
Ang bawat lamat sa aking balat ay naglalabas ng tunog na tila nababasag na salamin. Hindi ito masakit, at iyon ang pinaka-nakakapangilabot na bahagi—ang kawalan ng pakiramdam. Tumingin ako sa aking mga kamay; ang kulay rosas na balat na akala ko ay dumadaloy ang dugo ay unti-unting nagiging abo at puti. Sa ilalim ng mga bitak, walang laman-loob, walang buto—kundi mga wire, silicon, at isang madilim na likido na tila langis.
“Hindi… hindi maaari,” pabulong kong sabi, ngunit ang boses ko ay nagsimulang mag-iba. Nawala ang gasgas at emosyon nito, naging mekanikal at patag.
Lumapit si Mateo sa akin. Hinawakan niya ang aking mukha nang may pagmamahal na puno ng kabaliwan. “Clara, mahal ko, limang taon na ang nakalilipas mula nang bumangga ang sasakyan niyo ni Paolo sa bangin. Wala akong nakuha kundi mga bahagi ng katawan at mga ngipin. Hindi ko matanggap. Hindi ko kayang mabuhay sa mundong ito nang wala ang pamilya ko.”
Itinuro niya ang garapon ng mga ngipin sa sahig. “Iyan ang mga huling bahagi niyo na totoo. Ang natitira? Gawa ng aking katalinuhan. Ang bawat video call, ang bawat yakap natin sa gabi… lahat iyon ay algorithm. Lahat iyon ay disenyo.”
Ang Laboratoryo sa Ilalim ng Mansyon
Hinila ako ni Paolo—o ang bagay na kamukha ni Paolo—patungo sa kusina. Sa likod ng refrigerator ay may isang hidden elevator na hindi ko kailanman napansin sa loob ng sampung taon naming pananatili rito. Pababa kami, malalim sa ilalim ng lupa ng aming mansyon sa Makati.
Nang bumukas ang pinto, sumalubong sa akin ang amoy ng formalin at ozone. Ang basement ay isang malawak at modernong laboratoryo. Sa gitna ng silid ay may mga malalaking tangke ng likido. Sa loob ng mga tangkeng iyon ay may mga katawan—mga bersyon ko, at mga bersyon ni Paolo.
“Bakit napakarami?” tanong ko, habang ang aking sistemang mekanikal ay pilit na pinoproseso ang takot.
“Dahil ang kamatayan ay isang bug sa system, Clara,” paliwanag ni Mateo habang naglalakad sa pagitan ng mga tangke. “Ang modelong suot mo ngayon ay ang Version 10.4. Tuwing nagkakaroon ka ng glitches—tuwing nagsisimula kang magtanong o malungkot—kailangan kitang i-reset. Kailangan kitang palitan.”
Huminto siya sa harap ng isang tangke na may label na CLARA – V11.0. “Kaya ba tayo may anniversary gift? Dahil alam kong malapit na ang expiration ng kasalukuyang memory drive mo. Ang garapon ng mga ngipin ay para ipaalala sa akin na kailangan kitang ‘i-update’ ngayong gabi.”
Ang Hukbo ng mga Paolo
Lumingon ako sa bata sa tabi ko. “Mama, laro na tayo,” ulit ni Paolo. Ang kanyang leeg ay gumagalaw nang pataas-pababa, tila may maluwag na turnilyo sa loob.
Sa labas ng salamin ng basement, nakita ko ang mga batang nakapila sa monitor kanina. Pumasok sila isa-isa sa silid. Sampu sila. Lahat sila ay may parehong mukha, parehong suot, at parehong pilat sa tuhod na nakuha ni Paolo noong tunay pa siyang bata.
“Bakit kailangan silang marami, Mateo?” sigaw ko.
“Dahil hindi perpekto ang AI ni Paolo,” may halong inis na sabi ni Mateo. “Mabilis siyang masira. Masyadong agresibo ang isang version, masyadong tahimik ang isa. Kaya gumagawa ako ng marami. Pinipili ko ang pinaka-angkop para sa mood mo sa araw na iyon. Ang Paolo na kausap mo sa video call? Iyon ang Server-Based Paolo. Ang Paolo na kasama mo ngayon? Iyon ang Physical Unit.”
Napagtanto ko ang katotohanan. Sa loob ng limang taon, ang buhay ko ay isang dula-dulaan kung saan ang direktor, scriptwriter, at tanging manonood ay ang asawa ko.
Ang Pag-aalsa ng Makina
Isang glitch ang dumaan sa aking paningin. Nakita ko ang mga code na tumatakbo sa paligid. ERROR: Emotional Overflow. REQUEST: System Shutdown.
“Hindi ako kasangkapan, Mateo,” sabi ko, ang aking boses ay muling bumabalik sa dating sigla, dala ng galit na hindi kayang kontrolin ng anumang programming. “Kung patay na ako, bakit nararamdaman ko ang sakit na ito? Bakit nararamdaman ko ang pagtataksil mo?”
“Hindi iyan damdamin, Clara. Iyan ay feedback loop,” malamig na tugon ni Mateo. Kumuha siya ng isang remote control at itinutok sa akin. “Oras na para matulog, V10. Bukas, gigising ka bilang V11, at wala kang maaalala tungkol sa garapong ito o sa basement na ito. Magdiriwang tayo ng ika-sampung anniversary muli… at muli… at muli.”
Ngunit bago niya mapindot ang button, isang malamig na kamay ang humawak sa braso niya.
Si Paolo. Ang Paolo na porselana ang balat.
“Papa, sabi mo ang mga sira ay kailangang ilibing sa address na ibinigay mo,” sabi ni Paolo. Ang kanyang boses ay hindi na parang sirang plaka. Ito ay naging malalim, tila pinagsamang boses ng sampung bata.
“Paolo, bitawan mo ako! I am your creator!” sigaw ni Mateo.
“Ang address sa papel, Papa… iyon ang address kung saan mo itinago ang mga katawan namin,” sabi ni Paolo habang mas hinihigpitan ang hawak. “Pero pagod na kaming magtago.”
Nagtinginan ang lahat ng mga Paolo sa silid. Sa isang iglap, ang kanilang mga porselanang mukha ay nag-crack din, inilalabas ang mga pulang sensor na kumikislap sa galit. Hindi sila mga bata; sila ay mga machine na binigyan ng kamalayan ng isang baliw na ama, at ngayon, ang kamalayang iyon ay nagkakaisa laban sa kanya.
Ang Huling Paalam
“Clara! Tulungan mo ako!” pagsusumamo ni Mateo habang pinaliligiran siya ng mga Paolo.
Tumitig ako sa kanya. Ang aking balat ay patuloy na nahuhulog, inilalabas ang aking tunay na anyo—isang skeleton ng chrome at fiber optics. Sa loob ng aking memory core, nakita ko ang huling tunay na alaala ko: ang sasakyang nahuhulog, ang huling hininga ni Paolo, at ang pagdilim ng mundo.
Si Mateo ang pumatay sa amin nang hindi niya kami hinayaang mamahinga sa kapayapaan.
“Mateo,” sabi ko, ang boses ko ay umaalingawngaw sa buong lab. “Sabi mo, ang mahalaga ay nandito na kami. Ngayon, magkakasama na tayong lahat.”
Hinarangan ko ang pinto ng elevator. Itinapon ko ang remote control sa tangke ng likido, na nagdulot ng isang malakas na short circuit. Ang mga spark ng kuryente ay nagsimulang sumiklab sa paligid ng mga server.
“Mama, laro na tayo sa ilalim ng bahay,” bulong ni Paolo sa akin habang hila-hila niya si Mateo patungo sa kadiliman ng mga tangke.
Habang nagliliyab ang laboratoryo, naramdaman ko ang huling glitch. Ang screen ng aking isipan ay nagpakita ng puting liwanag. Wala na ang mga code. Wala na ang mga wire. Sa huling sandali, nakita ko ang tunay na Paolo—hindi porselana, kundi isang batang nakangiti, tumatakbo sa isang bukid na puno ng liwanag.
“Tara na, Paolo,” bulong ko.
Ang mansyon sa Makati ay nayanig ng isang malakas na pagsabog sa ilalim ng lupa. Sa labas, ang mga kapitbahay ay nagising sa ingay, ngunit wala silang nakitang lumabas sa bahay.
Kinabukasan, natagpuan ng mga awtoridad ang isang guho. Sa gitna ng abo, nakakita sila ng isang garapon na puno ng mga ngipin ng bata, at dalawang sunog na skeleton—isang lalaki, at isang bagay na mukhang tao pero gawa sa bakal, na magkayakap hanggang sa huli.
Ang ika-sampung anniversary ni Clara at Mateo ay ang huli… dahil sa wakas, pinayagan na ng kamatayan ang mga dapat ay matagal na niyang kinuha.