“Pinirmahan mo na ba?” ulit ko.

“Pumirma?” pag-uulit ko. Ang boses ko ay tila nanggagaling sa malayo. Ipinikit ni Roberto ang kanyang mga mata.

Ang doktor ay tila hindi komportable, parang isang taong nagkamali ng bukas ng pinto sa loob ng isang bahay na nasusunog. — Aling Luciana… ang asawa niyo ay pumirma ng isang confidentiality agreement labing-walong taon na ang nakararaan. Hiniling niya na walang impormasyon ang ibabahagi sa pamilya, maliban na lang kung ang kanyang kondisyon ay maging banta na sa kanyang buhay.

— Kondisyon? Anong kondisyon? Bumulong si Roberto: — Pakiusap… huwag.

Hindi tumingin sa kanya ang doktor. Tumingin siya sa akin nang may malungkot na katotohanan. — Ang asawa niyo ay na-diagnose labing-walong taon na ang nakararaan na may malalang impeksyon sa dugo. Dahan-dahan nitong sinira ang kanyang atay. Ngayon, ang mga komplikasyon ay malubha na.

Nakahawak ako sa upuan. — Hindi — sabi ko. Hindi dahil naintindihan ko, kundi dahil may bahagi sa akin na nakaunawa na.

Advertisements

Labing-walong taon na ang nakararaan. Ulan. Isang murang motel. Ang aking singsing sa ibabaw ng mesa. Ang mga kamay ni Carlos sa aking balat. Si Roberto, nakatingin sa aking kamay at nagsasabing: “Amoy ibang lalaki ka.”

Lumingon ako nang dahan-dahan sa aking asawa. — Alam mo ba? — Luciana… — Alam mo bang may sakit si Carlos?

Sumagot ang doktor: — Pumunta rito si G. Ferreira dahil nalaman niyang ang lalaking sangkot sa insidente ay nag-positibo sa hepatitis C. Humingi ang asawa niyo ng mga agarang pagsusuri.

Hindi ako makahinga. — Pero ako ang siyang… — Oo — sabi ni Roberto. Isang salita na nabasag na parang bubog.

— Nagpa-test ka dahil sa akin? Hindi siya sumagot. Sabi ng doktor: — Ayon sa mga lumang tala, nagdala siya ng mga sample ninyong dalawa.

Napatingin ako sa kanya. — Ano? — Noong sumunod na umaga — sabi ni Roberto — Umiyak ka buong gabi. Pagkatapos ay hinimatay ka dahil sa lagnat at gulat. Sinabi ko sa iyo na dadalhin kita sa klinika dahil sa virus. Kunan ka ng dugo. Pati ako.

Nagulo ang aking mga alaala. Oo, isang klinika. Maliwanag na ilaw. Bulak sa aking braso. Si Roberto, nakatayo sa may pinto, hindi tumitingin sa akin. Akala ko noon ay diring-diri siya sa akin. Natatakot pala siya.

— Aling Luciana, ang mga pagsusuri mo ay nag-negatibo. Ang sa kanya, hindi — sabi ng doktor.

— Hindi, imposible ito — bulong ko. Tumingin si Roberto sa kanyang sariling mga kamay. — Hindi iyon dahil sa iyo.

Hindi nagtagal, ipinaliwanag ng doktor ang nakatala: si Roberto ay nagkaroon ng blood transfusion matapos ang isang aksidente sa pabrika labinsiyam na taon na ang nakararaan. Naalala ko iyon. Ang aksidente sa makina. Ang kanyang braso na nadurog. Ang dugo sa kanyang polo. Isang emergency blood transfusion. Sabi ng doktor noon: “Swerte siya.”

Swerte. Ang asawa ko ay may dala na palang kamatayan sa kanyang dugo bago ko pa siya ipagkanulo. Pero binigyan ko ng pangalan ang kamatayan na iyon: Carlos. Kapalaran. Parusa. Ang aking kasalanan.

Tumingin ako kay Roberto. — Bakit? Lumunok siya. Ang lalaking naghari sa aming bahay gamit ang katahimikan sa loob ng labing-walong taon ay tila naging maliit na lamang ngayon.

— Dahil sinisi mo na ang sarili mo — sabi niya nang halos walang boses — Ipinagtapat mo ang lahat. Nasa sahig ka, nakahawak sa mga paa ko, sinasabing naging madumi ka na. Sinasabing dapat kitang itapon. At noong sabihin ng doktor na malinis ang dugo mo… at ang akin ay hindi…

Nanginginig ang aking mga kamay. — Akala ko ay binibiro ako ng Diyos — sabi niya — Ikaw ang nagkasala, pero ako ang panganib. Natatakot ako na kung hahawakan kita, at magkasakit ka dahil sa akin, sasabihin ng mga tao na pinarusahan kita gamit ang isang sakit.

