NAKITA KO ANG ISANG KAHONG KAHOY NA NAKATAGO SA ILALIM NG SAHIG NG AKING LOLA, NA NAGLALAMAN NG MGA ID KO PERO MAY IBA’T IBANG NATIONALITY AT PANGALAN. ANG PINAKANAKAKAKILABOT AY ANG HULING ID NA MAY NAKALAGAY NA PETSA NG AKING KAMATAYAN NA NGAYONG ARAW MISMO, KASAMA ANG ISANG LITRATO KO NA TULOG NA TULOG SA KWARTO NA ITO KAGABI.
Nanginginig ang mga kamay ko habang tinitingnan ang mga ID. May pangalan akong “Maria” sa isang Philippine Passport, “Elena” sa isang ID mula sa Spain, at “Chloe” naman sa isa pang dokumento. Lahat sila ay may mukha ko, pero ang mga petsa ng kapanganakan ay nagmula pa noong 1920s.
“Lola Amor? Ano po ito?” bulong ko sa hangin, pero ang tanging sagot ay ang tunog ng ulan sa bubong ng aming lumang bahay sa Vigan.
Biglang narinig ko ang mabagal na yabag ng mga paa sa hagdanan. Clack. Clack. Clack. Ang tunog ng saklay ni Lola.
Dali-dali kong itinago ang kahon pero huli na ang lahat. Nakatayo na siya sa pintuan, ang kanyang mga mata na dati ay malabo dahil sa katarata ay biglang naging malinaw at tila kumikinang sa dilim.
“Sabi ko naman sa iyo, apo, huwag kang maghahalungkat ng mga gamit na hindi sa iyo,” sabi ni Lola Amor nang may malamig na boses.
“Lola, bakit may ID ako dito na namatay na raw ako noong 1945? At bakit may litrato ako rito habang natutulog ako kagabi?!” sigaw ko habang dahan-dahang umaatras patungo sa bintana.
Tumawa nang mahina si Lola, isang tunog na parang tuyong dahon na nagkakalitukan. “Hindi mo ba napapansin, Angela? Sa tuwing sasapit ang iyong ika-dalawampung kaarawan, lagi tayong lumilipat ng bahay? Lagi tayong nagpapalit ng pangalan?”
“Ano po ang ibig ninyong sabihin?”
“Hindi mo ako lola, Angela. Ako ang tagapag-alaga mo,” sabi niya habang dahan-dahang tinatanggal ang kanyang wig, at bumagsak ang mahaba at itim na itim na buhok. Ang kanyang balat ay nagsimulang maging bata sa harap ng mga mata ko.
“Ikaw ang ‘handog’ na kailangan ko para manatiling bata habambuhay. Sa bawat dalawampung taon, kailangan kong kunin ang iyong hininga para ilipat sa bagong katawan.”
Kinuha niya ang isang matalas na pilak na kutsilyo mula sa kanyang bulsa. Sa labas, ang kidlat ay nagliwanag sa buong kwarto, at nakita ko sa salamin na wala akong anino.
“Oras na, Angela. O Maria. O kung ano man ang itatawag ko sa iyo sa susunod na buhay.”
Dahan-dahan siyang lumapit, at ang pintuan sa likuran ko ay biglang nag-lock nang kusa.
Ang bawat hakbang ni “Lola” Amor—na ngayon ay tila isang dalagang kasing-edad ko lang ang hitsura—ay nagpapakaba sa aking dibdib. Ang kanyang boses, na kanina ay garalgal at mahina, ay naging matamis at puno ng awtoridad.
“Huwag ka nang lumaban, Angela. Mas masakit kung pipigiglas ka pa,” bulong niya habang ang pilak na kutsilyo ay kumikinang sa bawat pagtama ng kidlat.
Ang Lihim ng mga Anino
Napatingin muli ako sa salamin. Totoo ang nakita ko. Sa kabila ng maliwanag na kidlat, ang sahig ay nananatiling malinis—walang itim na hugis na sumusunod sa aking bawat galaw. Wala akong anino.
“Bakit wala akong anino, Amor?” tanong ko, pilit na inilalayo ang aking sarili sa kanya. “Anong ginawa mo sa akin?”
Tumigil siya sa paglalakad at ngumiti nang nakakakilabot. “Dahil ang anino mo ay nasa akin na, matagal na. Noong sanggol ka pa lang, kinuha ko na ang iyong ‘karaduwa’. Ang katawang iyan ay isang sisidlan na lamang, isang lalagyan na hinihintay ang paghinog ng iyong buhay para muli kong mainom ang iyong kabataan.”
