa screen, si Ricardo sa loob ng tunel, sumisigaw, nagbabanta, nagsasabi ng mga pangalan, pagmumura sa aking ama, sinabi sa doktor na “tapusin ang lason na trabaho ”.
Si Eusebio ay nag-iwan ng isang nakatagong camera.
Hindi alam ni Ricardo.
Si Ricardo, sa wakas, ay inilibing ang kanyang sarili.
Dumating ang mga sasakyan makalipas ang ilang minuto. Lumabas si Ricardo na naka-handcuffed, sakop sa dumi at soot, sinusubukan pa ring ngumiti. Nang makita niya ako sa tabi ng aking ama, nagbago ang mukha niya.
Sa kauna-unahang pagkakataon mula nang makilala ko siya, natatakot siya.
“Valeria, ” aniya. Honey, maaari mong malutas ito.
Naglakad ako papunta sa kanya.
Sinubukan ng pulisya na hawakan ako, ngunit itinaas ni Marina ang camera.
Lahat ay naitala.
Tumayo ako sa harap ng asawa ko.
Naisip ko ang paggising.
Sa kanyang pekeng halik.
Sa mensahe.
“Namatay na ang iyong ama. Buhay pa ako. ”
Tiningnan ko siya ng mabuti, tulad ng itinuro sa akin ng aking ama.
At sumagot ako:
“Pagkatapos ay gamitin ang buhay na ito upang mabulok sa bilangguan.
Nawala ang ngiti ni Ricardo.
Si Camila ay sumigaw sa loob ng isa pang kotse, nang walang makeup, nang walang Fernando de Noronha, nang walang perpektong kwento. Ang doktor ay marumi ang kanyang lab coat na marumi sa dumi at nawala ang kanyang mga mata. Ang aking mga kapatid ay dumating mamaya, naaakit ng iskandalo, na nagtatanong tungkol sa mga papel, mana, lupain.
Walang nagtanong kung okay lang ako.
At sa oras na ito, hindi ito nasaktan.
Nang umagang iyon, habang ang araw ay tumaas sa likuran ng mga puno ng Ibirapuera Park, ang aking ama ay dinala sa ospital sa pag-iingat. Nakaligtas siya, kahit na hindi na siya lumakad nang walang tubo. Humingi siya ng tawad sa akin ng maraming buwan. Tumagal ako ng ilang sandali upang sagutin.
Hindi dahil hindi niya siya mahal.
Ngunit dahil may mga kasinungalingan na makatipid ng buhay.
At gayon pa man ay masira nila ang lahat.
Ang kaso ay sumabog sa mga pahayagan, balita sa telebisyon at mga social network. Inilathala ni Marina ang mga dokumento. Ang mga notaryo, doktor, negosyante at kahit na dalawang pampublikong tagapaglingkod na sa loob ng maraming taon ay natikman ang pagkamatay ng iba ay nahulog. Sinubukan ako ni Ricardo na sisihin ako. Pagkatapos ay sinubukan niyang ideklara ang kanyang sarili na may sakit. Pagkatapos ay sinubukan niyang bumili ng katahimikan.
Ngunit natutunan na ng aking ama na huwag mag-iwan ng anumang pinto na naka-lock.
At natutunan kong buksan ang lahat.
Pagkalipas ng mga buwan, bumalik ako sa Consolação Cemetery.
Hindi ako nakasuot ng itim.
Nagsuot ako ng isang asul na damit, paborito ng aking ina, at kumuha ng isang palumpon ng mga dilaw na bulaklak, kahit na sa labas ng panahon. Ang aking ama ay lumakad sa tabi ko, dahan-dahan, nakasandal sa kanyang tubo. Naghihintay sa amin si Eusebio sa tabi ng isang walang laman na libingan.
Iyon ni G. Aurélio Salvatierra.
Tiningnan ng aking ama ang kanyang sariling pangalan sa lapida at hayaan ang isang maliit na pagtawa.
“Paano kakaiba ang darating at bisitahin.
Tumawa din ako.
Pagkatapos ay naging seryoso ako.
—Ama.
“Sabihin mo sa akin, anak na babae.
“Huwag nang mamatay muli nang hindi sinasabi sa akin.
Ibinaba niya ang kanyang tingin.
“Ipinangako ko.
Ilang sandali kaming nakaupo sa harap ng maling libingan na iyon. Kabilang sa mga pasilyo, isang babae ang naglilinis ng isang krus. Bukod dito, isang batang lalaki ang nag-iwan ng isang pulang cart sa isang lapida. Ang lungsod ay umungol sa labas, buhay, walang malasakit.
Nag-vibrate ang aking cell phone.
Ito ay isang mensahe mula sa isang hindi kilalang numero.
Para sa isang segundo, bumalik ang dating takot.
Silungan.
“Mrs Valeria, ipinaalam namin sa iyo na ang pangungusap ni Ricardo Robles Montalvo ay nakumpirma. ”
Dalawang beses ko itong binasa.
Pagkatapos ay inilayo ko ang cell phone.
Tiningnan ako ng aking ama.
“Okay ba ang lahat? ”
Tumingin ako sa libingan.
Sa lupain na, isang gabi, ay ibinalik ako sa aking buhay.
Sa lugar kung saan ako nagpunta naghahanap ng isang patay …
At natapos kong hanapin ang aking sarili.
“Okay, ” Sabi ko.
At sa oras na ito, totoo ito.
Bago kami pumunta, iniwan ko ang rosaryo ng aking ina sa libingan.
Pinukaw ng hangin ang mga bulaklak.
Si Eusebio, sa malayo, ay nagsimulang sumipol nang mahina.
“Ai, ai, ai, ai … ”
Tatlong beses na hinawakan ng aking ama ang aking balikat.
Toc.
Toc.
Toc.
Hindi na ito tunog tulad ng takot.
Soava bilang bahay.
Ang aking ama sa tabi ni Ricardo bilang isang tinedyer.
Ang payat, mayabang na batang lalaki ay asawa ko.
“Nagbigay ako ng katibayan, ” nagpatuloy ang aking ama, “ngunit may nagbebenta ng aking pangalan. Sumunod sa akin si Ernesto Robles. Nagbanta siya na patayin ang kanyang ina. Nagbanta ito sa iyo. Anim na taong gulang ka lang. Nagpataw siya ng isang kondisyon sa akin: isang araw, kapag ang kanyang anak na lalaki ay kailangang sumali sa pamilyang Salvatierra, hindi ko maitatanggi ito.
Inilagay ko ang aking kamay sa aking dibdib.
Hindi.
Hindi.
“Pagkalipas ng mga taon, lumitaw si Ricardo sa kanyang buhay na parang pagkakataon. Hindi. Alam ko kung sino siya mula sa araw. Sinubukan kong itulak ka palayo. Sinubukan kong sabihin sa iyo. Ngunit mayroon na silang mga larawan sa iyo, mga ruta, iskedyul, lahat. Kung nagsalita ako, mawawala ka. Kung pinigilan ko ang kasal, papatayin ka nila. Iyon ang dahilan kung bakit ko ginawa ang hindi mapapatawad, anak na babae. Hinayaan kong pakasalan mo ang iyong pinakamasamang kaaway upang mapanatili kang buhay habang nagtipon ako ng katibayan.
Ang hangin ay sinunog sa aking baga.
Naalala ko si Ricardo na nanaig sa akin.
Naalala ko ang aking seryoso, tahimik, pulang mata na ama sa gabi bago ang kasal.
Akala ko malungkot ito sa pagkawala ng aking sarili.
Hindi.
Inilibing niya ako ng buhay nang hindi niya masabi sa akin.
Ang pag-record ay huminto. May narinig akong ubo. Pagkatapos ay bumalik ang kanyang tinig, mahina.
“Hindi ka mahal ni Ricardo. Gusto niya ang pirma ko. Nais niya ang lupain ng kanyang lolo sa loob ng São Paulo. Gusto ko ang bahay, ang aking mga bayarin at ang mga dokumento na itinago ko. Ngunit nagkamali siya. Nag-asa siya. Naglagay siya ng lason sa aking kape.
Malamig ang dugo ko.
Ang kape ay ipinasa sa tela.
Ang kape na dinala ni Ricardo sa aking ama dalawang gabi bago siya namatay “”.
Nakita ko ito.
Nandoon ako.
Pumasok si Ricardo sa kusina na may banayad na ngiti.
“Ginawa ko ito sa paraang gusto mo, G. Aurélio.
Uminom ang aking ama.
Kinabukasan, hindi siya nagising.
“Ang doktor na pumirma sa aking kamatayan ay binili din, ” nagpatuloy ang pag-record. Ngunit inutang ako ni Eusebio sa kanyang buhay mula pa noong 1988, nang mailigtas ko ang kanyang anak sa apoy na iyon sa Santos. Inalis niya ako sa kabaong bago sila bumaba kasama niya. Mabagal ang puso ko, ngunit hindi pa rin. Ang lason ay hindi pumatay ayon sa gusto nila. Ginawa ko lang itong patay.
Tumalon ako.
Buhay ang aking ama.
Sa isang lugar.
Buhay.
Pagkatapos ay nag-vibrate ang aking telepono.
Isa pang mensahe.
“Darating na siya. ”
Tumingin ako.
Sa ilalim ng koridor ng mga libingan, dalawang puting ilaw ang lumipat sa pagitan ng mga puno.
Mga headlight.
Ang isang makina ay maingat na isinara.
Ang mga pintuan ay bumagsak.
Mga mababang tinig.
Ricardo.
Nais tumakbo ang aking katawan, ngunit pinindot ng aking mga kamay ang kahon sa aking dibdib. Nakita ko ang isa pang sobre sa loob, na may isang salitang nakasulat:
“Noronha. ”
Mabilis kong binuksan ito.
May mga larawan na nakalimbag.
Ricardo kasama si Camila sa isang hotel.
Si Ricardo na may isang kulay-abo na buhok na pumapasok sa tanggapan ng notaryo.
Si Ricardo ay naghahatid ng isang bagahe sa isang doktor.
Hinalikan ni Ricardo si Camila sa tabi ng isang itim na trak, ang parehong kung saan iniwan niya ang paggising.
Sa likod ng mga larawan ay isang kopya ng isang patakaran sa seguro sa buhay.
Ako ang nakaseguro.
Makikinabang: Ricardo Robles Montalvo.
Hiring date: tatlong linggo bago.
Itinaas ni Nausea ang aking lalamunan.
Hindi niya lang sinubukan na patayin ang aking ama.
Susunod na ako.
Lumapit ang mga tinig.
“Kailangan niyang makasama rito, ” Sinabi ni Ricardo.
Ang tono niya ay hindi na sa asawa.
Ito ay pag-aari ng may-ari.
“Sinabi ko sa iyo na hindi niya tutol ang kanyang pagkamausisa, ” Sumagot si Camila.
Na nasaktan ang higit pa sa pagtataksil.
Nariyan si Camila.
Hindi sa Noronha.
Ang kasaysayan ng beach ay isang alibi lamang.
Ang lahat, muli, ay isang kasinungalingan.
Nag-crouched ako sa likod ng isang mababang, moss-covered mausoleum. Mula doon nakita ko ang kanilang mga anino. May hawak na baril si Ricardo. Nagdala si Camila ng isang transparent plastic bag at kirurhiko guwantes.
Kasama nila ang isang pangatlong tao: ang doktor na pumirma sa pagkamatay ng aking ama.
Ang parehong isa na niyakap ako sa paggising at sinabi:
“Umalis siya sa kapayapaan.
Sinungaling.
Naabot ni Ricardo ang bukas na libingan at hayaan ang isang sumpa.
“Ang kahon ay wala rito.
Tumingin si Camila sa paligid.
“Binalaan ko kayo na huwag magtiwala sa matandang iyon. Hindi siya maganda kahit patay. ”
Sinipa ni Ricardo ang kahoy na krus ng aking ama.
Nakaramdam ako ng isang bagay sa loob ko na masira magpakailanman.
“Hanapin ito, ” iniutos niya. Hindi siya maaaring lumayo.
Sumandal ako laban sa malamig na marmol.
Ang tape recorder ay nasa bulsa ko pa rin. Hindi ko alam kung i-off ito, ngunit pagkatapos ay lumabas muli ang tinig ng aking ama, tahimik.
“Kung dumating si Ricardo bago ka umalis, pumunta sa lumang pakpak. Huwag tumakbo sa pasukan. Ang Eusebio ay malapit sa mga lumang crypts. Tiwala sa taong nagbubulong “White Wing ”.
Tumayo pa rin ako.
Sa malayo, sa gitna ng mga libingan, may sumipol.
Malambot.
Mabagal.
“Nang tumingin ako sa nasusunog na lupa … ”
Hindi ito multo.
Ito ay isang senyas.
Nagsimula akong ilipat ang pag-crouching, kasama ang kahon na pinindot laban sa aking tiyan. Ang basang lupa ay dumulas sa ilalim ng aking mga paa. Isang sangay ang kumalas sa aking mukha. Hindi ako sumigaw.
Sa likuran ko, sinabi ni Camila:
“Ricardo! ”
Nakita niya ako.
Tumawid ang aming mga mata.
Ang babaeng gumamit ng aking pera, na nakaupo sa aking mesa, na ngumiti sa akin na nagpapanggap na isang kaibigan … itinaas ang kanyang kamay at itinuro.
“Nariyan siya! ”
Tumakbo.
Tumakbo ako sa pagitan ng mga baluktot na krus at mga anghel na walang mga pakpak. Tumakbo ako kasama ang aking itim na damit na napunit sa aking mga binti. Tumakbo ako na parang ang bawat patay na tao sa lugar na iyon ay nagtulak sa akin pasulong.
Sigaw ni Ricardo ang aking pangalan.
“Valeria! Tumigil! Wala kang naiintindihan! ”
Syempre naintindihan ko.
Naintindihan ko na rin huli.
Dumaan ako sa isang malawak na landas na humantong sa mga sinaunang libingan. Nakilala ko ang mga eskultura ng bato, ang mga mahahalagang pangalan, ang mga libingan na tila humahawak ng memorya ng isang buong bansa. Ang madaling araw ay naging mas mabigat ang lahat.
Bumalik ang whistling.
Mas malapit.
Tumalikod ako sa isang maliit na kapilya at tinamaan ang isang tao.
Ako ay sisigaw, ngunit isang magaspang na kamay ang sumaklaw sa aking bibig.
“Ako si Eusebio, ” bumulong siya. Ipinadala ito sa akin ni G. Aurélio.
Siya ay matanda, payat, na may isang asul na takip at pagod na mga mata. Naamoy nito ang tabako, lupa at kape.
“Nasaan ang aking ama? ” Bulong ko.
Tumingin ulit si Eusebio.
“Una ay ilalabas ka namin dito. ”
“Hindi ako pupunta nang wala siya. ”
Ang matandang lalaki ay naka-lock ang kanyang panga.
“Pagkatapos ay magmadali … ” dahil ang iyong ama ay walang maraming oras.
Ang mundo ay nagdilim para sa isang instant.
“Saan? ”
Itinuro ni Eusebius ang isang mababang gusali, halos nakatago sa mga puno ng cypress.
—Pagdeposito ng pagpapanatili. Nandoon siya. Mahina, ngunit buhay.
Isang shot tore sa gabi.
Ang bala ay tumama sa isang lapida at ang mga piraso ng marmol ay lumipad palayo.
Hinila ako ni Eusebio.
“Bumaba! ”
Tumakbo kami sa bodega. Alam ng matanda ang bawat landas na parang ang sementeryo na iyon ay ang kanyang sariling tahanan. Binuksan niya ang isang pintuan ng metal na may malaking susi. Pumasok kami. Ang amoy ng dayap, gasolina at bulok na bulaklak ay sumalakay sa aking ilong.
At pagkatapos ay nakita ko ito.
Ang aking ama ay nakahiga sa isang kalawang na kahabaan, na sakop ng isang kumot. Ang kanyang mukha ay dilaw, ang kanyang mga labi ay tuyo, ang kanyang mga mata ay lumubog.
Ngunit huminga siya.
Humihinga siya.
“Ama …
Lumipat ang kanyang mga eyelid.
“Anak na babae …
Maingat kong itinapon ang aking sarili sa kanya. Nais kong yakapin nang mahigpit, singilin, halikan, mapoot, magpasalamat. Lahat nang sabay. Maaari lang akong umiyak sa kanyang dibdib.
Ang kanyang nanginginig na kamay ay hinawakan ang aking buhok.
“Patawad sa akin. ”
“Huwag mo akong tanungin ngayon, ” Sinabi ko, nasira ang boses ko. Ngayon nakatira ka.
Ni-lock ni Eusebio ang pintuan gamit ang isang iron bar.
“Hindi niya ito madadala nang matagal. ”
Sa labas, mga hakbang.
Tinamaan ni Ricardo ang plato.
“Valeria, buksan mo ito. ”
Pinisil ng aking ama ang aking pulso.
“Ang flash drive … paghahatid sa mamamahayag.
“Anong mamamahayag? ”
—Marina Ochoa. Naghihintay siya sa labas, malapit sa exit, sa isang puting taksi. Mayroon siyang mga kopya, ngunit kailangan niya ang memorya na ito upang isara ang lahat.
“At ikaw? ”
Napalunok ng husto ang aking ama.
“Nagawa ko na ang aking bahagi.
“Hindi.
Tiningnan niya ako ng katatagan na iyon na huminto sa akin bilang isang bata.
“Mabubuhay ka, Valeria. Iyon ang bahagi na darating ngayon.
Tumama ulit si Ricardo.
“Buksan mo ito, tulala ka! ” Hindi mo alam kung sino ang gulo mo!
Sumigaw si Camila:
“Itakda ito sa apoy! ”
Ang amoy ng gasolina ay dumating bago ang apoy.
Si Eusebio ay naging maputla.
“Ilalagay nila ito sa apoy dito. ”
Itinuro ng aking ama ang lupa.
“Ang hatch.
Hinila ni Eusebio ang isang tarp at nagsiwalat ng isang parisukat na pintuan ng metal. Sa ilalim, isang makitid, luma, mamasa-masa na lagusan.
“Lumabas malapit sa likod ng pader, ” aniya. Ngunit kailangan itong bumaba ngayon.
Sinubukan kong itaas ang aking ama. Mas timbang ito kaysa sa naalala ko, ngunit ang katawan ay hindi tumutugon. Tinulungan ako ni Eusebio. Sa pagitan ng aming dalawa, bumaba kami sa kanya sa pagbubukas.
Ang pintuan ay nagsimulang mahuli ng apoy.
Ang usok ay pumasok tulad ng isang itim na hayop.
Bumaba muna ako, pagkatapos ay ang aking ama, pagkatapos ay Eusebio. Isinara namin ang hatch tulad ng istraktura doon ay nagsimulang mag-crack. Mababa ang tunel. Kailangan naming sumulong. Huminga ng husto ang aking ama.
Sa likod, isang ingay na metal.
Natagpuan nila ang daanan.
“Halika na! ” Sinabi ni Eusebio.
Nagpapatuloy kami sa kadiliman. Ang aking mga kamay ay hinawakan ang mga mamasa-masa na pader. Nakaramdam ako ng mga ugat tulad ng mga daliri sa kisame. Ang bawat hakbang ay tila walang hanggan.
Pagkatapos ay gumuho ang aking ama.
“Hindi ko na ito magagawa.
“Oo, maaari mong, ” sabi ko.
“Makinig ka sa akin. ”
“Hindi.
“Valeria.
Halos wala ang boses niya.
“Hindi titigil si Ricardo hangga’t sa palagay niya ay makukuha niya ang lahat mula sa iyo. ” Hindi ito takutin. Nagbibigay ito ng patunay.
Ipinakita ko sa kanya ang kahon.
“Oo. ”
Ngumiti siya.
“Palagi kang matapang kaysa sa akin. ”
Sa likuran, ang tinig ni Ricardo ay sumigaw sa tunel.
“Valeria! ”
Kinuha ni Eusebio ang isang bagay sa kanyang bulsa.
Isang lumang cell phone.
Pinihit niya ito at pinindot ang isang pindutan.
Bigla, sa kabilang panig ng tunel, sirens.
Marami.
Malapit.
Huminto si Ricardo.
“Ano ang ginawa mo? ”
Diretso na sumagot si Eusebio:
“Ano ang dapat kong gawin ng matagal, bata.
Nagpapatuloy kami sa isang rusty raling. Itinulak ni Eusebio gamit ang kanyang balikat. Ang malamig na hangin ay pumasok, buhay.
Umalis kami sa likod ng isang pader na natatakpan ng madilim na bougainvillea.
At mayroong puting taksi.
Ang isang babaeng may maikling buhok ay bumaba gamit ang isang camera na nakabitin mula sa kanyang leeg.
“Valeria Salvatierra? ”
Walang pasensya.
“Ako si Marina Ochoa.
Ibinigay ko ang pen drive at sobre na may nanginginig na mga kamay.
“Tapusin ang mga ito. ”
Wala siyang hiniling. Kinuha lang niya ang kahon.
“Nakatira na ito.
Hindi ko maintindihan hanggang sa makita ko ang kanyang cell phone.
Sa screen, si Ricardo sa loob ng tunel, sumisigaw, nagbabanta, nagsasabi ng mga pangalan, nang-insulto sa aking ama, sinabi sa doktor na tapusin ang sinimulan niya sa lason.
Si Eusebio ay nag-iwan ng isang nakatagong camera.
Hindi alam ni Ricardo.
Si Ricardo, sa wakas, ay inilibing ang kanyang sarili.
Dumating ang mga sasakyan makalipas ang ilang minuto. Lumabas si Ricardo na naka-handcuffed, sakop sa dumi at soot, sinusubukan pa ring ngumiti. Nang makita niya ako sa tabi ng aking ama, nagbago ang mukha niya.
Sa kauna-unahang pagkakataon mula nang makilala ko siya, nakaramdam siya ng takot.
“Valeria, ” aniya. Honey, maaari mong malutas ito.
Naglakad ako papunta sa kanya.
Sinubukan ng pulisya na hawakan ako, ngunit itinaas ni Marina ang camera.
Lahat ay naitala.
Tumayo ako sa harap niya.
Naisip ko ang paggising.
Sa pekeng halik.
Sa mensahe.
“Namatay na ang iyong ama. Buhay pa ako. ”
Tiningnan ko siya ng mabuti, tulad ng itinuro sa akin ng aking ama.
At sumagot ako:
“Pagkatapos ay gamitin ang buhay na ito upang mabulok sa bilangguan.
Nawala ang ngiti ni Ricardo.
Si Camila ay sumigaw sa loob ng isa pang kotse, nang walang makeup, nang walang Fernando de Noronha, nang walang perpektong kwento. Ang doktor ay marumi ang kanyang lab coat na marumi sa dumi at walang laman ang kanyang mga mata. Ang aking mga kapatid ay dumating mamaya, naaakit ng iskandalo, na nagtatanong tungkol sa mga papel, mana, lupain.
Walang nagtanong kung okay lang ako.
At sa oras na ito, hindi ito nasaktan.
Nang umagang iyon, habang ang araw ay tumaas sa likuran ng mga puno ng Ibirapuera Park, ang aking ama ay dinala sa ospital sa pag-iingat. Nakaligtas siya, kahit na hindi na siya lumakad nang walang tubo. Humingi siya ng tawad sa akin ng maraming buwan. Tumagal ako ng ilang sandali upang sagutin.
Hindi dahil hindi niya siya mahal.
Ngunit dahil may mga kasinungalingan na makatipid ng buhay.
At gayon pa man ay masira nila ang lahat.
Ang kaso ay sumabog sa mga pahayagan, balita at network. Inilathala ni Marina ang mga dokumento. Ang mga notaryo, doktor, negosyante at maging ang dalawang pampublikong tagapaglingkod na sa loob ng maraming taon ay nakinabang mula sa pagkamatay ng iba ay nahulog. Sinubukan ako ni Ricardo na sisihin ako. Pagkatapos ay sinubukan niyang ideklara ang kanyang sarili na may sakit. Pagkatapos ay sinubukan niyang bumili ng katahimikan.
Ngunit natutunan na ng aking ama na huwag mag-iwan ng anumang pinto na naka-lock.
At natutunan kong buksan ang lahat.
Pagkalipas ng mga buwan, bumalik ako sa Consolação Cemetery.
Hindi ako nakasuot ng itim.
Nagsuot ako ng isang asul na damit, paborito ng aking ina, at kumuha ng dilaw na bulaklak, kahit na sa labas ng panahon. Ang aking ama ay lumakad sa tabi ko, dahan-dahan, nakasandal sa kanyang tubo. Naghihintay sa amin si Eusebio sa tabi ng isang walang laman na libingan.
Iyon ni G. Aurélio Salvatierra.
Tiningnan ng aking ama ang kanyang sariling pangalan sa lapida at hayaan ang isang maliit na pagtawa.
“Paano kakaiba ang darating at bisitahin.
Tumawa din ako.
Pagkatapos ay naging seryoso ako.
—Ama.
“Sabihin mo sa akin, anak na babae.
“Huwag nang mamatay muli nang hindi sinasabi sa akin.
Ibinaba niya ang kanyang tingin.
“Ipinangako ko.
Ilang sandali kaming nakaupo sa harap ng maling libingan na iyon. Kabilang sa mga pasilyo, isang babae ang naglilinis ng isang krus. Bukod dito, isang batang lalaki ang nag-iwan ng isang pulang cart sa isang lapida. Ang lungsod ay umungol sa labas, buhay, walang malasakit.
Nag-vibrate ang aking cell phone.
Ito ay isang mensahe mula sa isang hindi kilalang numero.
Para sa isang segundo, bumalik ang dating takot.
Silungan.
“Mrs Valeria, ipinaalam namin sa iyo na ang pangungusap ni Ricardo Robles Montalvo ay nakumpirma. ”
Dalawang beses ko itong binasa.
Pagkatapos ay inilayo ko ang cell phone.
Tiningnan ako ng aking ama.
“Okay ba ang lahat? ”
Tumingin ako sa libingan.
Sa lupain na, isang gabi, ay ibinalik ako sa aking buhay.
Sa lugar kung saan nagpunta ako upang maghanap ng isang patay na tao …
At natapos kong hanapin ang aking sarili.
“Okay, ” Sabi ko.
At sa oras na ito, totoo ito.
Bago kami pumunta, iniwan ko ang rosaryo ng aking ina sa libingan.
Pinukaw ng hangin ang mga bulaklak.
Si Eusebio, sa malayo, ay nagsimulang sumipol nang mahina.
“Ai, ai, ai, ai … ”
Tatlong beses na hinawakan ng aking ama ang aking balikat.
Toc.
Toc.
Toc.
Hindi na ito tunog tulad ng takot.
Soava bilang bahay.