Tumawa siya nang mapait. — Kaya ginawa ko ang tanging bagay na kaya kong gawin. Naglagay ako ng unan sa pagitan nating dalawa.

Ang unan. Ang puting pader ng libing. Labing-walong taon ng unang iyon. Hindi dahil sa tingin niya ay madumi ang balat ko, kundi dahil sa tingin niya ay madumi ang kanya.

Naiyak ako nang malakas. Isang basag na tunog. — Sa lahat ng taong ito — bulong ko — akala ko ay diring-diri kang hawakan ako. — Diring-diri ako — sagot niya. Pagkatapos ay tumingin siya sa akin — Dahil gusto ko.

Huminto ang aking mga luha. Ang sa kanya ay hindi. — Diring-diri ako na gusto pa rin kitang yakapin pagkatapos mo akong pagtaksilan. Gusto kitang alalayan noong namatay ang nanay mo. Gusto kitang hagurin sa likod hanggang sa makatulog ka. Pero kung hahawakan kita nang may pagmamahal, magkakaroon ka ng pag-asa. At kung hahawakan kita bilang asawa, kailangan kong sabihin ang totoo. At kung sasabihin ko, hihinto ka sa pagsisi sa sarili mo at maaawa ka na lang sa akin. Ayaw ko ng awa mo.

— Kaya pinili mo ang kamatayan ko? — tanong ko — Ibinabaon mo ako sa tabi mo gabi-gabi at tinawag mo itong proteksyon.

Umalis ang doktor. Naiwan kaming mag-isa ni Roberto nang wala ang kaligtasan ng katahimikan.

— Bakit hindi mo ako iniwan? — tanong ko. — Dahil mahal kita. Tumawa ako nang mapait. — Huwag mong tawaging pag-ibig ang kalupitan. — Nanatili ako dahil mahal kita — sabi niya — Pinarusahan kita dahil duwag ako. Gusto kitang malapit, pero hindi sapat para makilala mo ako. Gusto kong magmukhang marangal sa harap ng mundo pero sugatan sa loob. At gabi-gabi, kapag binubulong mo ang pangalan ko, gusto kong lumingon. Pero naaalala ko ang motel na iyon. At naaalala ko ang sakit ko. At naisip ko: hayaan mong pareho tayong magdusa. Mas tapat ang pagdurusa.


Ang Pagsunog sa Nakaraan

Nang lumabas kami ng klinika, ang langit ay kulay abo. Sa gate, natisod si Roberto. Sa loob ng labing-walong taon, sinanay ko ang aking mga kamay na huwag siyang abutan. Pero sa araw na iyon, nakalimot ang katawan ko. Hinawakan ko ang kanyang braso. Naramdaman ko ang init ng kanyang balat. Hindi madumi. Hindi delikado. Tao.

Pag-uwi sa bahay, nalaman ng aming mga anak ang tungkol sa kanyang sakit. Hindi namin sinabi ang lahat. May mga katotohanang para lamang sa dalawang taong nagdugo sa loob nito.

Sa oras ng pagtulog, nakatayo ako sa pinto ng silid. Ang puting unan ay naroon sa dating lugar, maayos at masunurin. Tiningnan ako ni Roberto. — Luciana… hindi ko alam kung paano alisin iyan diyan.

Naglakad ako sa kama at kinuha ang unan. Magaan lang pala ito. Bulak lang. Hindi kasalanan. Hindi sakit. Hindi labing-walong taon. Inilagay ko ito sa loob ng aparador at isinara ang pinto.

— Halika — sabi ko. — Natatakot ako — sabi ni Roberto. — Ako rin. — Hindi ako karapat-dapat… — Ako rin naman — sabi ko — Pero binigyan pa rin natin ng sakit ang isa’t isa. Siguro ngayon, maaari tayong sumubok ng iba naman.

Magkahawak-kamay kaming natulog sa dilim. Sa sumunod na mga linggo, hindi naging madali ang lahat. Ang pagpatawad, tulad ng lagnat, ay tumataas at bumababa. Nabasa ko ang kanyang diary, ang kanyang kalungkutan, at ang kanyang pagsisisi.

Isang gabi, lumakas ang ulan. Sabi ni Roberto, habang nakasandal sa mga unan: — Luciana, kunin mo ang unan sa aparador. — Bakit? — Pakiusap.

Kinuha ko ang lumang puting unan. Inilabas namin ito sa beranda. Sa loob ng isang maliit na lata, sinilaban ko ang unan. Hindi ito nagliyab nang malakas. Dahan-dahan lang itong naubos, ang usok ay parang isang pagod na multo na umaalis.