Kinuha niya ang huling ID mula sa kahon na hawak ko pa rin. Ang ID na may petsa ng kamatayan ko: April 23, 2026.
“Ang litratong iyan…” turo ko sa larawan kong tulog na tulog. “Ikaw ang kumuha niyan?”
“Kailangan ng selyo para sa ritwal,” paliwanag niya. “Ang huling pagtulog ng biktima bilang isang ‘tao’ bago siya maging isang ‘alaala’. Sa loob ng isang daang taon, Angela, ikaw ang pinakamagandang sisidlan na hinubog ko. Sayang lang at kailangan mo nang maglaho.”
Ang Pagbaliktad ng Tadhana
Habang papalapit siya, naramdaman ko ang isang kakaibang init mula sa aking bulsa. Ang lumang kwintas na ibinigay sa akin ni Lolo nung bata pa ako—ang tanging gamit na hindi galing kay Lola Amor. Ang kwintas na ito ay may maliit na locket na hugis araw.
“Huwag mong hawakan ‘yan!” sigaw ni Amor, at sa unang pagkakataon, nakita ko ang takot sa kanyang mga mata.
Bigla kong naisip: kung kinuha niya ang aking anino, nasaan ito? Tumingin ako sa paligid at napansin ang anino ni Amor sa dingding. Pero hindi ito hugis ng isang babae. Ang anino niya ay hugis ng isang halimaw na may mahahabang kuko, at sa loob ng aninong iyon, may nakita akong isang maliit na pigura na tila sumisigaw—ang aking tunay na kaluluwa.
“Hindi ako ang handog mo, Amor,” sabi ko nang may biglang tapang. “Ikaw ang bilanggo ng iyong sariling kasamaan.”
Binuksan ko ang locket. Sa loob nito ay hindi litrato, kundi isang maliit na piraso ng salamin na galing sa isang simbahan. Itinapat ko ito sa liwanag ng kidlat at itiniwala ang sinag nito direkta sa anino ni Amor.
Ang Sigaw ng Nakaraan
Isang nakakabinging tili ang kumawala sa bibig ni Amor. Hindi ito tili ng tao. Ang kanyang balat na kanina ay bumabata ay nagsimulang mabitak na parang tuyong putik. Ang kanyang mahaba at itim na buhok ay muling naging puti at nalagas sa sahig.
“Ang aking anino! Ibalik mo ang aking kapangyarihan!” sigaw niya habang gumagapang sa sahig.
Mula sa kanyang anino, lumabas ang mga pigura ng mga babaeng nasa ID—si Maria, si Elena, si Chloe. Ang kanilang mga anino ay unt-unting humihiwalay sa katawan ni Amor. Sa bawat aninong kumakawala, lalong tumatanda at nagiging abubot ang hitsura ni Amor.
“Tapos na ang panunungkulan mo sa Vigan,” sabi ko habang ang buong kwarto ay nagsisimulang gumuho.
Ang mga lumang dokumento sa kahon ay nagsimulang magliyab nang kusa. Ang petsa ng aking kamatayan sa huling ID ay biglang nagbago. Ang April 23, 2026 ay naging malabo hanggang sa mabura ito nang tuluyan.
Ang Bagong Umaga
Nagising ako sa gitna ng kalsada, basang-basa ng ulan. Ang lumang bahay sa dulo ng kalye ay wala na—tila isang bakanteng lote na lamang na punong-puno ng mga damo at lumang pundasyon.
Tumingin ako sa aking paanan. Sa ilalim ng sikat ng namumukadkad na araw, nakita ko ang aking anino. Itim, matatag, at sa wakas, ay sa akin na talaga.
Kinapa ko ang aking bulsa at nahanap ang isang ID. Hindi ito mula sa Spain o sa kung saan mang bansa. Isa itong simpleng Driver’s License na may pangalang “Angela”. Pero sa likod nito, may nakasulat na isang babala na tila iniwan ng aking sarili mula sa ibang panahon:
“Huwag kang lilingon. Ang nakaraan ay gutom, pero ang kinabukasan ay iyo.”
Naglakad ako palayo sa Vigan, bitbit ang katotohanang ako ang unang Angela na nakalampas sa edad na dalawampu. At hinding-hindi na ako muling magiging handog kaninuman.