— Tama na — bulong niya.

Namatay siya makalipas ang labindalawang araw. Nakapatong ang kanyang ulo sa aking kandungan, habang ang aming mga anak ay umiiyak sa paligid. Bago ang huling hininga, bumulong siya: — Luciana… walang pader. Hinalikan ko ang kanyang noo. — Walang pader.

Pagkatapos ng libing, maraming nagsabi na siya ay isang “santo.” Hindi na ako ngumiti nang may hapdi sa puso. Sabi ko: — Isa siyang tao. Isa akong babae. Sinaktan namin ang isa’t isa. Minahal namin ang isa’t isa. Iyon lang.

Sa ika-labintatlong araw, natulog ako sa gitna ng kama. Hindi sa panig ko, hindi sa panig niya. Sa gitna. Kung nasaan ang pader dati. Bumulong ako sa bakanteng unan: — Matulog ka na, Roberto. Wala na ako sa kabilang panig ng hangganan.

Sa unang pagkakataon sa loob ng labing-walong taon, walang sumagot mula sa kabilang panig. At sa paanong paraan, ang katahimikang iyon ay kapayapaan na sa wakas.

Related Posts

“Nay, Sunduin Mo Ako… Ang Pamilya ng Asawa Ko, Huwag Mo Akong Isama”: Isang Koronel ng Hukbong Katihan ng Estados Unidos ang Nagmadaling Iligtas ang Kanyang Anak na Babae, Ngunit Nang Sinubukan Siyang Pahiyain ng Isa sa Pinakamakapangyarihang Pamilya ng Amerika, Nalaman Nila Nang Huli Na Ang Lahat Na Napili Nila Ang Maling Ina Bilang Kaaway

I was still wearing my uniform when I left Fort Liberty that evening. My black dress jacket was perfectly pressed. The ribbons and medals on my chest…

Nabuntis ang kapatid ko sa anak ng asawa ko. Pagkatapos ay ipinakita niya ito sa pamamagitan ng mikropono sa harap ng tatlong daang bisita, sa kalagitnaan ng pagdiriwang ng aking ikasampung anibersaryo ng kasal.

Inagaw niya ang mikropono mula sa DJ. “Buntis ako sa anak ni Eric,” sabi ni Natalie. Tapos ngumiti siya. Sa akin. Nadulas ang baso ng alak ni…

Buong kwento: Pagkatapos kong maipanganak ang aming mga triplets, pumasok ang aking asawa sa aking silid sa ospital kasama ang kanyang kabit — na buong pagmamalaking may dalang Birkin bag.

Nang gabing iyon ay umiyak ako hanggang sa wala nang natitirang luha, yakap ang aking tatlong anak na lalaki habang ang alingawngaw ng tawa ni Adrian ay…

Sinampal ng nanay ko ang anak ko dahil sa isang laruan at nagkunwari ang buong pamilya na hindi nila nakita ang dugo. Hindi ako umimik; dinala ko siya sa ospital…

Hindi ito kailangan. Nakatayo ang nanay ko habang nakapatong ang kamay sa sandalan ng armchair, kasingputla ng dingding kung saan nakasabit pa rin ang litrato ko sa…

Noong araw na nakatanggap ako ng milyun-milyong dolyar na kabayaran para sa aksidenteng muntik na akong maparalisa, wala akong sinabi kahit isa. Binilhan ko lang ang anak ko ng isang napakamahal na laptop para sa kanyang pag-aaral… pero habang inililipat ko ang kanyang mga file mula sa kanyang lumang computer, may lumabas na litrato kung saan niyakap niya ang kabit ng aking asawa na may caption na: “Ang tunay kong ina ay nararapat na makasama sa aming bagong bahay.” Pagkatapos, may tumawag gamit ang pangalang “Nanay Irene,” at narinig ko ang aking asawa na nagsabi: “Ngayong gabi, sa wakas ay naalis na natin ang istorbo.”

Ang unang linya ng testamento ay mababasa: “Iniiwan ko ang ari-arian na matatagpuan sa Coyoacán kay Teresa Aguilar, dahil siya lang ang taong nagmalasakit sa akin nang…

Naglilingkod ako sa isang war zone bilang combat medic nang padalhan ako ng kapitbahay ko ng video. Kinakaladkad ng boyfriend ng asawa ko ang anak ko papasok sa bahay.

“Ano ang mangyayari?” Tiningnan ni David ang nagyelong video sa screen: Si Matthew na puno ng luha ang mukha, ang kamay ni Brian sa kanyang buhok, si…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *